Mỹ phong tỏa Eo biển Hormuz

Mỹ đã triển khai lệnh phong tỏa hàng hải đối với Iran tại Eo biển Hormuz sau khi đàm phán giữa hai bên không đạt kết quả. Iran dọa trả đũa bằng cách tấn công các cảng và mục tiêu của Mỹ ở vùng Vịnh.

Tàu chiến Mỹ hiện diện tại Eo biển Hormuz. Ảnh: GETTYIMAGES
Tàu chiến Mỹ hiện diện tại Eo biển Hormuz. Ảnh: GETTYIMAGES

Các nước bày tỏ lo ngại tuyến đường biển huyết mạch này tiếp tục cản trở, đồng thời kêu gọi Mỹ và Iran nối lại đối thoại, chấm dứt xung đột.

Chặn tàu ra vào Iran

Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 13/4 thông báo bắt đầu triển khai phong tỏa Eo biển Hormuz theo chỉ thị của Tổng thống Donald Trump. The Wall Street Journal dẫn lời một quan chức cấp cao của Mỹ cho biết, quân đội Mỹ đã điều khoảng 15 tàu chiến tới Trung Đông nhằm hỗ trợ việc phong tỏa Eo biển Hormuz. Giới chức Hải quân và CENTCOM cũng xác nhận, Mỹ đã triển khai một tàu sân bay, một số tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, một tàu tấn công đổ bộ, cùng nhiều tàu bổ trợ khác.

Theo CENTCOM, lệnh phong tỏa sẽ được thực thi một cách công bằng đối với tàu thuyền của tất cả các quốc gia ra vào các cảng và khu vực ven biển của Iran. Lực lượng Mỹ không cản trở quyền tự do hàng hải của các tàu thuyền qua Eo biển Hormuz đến và đi từ các cảng không thuộc Iran. Tại họp báo sau khi lệnh phong tỏa Eo biển Hormuz có hiệu lực, Tổng thống Trump cảnh báo rằng, quân đội Mỹ sẽ “tiêu diệt” bất kỳ tàu nào của Iran nếu chúng tiến gần đến khu vực phong tỏa của Mỹ.

Cơ quan Điều hành thương mại hàng hải Anh (UKMTO) cho biết đã nhận được thông báo, rằng các hạn chế tiếp cận hàng hải đang được thực thi ảnh hưởng đến các cảng và khu vực ven biển của Iran, bao gồm các địa điểm dọc theo Vịnh Persian, Vịnh Oman và Biển Arab, phía đông Eo biển Hormuz.

Ước tính, lệnh phong tỏa sẽ ngăn chặn khoảng hai triệu thùng dầu của Iran mỗi ngày thâm nhập thị trường thế giới, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt nguồn cung toàn cầu. Cuộc phong tỏa này tạo thêm một trở ngại nữa cho tuyến đường vận chuyển hàng hải quan trọng của thế giới, vốn đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel với Iran.

Iran đã lên tiếng phản đối, người phát ngôn quân đội Iran tuyên bố bất kỳ hạn chế nào của Mỹ đối với vận tải biển quốc tế là vi phạm luật pháp quốc tế. Iran cảnh báo nếu các cảng của Iran bị đe dọa, thì không một cảng nào ở Vịnh Persian hay Vịnh Oman được an toàn. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố bất kỳ tàu quân sự nào tiếp cận Eo biển Hormuz đều vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.

Trong khi đó, Hãng thông tấn Tasnim của Iran nhận định rằng, việc Mỹ phong tỏa Eo biển Hormuz không chỉ là leo thang căng thẳng về địa - chính trị, mà còn là một hành động liều lĩnh, có nguy cơ bóp nghẹt nền kinh tế toàn cầu, trong đó người tiêu dùng Mỹ phải gánh chịu hậu quả nặng nề.

Kêu gọi đàm phán, chấm dứt xung đột

Tổng thống Trump tuyên bố, quân đội Mỹ sẽ hợp tác với các nước để triển khai phong tỏa Eo biển Hormuz. Tuy nhiên, các đồng minh của Mỹ trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) cho biết, họ sẽ không bị cuốn vào xung đột Mỹ-Iran bằng cách tham gia vào cuộc phong tỏa. Không chỉ từ chối tham gia, các nước còn nhấn mạnh sự cấp thiết và nỗ lực mở lại tuyến đường thủy quan trọng vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu mỏ của thế giới này.

