Luật Dữ liệu xây dựng niềm tin số và thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện

Luật Dữ liệu chính thức có hiệu lực từ 1/7/2025, được kỳ vọng trở thành trụ cột pháp lý quan trọng để quản lý, chia sẻ và khai thác dữ liệu - yếu tố then chốt trong chiến lược chuyển đổi số quốc gia.

Kết quả biểu quyết thông qua Luật Dữ liệu. (Ảnh: MINH HÀ)
Kết quả biểu quyết thông qua Luật Dữ liệu. (Ảnh: MINH HÀ)

Luật Dữ liệu được Quốc hội khóa XV, Kỳ họp thứ 8 thông qua và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025 (Luật số 60/2024/QH15) gồm 5 chương và 46 điều, quy định về xây dựng, phát triển, bảo vệ, quản trị, xử lý, sử dụng dữ liệu số; sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu số; quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động về dữ liệu số... Đây là lần đầu Việt Nam ban hành một đạo luật chuyên biệt về dữ liệu, tạo cơ sở pháp lý thống nhất để phát triển kinh tế số và xã hội số.

Trong đó có việc thành lập Trung tâm dữ liệu quốc gia, xây dựng cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia, đồng thời khuyến khích phát triển các sản phẩm, dịch vụ dữ liệu số. Theo đó, cơ sở hạ tầng của Trung tâm dữ liệu quốc gia được thiết kế, xây dựng, sử dụng đáp ứng các yêu cầu: bảo đảm tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về trung tâm dữ liệu; yêu cầu kỹ thuật quốc tế; phù hợp với quy hoạch hạ tầng thông tin và truyền thông; bảo đảm chống bom đạn, khủng bố, thiên tai; bảo vệ môi trường; tiết kiệm năng lượng.

Đồng thời, có giải pháp bảo đảm an ninh, bảo mật để kiểm soát, phát hiện, ngăn chặn tấn công, đột nhập, phá hoại; bảo đảm mức độ sẵn sàng của hệ thống, thiết kế hệ thống với mức dự phòng nhằm sẵn sàng trong trường hợp mở rộng khi cần thiết.

Đặc biệt, luật quy định sử dụng định danh cá nhân thay thế mã số thuế và nhiều thủ tục khác, giúp chuẩn hóa xác thực điện tử, “làm sạch” dữ liệu cá nhân và giảm gian lận trong giao dịch trực tuyến. Luật áp dụng cho tất cả tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước tham gia xử lý dữ liệu liên quan đến Việt Nam. Trong các tình huống khẩn cấp như thiên tai, dịch bệnh, an ninh quốc gia, các cơ quan chức năng có quyền yêu cầu cung cấp dữ liệu mà không cần sự đồng ý của chủ thể, bảo đảm ứng phó kịp thời nhưng vẫn trong khuôn khổ pháp luật.

Các chuyên gia đánh giá, Luật Dữ liệu ra đời đúng thời điểm, khi Việt Nam đang đẩy mạnh chiến lược chuyển đổi số quốc gia. Trong đó, dữ liệu được coi là “hạ tầng mềm”, năng lượng mới cho nền kinh tế số.

Theo Tiến sĩ Lê Văn Hải (Ban Cơ yếu chính phủ), Luật Dữ liệu tạo khung pháp lý quan trọng để thu thập, chia sẻ và bảo vệ dữ liệu xuyên biên giới, hình thành niềm tin số giữa các chủ thể tham gia giao dịch điện tử. Ngoài ra, Luật sẽ giúp các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam chuyên nghiệp hóa quản trị dữ liệu, tăng năng lực cạnh tranh và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Hiện, nhiều doanh nghiệp đã chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật, quy trình bảo mật và đào tạo nhân lực để sẵn sàng tuân thủ luật này, xem đây là cơ hội để phát triển sản phẩm dữ liệu số phục vụ chuyển đổi số, chính phủ điện tử, kinh tế số, xã hội số.

Bên cạnh các quy định quản lý chặt chẽ, Luật Dữ liệu trao quyền tự chủ cho doanh nghiệp và tổ chức trong việc triển khai giải pháp bảo mật và chia sẻ dữ liệu. Bởi vì, luật được thiết kế theo hướng “hậu kiểm” thay vì “tiền kiểm”, Nhà nước chỉ can thiệp, xử lý khi phát hiện vi phạm. Đây được xem là điểm tiến bộ, giảm gánh nặng thủ tục và khuyến khích đổi mới sáng tạo.

Luật cũng quy định cụ thể về phân loại dữ liệu, chính sách bảo vệ và giải pháp kỹ thuật để phòng ngừa rủi ro, đồng thời đặt trách nhiệm lớn cho các cơ quan Nhà nước trong việc bảo đảm an toàn dữ liệu mà họ quản lý.

