Luật Dữ liệu xây dựng niềm tin số và thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện

Luật Dữ liệu chính thức có hiệu lực từ 1/7/2025, được kỳ vọng trở thành trụ cột pháp lý quan trọng để quản lý, chia sẻ và khai thác dữ liệu - yếu tố then chốt trong chiến lược chuyển đổi số quốc gia.

Kết quả biểu quyết thông qua Luật Dữ liệu. (Ảnh: MINH HÀ)
Kết quả biểu quyết thông qua Luật Dữ liệu. (Ảnh: MINH HÀ)

Luật Dữ liệu được Quốc hội khóa XV, Kỳ họp thứ 8 thông qua và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025 (Luật số 60/2024/QH15) gồm 5 chương và 46 điều, quy định về xây dựng, phát triển, bảo vệ, quản trị, xử lý, sử dụng dữ liệu số; sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu số; quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động về dữ liệu số... Đây là lần đầu Việt Nam ban hành một đạo luật chuyên biệt về dữ liệu, tạo cơ sở pháp lý thống nhất để phát triển kinh tế số và xã hội số.

Trong đó có việc thành lập Trung tâm dữ liệu quốc gia, xây dựng cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia, đồng thời khuyến khích phát triển các sản phẩm, dịch vụ dữ liệu số. Theo đó, cơ sở hạ tầng của Trung tâm dữ liệu quốc gia được thiết kế, xây dựng, sử dụng đáp ứng các yêu cầu: bảo đảm tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về trung tâm dữ liệu; yêu cầu kỹ thuật quốc tế; phù hợp với quy hoạch hạ tầng thông tin và truyền thông; bảo đảm chống bom đạn, khủng bố, thiên tai; bảo vệ môi trường; tiết kiệm năng lượng.

Đồng thời, có giải pháp bảo đảm an ninh, bảo mật để kiểm soát, phát hiện, ngăn chặn tấn công, đột nhập, phá hoại; bảo đảm mức độ sẵn sàng của hệ thống, thiết kế hệ thống với mức dự phòng nhằm sẵn sàng trong trường hợp mở rộng khi cần thiết.

Đặc biệt, luật quy định sử dụng định danh cá nhân thay thế mã số thuế và nhiều thủ tục khác, giúp chuẩn hóa xác thực điện tử, “làm sạch” dữ liệu cá nhân và giảm gian lận trong giao dịch trực tuyến. Luật áp dụng cho tất cả tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước tham gia xử lý dữ liệu liên quan đến Việt Nam. Trong các tình huống khẩn cấp như thiên tai, dịch bệnh, an ninh quốc gia, các cơ quan chức năng có quyền yêu cầu cung cấp dữ liệu mà không cần sự đồng ý của chủ thể, bảo đảm ứng phó kịp thời nhưng vẫn trong khuôn khổ pháp luật.

Các chuyên gia đánh giá, Luật Dữ liệu ra đời đúng thời điểm, khi Việt Nam đang đẩy mạnh chiến lược chuyển đổi số quốc gia. Trong đó, dữ liệu được coi là “hạ tầng mềm”, năng lượng mới cho nền kinh tế số.

Theo Tiến sĩ Lê Văn Hải (Ban Cơ yếu chính phủ), Luật Dữ liệu tạo khung pháp lý quan trọng để thu thập, chia sẻ và bảo vệ dữ liệu xuyên biên giới, hình thành niềm tin số giữa các chủ thể tham gia giao dịch điện tử. Ngoài ra, Luật sẽ giúp các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam chuyên nghiệp hóa quản trị dữ liệu, tăng năng lực cạnh tranh và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Hiện, nhiều doanh nghiệp đã chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật, quy trình bảo mật và đào tạo nhân lực để sẵn sàng tuân thủ luật này, xem đây là cơ hội để phát triển sản phẩm dữ liệu số phục vụ chuyển đổi số, chính phủ điện tử, kinh tế số, xã hội số.

Bên cạnh các quy định quản lý chặt chẽ, Luật Dữ liệu trao quyền tự chủ cho doanh nghiệp và tổ chức trong việc triển khai giải pháp bảo mật và chia sẻ dữ liệu. Bởi vì, luật được thiết kế theo hướng “hậu kiểm” thay vì “tiền kiểm”, Nhà nước chỉ can thiệp, xử lý khi phát hiện vi phạm. Đây được xem là điểm tiến bộ, giảm gánh nặng thủ tục và khuyến khích đổi mới sáng tạo.

Luật cũng quy định cụ thể về phân loại dữ liệu, chính sách bảo vệ và giải pháp kỹ thuật để phòng ngừa rủi ro, đồng thời đặt trách nhiệm lớn cho các cơ quan Nhà nước trong việc bảo đảm an toàn dữ liệu mà họ quản lý.

Chính phủ đã thành lập Quỹ Phát triển dữ liệu Quốc gia để thúc đẩy phát triển, khai thác, ứng dụng và quản trị dữ liệu quốc gia, với vốn điều lệ tối thiểu 1.000 tỷ đồng, do Bộ Công an quản lý. Quỹ sẽ hỗ trợ nghiên cứu, phát triển hạ tầng dữ liệu, thúc đẩy ứng dụng các công nghệ mới như AI, Big data, blockchain, nhất là ở các vùng nông thôn, miền núi, hải đảo. Đây được kỳ vọng là động lực tài chính mạnh mẽ để rút ngắn khoảng cách số giữa các vùng, miền (theo Nghị định số 160/2025/NĐ-CP ngày 29/6/2025 quy định về Quỹ Phát triển dữ liệu quốc gia).