Một số quốc gia châu Âu tuyên bố sẵn sàng hỗ trợ, nhưng chỉ khi các hành động thù địch được loại bỏ và một thỏa thuận đạt được với Iran về chấm dứt tấn công tàu tại đây. Thủ tướng Anh Keir Starmer nêu rõ, Anh không tham gia phong tỏa và không muốn bị lôi kéo vào cuộc chiến với Iran. Trong khi đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết, Pháp đang nỗ lực tổ chức một hội nghị quốc tế về thành lập một sứ mệnh đa quốc gia nhằm khôi phục hoạt động hàng hải ở Eo biển Hormuz. Phát biểu ý kiến tại Hội đồng Bảo an LHQ, Đại diện cấp cao Liên minh châu Âu (EU) về chính sách đối ngoại và an ninh Kaja Kallas tuyên bố, Eo biển Hormuz phải được duy trì tự do và an toàn cho tàu thuyền qua lại phù hợp luật pháp quốc tế.

Nhiều nước kêu gọi ngừng ngay hành động phong tỏa Eo biển Hormuz, đồng thời thúc đẩy một thỏa thuận ngừng bắn toàn diện và lâu dài thông qua các biện pháp chính trị và ngoại giao giữa Iran với Mỹ và Israel. Kêu gọi cho phép giao thông không bị cản trở qua Eo biển Hormuz, Trung Quốc nhấn mạnh việc phong tỏa Eo biển Hormuz không phục vụ lợi ích chung của cộng đồng quốc tế; và việc đạt được một thỏa thuận ngừng bắn toàn diện và lâu dài thông qua các biện pháp chính trị và ngoại giao là cách cơ bản để giải quyết vấn đề. Nga cảnh báo về hậu quả từ hành động phong tỏa của Mỹ và nguy cơ tái bùng phát xung đột tại Trung Đông.

Trong khi đó, trong vai trò trung gian, Pakistan nhấn mạnh, thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Mỹ và Iran vẫn được duy trì và các bên cần nỗ lực hơn để đạt được thỏa thuận. Trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Iran, Bộ trưởng Ngoại giao Qatar cũng kêu gọi Tehran và Washington tích cực tham gia các nỗ lực hòa giải, đồng thời cảnh báo rằng các tuyến đường hàng hải không thể được sử dụng như công cụ gây áp lực hoặc mặc cả.

Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) nhấn mạnh, theo luật pháp quốc tế, quyền tự do hàng hải qua các eo biển quốc tế được sử dụng cho quá cảnh quốc tế. Các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN ra tuyên bố về các diễn biến tại Trung Đông, kêu gọi các bên kiềm chế, hành động có trách nhiệm, nỗ lực đàm phán, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, con đường ngoại giao để đạt được hòa bình bền vững, đồng thời kêu gọi bảo đảm lưu thông thông suốt tại Eo biển Hormuz.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: HASSAN BLEIBEL

Tái định vị quan hệ Nga - Syria

Việc Nga và Syria đạt thỏa thuận về tương lai hai căn cứ quân sự Hmeymim và Tartus cho thấy quan hệ giữa hai nước đang được tái định vị, sau khi quốc gia Trung Đông này có chính quyền mới thay thế chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad.

Ảnh: REUTERS

Pháp khắc phục sự cố rò rỉ dữ liệu thuế

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu (trong ảnh) đã triệu tập cuộc họp khẩn hôm 17/8 để xử lý khủng hoảng sau vụ tấn công mạng quy mô lớn nhằm vào cơ quan thuế, khiến dữ liệu của 678.000 cá nhân bị đánh cắp. Vụ việc được xem là vụ rò rỉ dữ liệu nghiêm trọng nhất trong lịch sử nước này.