Chính phủ đã thành lập Quỹ Phát triển dữ liệu Quốc gia để thúc đẩy phát triển, khai thác, ứng dụng và quản trị dữ liệu quốc gia, với vốn điều lệ tối thiểu 1.000 tỷ đồng, do Bộ Công an quản lý. Quỹ sẽ hỗ trợ nghiên cứu, phát triển hạ tầng dữ liệu, thúc đẩy ứng dụng các công nghệ mới như AI, Big data, blockchain, nhất là ở các vùng nông thôn, miền núi, hải đảo. Đây được kỳ vọng là động lực tài chính mạnh mẽ để rút ngắn khoảng cách số giữa các vùng, miền (theo Nghị định số 160/2025/NĐ-CP ngày 29/6/2025 quy định về Quỹ Phát triển dữ liệu quốc gia).

Với Luật Dữ liệu có hiệu lực từ 1/7/2025, Việt Nam đặt mục tiêu xây dựng môi trường pháp lý minh bạch, an toàn cho khai thác dữ liệu, tạo động lực phát triển kinh tế số và xã hội số bền vững. Đây là bước đi chiến lược để biến dữ liệu thành tài nguyên quốc gia trong kỷ nguyên số.

Có thể bạn quan tâm

Ngành thi hành án dân sự vượt khó, tạo dấu ấn đột phá. (Ảnh minh họa. Nguồn: KT)

Ngành thi hành án dân sự vượt khó, tạo dấu ấn đột phá

Đằng sau những con số ấn tượng là nỗ lực không ngừng nghỉ của hệ thống thi hành án dân sự trong bối cảnh thiếu hụt nhân lực, khối lượng việc và tiền gia tăng. Bằng tư duy quản trị mới, sức mạnh của công nghệ số, phát huy yếu tố con người, ngành đã biến thách thức thành động lực để tạo nên những bước đột phá mạnh mẽ.

Công an tỉnh Quảng Ninh làm việc với chủ tài khoản Facebook có hành vi chia sẻ, bình luận bài viết trên các kênh của đối tượng phản động Lê Trung Khoa, trang "thoibao.de"…

Kiên quyết ngăn chặn các hành vi lợi dụng không gian mạng để chống phá

Trong bối cảnh bùng nổ của công nghệ số và mạng xã hội, không gian mạng đã trở thành môi trường quan trọng để giao lưu, trao đổi thông tin, đồng thời cũng là địa bàn để các thế lực chống phá tiến hành nhiều hoạt động tuyên truyền xuyên tạc, chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.

Văn bản hỏa tốc chỉ đạo xử lý tin giả về tôm khô của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau.

Cà Mau hỏa tốc chỉ đạo xử lý nghiêm tin giả về “tôm khô làm bằng cao su”

Sáng 24/6, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử cho biết, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh vừa có công văn hỏa tốc chỉ đạo các cơ quan chức năng tỉnh khẩn trương vào cuộc làm rõ, xử lý nghiêm thông tin sai sự thật lan truyền trên mạng xã hội về việc “sản xuất tôm khô giả bằng cao su” trên địa bàn.

Chuyên án 135VL thu giữ 50,7 tấn caffeine.

Hiệp đồng tấn công tội phạm xuyên biên giới

Khu vực sông Mekong, trải dài từ Trung Quốc, Myanmar, Lào đến Việt Nam đang là một trong những điểm nóng về ma túy tổng hợp. Vì vậy, sự hợp tác giữa các quốc gia trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm tăng cường chia sẻ thông tin, đấu tranh chuyên án chung và ngăn chặn từ sớm, từ xa các nguy cơ tội phạm ma túy xuyên quốc gia.

Việc phân định cắm mốc xác định vị trí, tọa độ được xã Cẩm Khê triển khai có sự chứng kiến của các đơn vị chức năng.

Phú Thọ minh bạch trong xác định mốc giới mỏ cát trên sông Hồng

Ngày 23/6, Ủy ban nhân dân xã Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ phối hợp các phòng chức năng của Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng, xã Cẩm Khê, Phú Khê tổ chức xác định phạm vi ranh giới, mốc giới vị trí khu vực mỏ cát lòng sông Hồng đã được Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ giao cho Công ty TNHH Quyết Thắng.

Công an xã Na Sang triển khai mô hình "Xã điểm thu hồi vũ khí, vật liệu nổ". (Ảnh: THU TRANG)

Điện Biên: Hiệu quả bước đầu từ mô hình “Xã điểm thu hồi vũ khí, vật liệu nổ" tại Mường Tùng và Na Sang

Hàng chục khẩu súng được người dân tự giác giao nộp; nhiều cách làm hay được triển khai đồng bộ, góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, phòng ngừa tội phạm và bảo đảm an ninh, trật tự từ cơ sở… là kết quả bước đầu khi hai xã, gồm: Mường Tùng, Na Sang (tỉnh Điện Biên) thực hiện mô hình “Xã điểm thu hồi vũ khí, vật liệu nổ"…

Lực lượng chức năng xác minh sự việc.

