Người thiếu ngủ - ngủ chập chờn:
Trà tâm sen: Làm dịu thần kinh, giúp dễ ngủ. Uống 1 ly ấm trước khi đi ngủ 1-2 giờ.
Cháo kê - hạt sen: an thần, giảm stress. Ăn ấm vào bữa ăn tối.
Tránh: cà-phê, trà đặc, rượu bia sau 18 giờ.
Người béo phì:
Canh rong biển - đậu hũ non: no lâu nhưng ít năng lượng.
Ức gà áp chảo ăn kèm rau củ luộc và cơm gạo lứt: đầy đủ dinh dưỡng, no lâu và ít chất béo.
Tránh: Bánh chưng chiên. Chả giò chiên. Lạp xưởng. Mứt.
Người gan nhiễm mỡ:
Cá hấp gừng: Cá thu, cá hồi chứa nhiều Omega-3 giúp giảm viêm gan.
Trà atiso: Hỗ trợ chức năng gan. Uống ấm hằng ngày.
Tránh: rượu bia liên tục nhiều ngày. Nội tạng động vật. Đồ chiên.
Người tăng huyết áp:
Nước ép cần tây: giàu kali, giúp hỗ trợ giảm huyết áp.
Canh cà chua nấu trứng: cà chua tốt cho sức khỏe tim mạch. Đây là món đơn giản, nhẹ nhàng, dễ tiêu.
Tránh: món nhiều muối như dưa hành, củ kiệu, cá khô, thịt kho mặn.
Khi nào người thiếu ngủ - ngủ chập chờn phải gặp bác sĩ?
BSCKI Trần Mỹ Hoa (Hệ thống Y tế Tim mạch-Tiểu đường 315, chi nhánh 187 Nguyễn Sơn, Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh) hướng dẫn: Bạn nên đi khám nếu rơi vào một trong các tình huống sau, ngay cả khi bạn chưa muốn dùng thuốc Tây:
- Mất ngủ kéo dài: Bạn bị khó ngủ, thức giấc giữa đêm hoặc dậy quá sớm, ít nhất 3 đêm mỗi tuần và tình trạng này kéo dài trên 3 tuần.
- Ảnh hưởng rõ ban ngày: Mệt mỏi, buồn ngủ. Giảm tập trung, hay quên. Dễ cáu gắt, stress. Ngủ gật khi làm việc hoặc lái xe.
- Mất ngủ kèm lo âu/trầm cảm: Lo lắng quá mức. Buồn bã, mất hứng thú với các hoạt động xung quanh.
- Dấu hiệu ngưng thở khi ngủ: Nếu người thân báo rằng bạn ngáy rất to, đôi khi có tiếng khò khè như nghẹt thở khi ngủ, bạn thỉnh thoảng tỉnh giấc giữa đêm vì cảm giác ngạt thở.
Bác sĩ tại Hệ thống Y tế Tim mạch-Tiểu đường 315 sẽ tư vấn và điều trị thế nào?
Khi đi khám tại hệ thống 315, bác sĩ sẽ không bắt bạn uống thuốc ngay. Thay vào đó, bác sĩ sẽ thăm khám cẩn thận để tìm ra “gốc rễ” của vấn đề..
- Hỏi bệnh sử chi tiết. Khám tổng quát. Sàng lọc các bệnh đồng mắc có thể là nguyên nhân gây mất ngủ (Thí dụ: GERD, ngừng thở khi ngủ).
- Trong trường hợp cần thiết, bác sĩ sẽ chỉ định các xét nghiệm để loại trừ các nguyên nhân thực thể: xét nghiệm máu (tuyến giáp, vi chất…), giới thiệu đo Đa ký giấc ngủ.
Sau khi thăm khám, bác sĩ sẽ có hướng điều trị cụ thể hóa riêng biệt cho từng bệnh nhân cụ thể. Bác sĩ sẽ khởi đầu với hướng dẫn liệu pháp CBT-I (Liệu pháp nhận thức hành vi cho chứng mất ngủ) - đây là phương pháp điều trị không dùng thuốc hiệu quả nhất hiện nay. Sau đó, nếu thật sự cần thiết, bác sĩ sẽ kê đơn thuốc hỗ trợ, với liều dùng phù hợp từng người, sử dụng dưới sự theo dõi chặt chẽ của bác sĩ.
Sau khám, bác sĩ sẽ giải thích rõ mức độ, nguy cơ biến chứng và lập kế hoạch điều trị cá nhân hóa:
- Hướng dẫn thay đổi lối sống: Bác sĩ sẽ tư vấn cụ thể cách giảm muối, các chế độ ăn lành mạnh, hoạt động thể lực phù hợp và các lối sống cần điều chỉnh khác.
- Khi có chỉ định dùng thuốc, bác sĩ sẽ ưu tiên chỉ định viên phối hợp, chỉ cần uống 1 lần duy nhất vẫn có thể ổn định huyết áp suốt 24 giờ, thay vì 2-3 loại thuốc vào các khung giờ khác nhau.
- Theo dõi lâu dài: Phòng khám thiết lập hệ thống nhắc lịch tái khám và theo dõi đáp ứng thuốc để điều chỉnh liều lượng kịp thời và kiểm soát tác dụng phụ.