Với Luật Dữ liệu có hiệu lực từ 1/7/2025, Việt Nam đặt mục tiêu xây dựng môi trường pháp lý minh bạch, an toàn cho khai thác dữ liệu, tạo động lực phát triển kinh tế số và xã hội số bền vững. Đây là bước đi chiến lược để biến dữ liệu thành tài nguyên quốc gia trong kỷ nguyên số.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa.

Bãi bỏ 890 điều kiện kinh doanh

Mới đây, Chính phủ đã ban hành 8 Nghị quyết cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh thuộc các lĩnh vực quản lý của 7 bộ. Theo đó, sửa đổi, bổ sung đồng bộ 163 văn bản quy phạm pháp luật, bao gồm hai Nghị quyết của Chính phủ, 155 Nghị định và 6 Quyết định của Thủ tướng.

Công an xã Ô Diên làm việc với trường hợp vi phạm.

Xử lý nghiêm các trường hợp đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật trên mạng xã hội

Thời gian qua, tình trạng đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật trên mạng xã hội vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây hoang mang dư luận, ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan, tổ chức và cá nhân. Trước thực trạng trên, Công an Hà Nội đã xử lý nghiêm các trường hợp đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật trên mạng xã hội.

Nhóm thanh thiếu niên che biển số xe.

Đồng Tháp: Nhóm thanh thiếu niên che biển số nhằm trốn tránh phạt nguội

Chiều 28/4, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh Đồng Tháp cho biết đã lập biên bản vi phạm đối với 7 thanh thiếu niên điều khiển xe mô-tô sử dụng chất liệu khác dán lên chữ, số của biển số xe, bộ phận giảm thanh không bảo đảm quy chuẩn về tiếng ồn, không gương chiếu hậu bên trái người điều khiển và không có giấy phép lái xe.

Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh trao tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho các tập thể, cá nhân đã có thành tích xuất sắc trong công tác tham mưu xây dựng và triển khai tổ chức thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW. (Ảnh: TL)

Từng bước “định hình lại” việc xây dựng, thực thi pháp luật

Sau một năm triển khai, Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới đã từng bước “định hình lại” công tác xây dựng, thực thi pháp luật, là minh chứng cho cuộc cải cách thể chế sâu rộng, kiến tạo phát triển.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Trị tống đạt quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Nguyễn Sơn Tùng. (Ảnh: QV)

Quảng Trị: Khởi tố một giám đốc doanh nghiệp sản xuất, buôn bán thực phẩm giả

Ngày 25/4, Công an tỉnh Quảng Trị cho biết, Cơ quan Cảnh sát điều tra vừa khởi tố vụ án, khởi tố bị can và lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Nguyễn Sơn Tùng (sinh năm 1989) trú tại khu phố 4, phường Ba Đồn để điều tra về hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm theo quy định tại Điều 193, Bộ Luật Hình sự. 

Bà Phạm Thị Ngọc Mến tại diện tích lúa bị thiệt hại.

Đồng Tháp: Làm rõ nguyên nhân diện tích lúa thiệt hại

Trưa 25/4, thông tin với phóng viên Báo Nhân Dân, đại diện lãnh đạo Phòng Kinh tế xã Mỹ Quí, tỉnh Đồng Tháp cho biết, đơn vị vẫn đang tích cực phối hợp lực lượng chức năng để xác định nguyên nhân diện tích 2,1ha lúa bị thiệt hại. Đồng thời, gặp gỡ, động viên gia đình bà Phạm Thị Ngọc Mến.

Công an đấu tranh với đối tượng chủ mưu, cầm đầu.

Triệt phá đường dây tổ chức đánh bạc và đánh bạc xuyên quốc gia

Ngày 24/4, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết: Cục Cảnh sát hình sự Bộ Công an, Cơ quan đại diện Bộ Công an Việt Nam tại Lào và Công an tỉnh Thanh Hóa đã phối hợp lực lượng chức năng nước bạn Lào vừa triệt phá thành công đường dây tổ chức đánh bạc và đánh bạc dưới hình thức chọi gà, hoạt động xuyên quốc gia.

Cơ quan điều tra Viện Kiểm sát nhân dân tối cao tống đạt các Quyết định tố tụng đối với hai bị can. (Ảnh: Báo Bảo vệ pháp luật)

Khởi tố nguyên Phó Viện trưởng và nguyên Kiểm sát viên Viện Kiểm sát nhân dân huyện Trà Ôn (cũ), tỉnh Vĩnh Long

Liên quan vụ tai nạn giao thông tại tỉnh Vĩnh Long, Cơ quan điều tra Viện Kiểm sát nhân dân tối cao tiếp tục mở rộng điều tra vụ án “Không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội”, khởi tố thêm nguyên Phó Viện trưởng và nguyên Kiểm sát viên Viện Kiểm sát nhân dân huyện Trà Ôn (cũ), tỉnh Vĩnh Long.