Phát triển đội ngũ nhân lực AI có chất lượng. Ảnh: VĂN BAN

Xây dựng năng lực số giải quyết vấn đề thực tiễn

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ phát triển nhanh chóng, nhu cầu nhân lực công nghệ chất lượng cao, đặc biệt là nhân sự trong lĩnh vực AI, ngày càng lớn và đòi hỏi yêu cầu cao. Thay vì chỉ tập trung vào lý thuyết, lộ trình đào tạo nhân lực cho lĩnh vực AI cần cập nhật công nghệ tiên tiến vào việc giải quyết các bài toán thực tiễn dựa trên dữ liệu đặc thù của Việt Nam.

Cháy rừng từng gây ra những hậu quả nặng nề tại Australia. Ảnh: THE NEW YORK TIMES

Australia thay đổi cách ứng phó cháy rừng

Cháy rừng ngày càng cực đoan đang buộc nhiều quốc gia thay đổi cách ứng phó với hỏa hoạn. Sau thảm họa “Mùa hè đen” năm 2019-2020, Australia kết hợp công nghệ hiện đại với kinh nghiệm của người bản địa, chủ động kiểm soát nguồn nhiên liệu và ngăn cháy rừng vượt khỏi tầm kiểm soát.

Cháy rừng bùng phát mạnh tại khu bảo tồn thiên nhiên High Fens của Bỉ. Ảnh: BRUSSELS TIMES

Cháy rừng nghiêm trọng tại châu Âu

Cháy rừng tiếp tục hoành hành tại nhiều khu vực tại châu Âu, buộc người dân tại một số địa phương ở Đức, Bỉ và Hy Lạp phải sơ tán. Lực lượng cứu hỏa được huy động quy mô lớn để ứng phó các đám cháy rừng.

Hơn 20 thí sinh tham dự cuộc thi năm nay.

Tiếng Việt ghi dấu tại Nhật Bản

Ngày 15/8, tại Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka (Nhật Bản), Kỳ thi Đánh giá năng lực tiếng Việt theo Khung năng lực tiếng Việt sáu bậc dành cho người nước ngoài đã diễn ra thành công bằng hình thức thi trên máy tính.

Các đại biểu trao đổi tại Hội thảo. Ảnh: DƯƠNG TIÊU

Xây dựng mạng lưới chuyên gia kiều bào

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng đóng vai trò then chốt đối với phát triển đất nước, việc xây dựng mạng lưới chuyên gia kiều bào trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược cần được triển khai theo hướng không chỉ tập hợp, kết nối mà phải huy động được đúng người, đúng việc và tạo ra những kết quả cụ thể.

Biếm họa: ALFREDO MARTIRENA

Động thái phá băng

Chính quyền chuyển tiếp Mali vừa ân xá cho công dân Pháp Yann Christian Bernard Vezilier - người bị kết án 20 năm tù với cáo buộc liên quan âm mưu gây phương hại an ninh quốc gia Mali. Sắc lệnh ân xá, do đích thân Tổng thống chuyển tiếp, Đại tướng Assimi Goita ký duyệt, được xem là một động thái ngoại giao bất ngờ trong bối cảnh mối quan hệ giữa Bamako và Paris đang nguội lạnh.

Sinh viên trong khuôn viên Trường Harvard. Ảnh: REUTERS

Căng thẳng Nhà Trắng - Harvard chưa hạ nhiệt

Tòa án tại Massachusetts vừa bác đơn kiện của Bộ Tư pháp Mỹ cáo buộc Trường đại học Harvard không bảo vệ đầy đủ sinh viên Israel trước các hành vi bài Do Thái. Phán quyết được xem là thắng lợi pháp lý quan trọng của Harvard, đồng thời phản ánh những tranh cãi dai dẳng về giới hạn can thiệp của chính phủ đối với các cơ sở giáo dục đại học.

Các nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ, Saudia Arabia và Pakistan (trái sang) tại lễ ký Hiệp định Phòng thủ chung Mecca. Ảnh: SAUDI PRESS AGENCY

Cái bắt tay chiến lược

Với việc cùng đặt bút ký kết Hiệp định Phòng thủ chung Mecca, ba quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia và Pakistan đã bắt đầu cùng hợp tác xây dựng một cơ chế phòng thủ tập thể được cho là tương tự Điều 5 của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Phái đoàn Taliban tới Brussels đàm phán về vấn đề hồi hương người Afghanistan xin tị nạn.