Thanh Hóa: Phạt chủ bãi trông, giữ xe 20 triệu đồng

Ngày 23/6, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết: Công an phường Sầm Sơn đã tham mưu Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường ban hành quyết định xử phạt 20 triệu đồng vi phạm hành chính đối với chủ bãi trông giữ xe Trung Mới; tiếp tục làm rõ hành vi vi phạm của các cá nhân.

Cần nâng cao ý thức khi sử dụng mạng xã hội. (Ảnh minh họa)

Trách nhiệm pháp lý trong không gian mạng

Trong “thế giới phẳng”, một bài viết đăng tại Đức có thể gây tác động tại Việt Nam; một video phát từ Mỹ có thể lan truyền trong cộng đồng người Việt toàn cầu; một livestream từ Canada có thể tạo tranh cãi trong nước chỉ sau vài phút. Công nghệ dường như làm mờ ranh giới địa lý, nhưng không cho phép xóa bỏ trách nhiệm pháp lý.

Công an thi hành quyết định khởi tố bị can.

Thanh Hóa khởi tố 3 bị can vi phạm quy định về an toàn thực phẩm

Ngày 23/6 Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố các bị can: Nguyễn Thị Trang; Lê Văn Thu; Nguyễn Hữu Luân về tội "Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm" theo Điều 317 Bộ luật Hình sự do có hành vi mua bán, giết mổ lợn mắc dịch tả lợn châu Phi để tiêu thụ, thu lợi bất chính.

Bộ Công an xây dựng, quản lý, lưu trữ cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp. (Ảnh minh họa. Nguồn: chinhphu.vn)

Bộ Công an xây dựng, quản lý, lưu trữ cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp

Nghị định quy định rõ Bộ Công an có trách nhiệm chủ trì tổ chức thực hiện việc xây dựng, quản lý, vận hành, bảo vệ và lưu trữ cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp theo quy định của pháp luật; đồng thời xác định cơ sở dữ liệu này được xây dựng tập trung, theo nguyên tắc mở, bảo đảm kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả.

Thứ trưởng Tư pháp Đặng Hoàng Oanh phát biểu tại cuộc họp. (Ảnh: TL)

Tiếp tục rà soát văn bản để tháo gỡ vướng mắc cho mô hình chính quyền 3 cấp

Qua rà soát các văn bản được phản ánh còn vướng mắc, Bộ Tư pháp đã sàng lọc số văn bản thực sự liên quan trực tiếp đến việc vận hành mô hình chính quyền 3 cấp và cần ưu tiên sửa đổi, bổ sung, nhằm tháo gỡ các rào cản thể chế, bảo đảm việc phân cấp, phân quyền được thực hiện đồng bộ, hiệu quả.

Các đối tượng và tang vật vụ án.

Triệt phá đường dây sản xuất 100.000 dụng cụ sử dụng ma túy

Sáng 22/6, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Thành phố Hồ Chí Minh (Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy) cho biết: Đơn vị đã khởi tố, xử lý nhiều đối tượng liên quan đường dây sản xuất, mua bán phương tiện, dụng cụ sử dụng ma túy với quy mô đặc biệt lớn; thu giữ hơn 100.000 mẫu vật, dụng cụ và bán thành phẩm các loại.

Các đối tượng tại cơ quan chức năng.

Công an Thành phố Hồ Chí Minh xử lý hàng trăm người nước ngoài vi phạm pháp luật Việt Nam

Ngày 21/6, Công an Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Thực hiện cao điểm 45 ngày đêm Tổng rà soát, thống kê, phát hiện, làm sạch địa bàn, các đơn vị đã phát hiện và xử lý hàng trăm cơ sở, đối tượng vi phạm quy định về khai báo tạm trú cho người nước ngoài, vi phạm pháp luật liên quan xuất nhập cảnh, lao động bất hợp pháp,…

Ngôi nhà xảy ra sự việc.

Bắc Ninh: Hung thủ dùng dao sát hại ba người rồi tự sát

Chiều tối 20/6 tại tổ dân phố Bãi Bằng, phường Việt Yên, tỉnh Bắc Ninh đã xảy ra vụ án giết người đặc biệt nghiêm trọng khiến 3 người tử vong và 1 người bị thương nặng. Hung thủ sau đó đã tự sát tại hiện trường. Công an tỉnh Bắc Ninh đang khẩn trương điều tra làm rõ nguyên nhân vụ việc.