EU thúc đẩy hồi hương người tị nạn Afghanistan

Các quan chức chính quyền Taliban tại Afghanistan đã có cuộc đàm phán "mang tính xây dựng" với Liên minh châu Âu (EU) tại Brussels (Bỉ), về vấn đề hồi hương những người xin tị nạn không thành công về Afghanistan.

Làn sóng hồi hương gây áp lực lên nền kinh tế Afghanistan. Ảnh: ANADOLU AGENCY

Nửa thập kỷ Taliban nắm quyền tại Afghanistan

Những lá cờ trắng, chữ đen được giăng dọc các tuyến phố chính ở Kabul cuối tuần trước, khi lực lượng Taliban kỷ niệm 5 năm trở lại nắm quyền tại Afghanistan. Tình hình an ninh được cải thiện phần nào, song khủng hoảng kinh tế vẫn nghiêm trọng. Từ ngăn ngừa xung đột tái diễn, vực dậy nền kinh tế, nỗ lực tạo việc làm và tiếp nhận người tị nạn trở về, thách thức với Afghanistan còn rất lớn.

Hai nhà lãnh đạo Mỹ (bên phải) và Israel tại một cuộc gặp ở Nhà Trắng. Ảnh: THE NEW YORK TIMES

Vết rạn đồng minh Mỹ - Israel

Việc Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu công khai bác bỏ lộ trình 15 điểm của Tổng thống Mỹ Donald Trump về Gaza để tìm kiếm sự ủng hộ khi cuộc bầu cử đang đến gần được cho là một canh bạc khá mạo hiểm, có thể làm rạn nứt quan hệ đồng minh với Washington vốn có vai trò không thể thay thế của Tel Aviv.

Một hình ảnh khá rõ nét trong hồ sơ UAP chụp ở Colorado (Mỹ) năm 2022. Ảnh: FBI

Hồ sơ UAP lần đầu giải mật

Bộ Chiến tranh Mỹ vừa công bố đợt thứ 5 các hồ sơ liên quan Hiện tượng dị thường không xác định (UAP), trước đây thường được gọi là Vật thể bay không xác định (UFO), gồm 41 bộ tài liệu, hình ảnh và video thu thập trong khoảng thời gian từ năm 1950 đến năm 2026. Thuật ngữ UAP được sử dụng để chỉ những hiện tượng hoặc vật thể chưa được xác định ngay tại thời điểm quan sát.

Nhóm nhạc UPRIZE biểu diễn tại một sự kiện quốc tế.

V-Pop khát vọng vươn ra thế giới

Sự quan tâm ngày càng lớn của truyền thông quốc tế, cùng những bước đi mới trong xây dựng hệ sinh thái âm nhạc và kết nối thị trường toàn cầu, đang mở ra cơ hội để âm nhạc đại chúng Việt Nam (V-Pop) từng bước khẳng định vị thế, chinh phục thị trường thế giới.

Thi kéo co giữa lực lượng gìn giữ hòa bình hai nước Việt Nam-Trung Quốc. Ảnh: TÔ TRẦM

Tạo nhịp cầu kết nối Việt Nam-Trung Quốc

Chuỗi hoạt động giao lưu văn hóa, thể thao giữa lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam và Trung Quốc góp phần thắt chặt thêm tình đoàn kết giữa các lực lượng tại Phái bộ An ninh lâm thời LHQ ở Abyei (UNISFA), góp phần lan tỏa thông điệp hòa bình và hữu nghị tại khu vực này.

Người dân tránh nóng tại một địa điểm có cây xanh ở Kenya. Ảnh: BLOOMBERG

Tháng 7 nóng nhất trong lịch sử

Các nhà khoa học châu Âu vừa công bố nghiên cứu cho thấy, khoảng 900 triệu người sinh sống tại nhiều khu vực, từ vùng Sahel châu Phi, Trung Mỹ, đến Tây Âu và châu Á, vừa trải qua tháng 7 nóng nhất trong lịch sử. Riêng tại châu Âu, thời tiết nắng nóng cực đoan và hạn hán gây thiệt hại hàng trăm tỷ euro cho nền kinh tế khu vực.

Châu Phi ứng phó với “siêu El Nino”. Ảnh: REUTERS

Châu Phi ứng phó với “siêu El Nino”

Theo Reuters, một đợt “siêu El Nino” sắp diễn ra với các hình thái thời tiết cực đoan, dự báo có thể khiến nền kinh tế các nước châu Phi thiệt hại từ 10 đến 20 tỷ USD, đồng thời gia tăng nguy cơ di cư quy mô lớn khỏi những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề.

Giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Trung tâm giám định ADN (Viện Sinh học). Ảnh: LÊ MINH

Phát huy thành tựu hợp tác quốc tế về khoa học

Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) đã từng bước làm chủ thành công quy trình giám định ADN thế hệ mới (NGS-SNP), mang lại bước tiến đột phá nhằm xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Việt Nam. Thành tựu khẳng định vị thế khoa học của đất nước và mở rộng cánh cửa cho các dự án hợp tác quốc tế quan trọng.

Biếm họa: DAVE GRANDLUND

Những con số ám ảnh

Ít nhất 300 trẻ em thiệt mạng tại Dải Gaza trong 300 ngày, kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn giữa phong trào Hamas và quân đội Israel chính thức có hiệu lực vào tháng 10/2025. Những con số gây ám ảnh đã được Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF) đưa ra trong báo cáo cuối tuần trước.

Hàng loạt chiến dịch truy quét các đối tượng liên quan IS đã được thực hiện thời gian qua. Ảnh: REUTERS

Thổ Nhĩ Kỳ siết chặt vòng vây IS

Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục đẩy mạnh chiến dịch chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS), với hàng loạt cuộc truy quét quy mô lớn trên phạm vi toàn quốc thời gian gần đây. Các động thái này phản ánh quyết tâm của Ankara trong việc ngăn chặn nguy cơ khủng bố và triệt phá mạng lưới tài chính của tổ chức khủng bố khét tiếng.

Học sinh Thái Lan động viên lẫn nhau sau biến cố. Ảnh: THE NATIONE

Thái Lan bảo vệ trẻ em trước bạo lực súng đạn

Sau vụ xả súng tại Trường Debsirin Nonthaburi khiến nhiều người thiệt mạng và bị thương, Chính phủ Thái Lan đang thúc đẩy xây dựng “Tiêu chuẩn an toàn trường học quốc gia” trong vòng 90 ngày. Kế hoạch tập trung vào tăng cường sàng lọc sức khỏe tâm thần, phòng chống tình trạng bắt nạt, kiểm soát vũ khí và các vật dụng bị cấm trong trường học.

Tây Ban Nha cũng cam kết đưa trẻ em Maroc về nước an toàn. Ảnh: REUTERS

Maroc cam kết hồi hương trẻ vị thành niên

Trước sức ép của chính quyền Tây Ban Nha, Chính phủ Maroc mới đây đã tái khẳng định sự sẵn sàng hợp tác với Tây Ban Nha và các đối tác châu Âu để tạo điều kiện hồi hương các trẻ vị thành niên Maroc không có người đi kèm đồng thời cho rằng, những rào cản pháp lý và thủ tục hành chính tại châu Âu, chứ không phải sự thiếu hợp tác của Rabat, mới là nguyên nhân chính cản trở quá trình này.

 Cảnh sát Tây Ban Nha sẵn sàng hành động nếu tình hình chuyển biến xấu. Ảnh: GETTY

Tây Ban Nha và Italy căng thẳng về kiểm soát biên giới

Tây Ban Nha tuyên bố khôi phục kiểm soát biên giới nội địa đối với du khách từ Italy để đáp trả việc Italia trước đó thực hiện biện pháp tương tự. Căng thẳng gia tăng sau khi hàng chục nghìn người di cư vượt biên từ Maroc vào vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha ở Bắc Phi. Vụ việc cũng đẩy Liên minh châu Âu (EU) vào cuộc tranh luận gay gắt về người nhập cư.