Luật Đất đai quy định cấp "sổ đỏ" cho đất không có giấy tờ như thế nào?

Việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đối với trường hợp đất không có giấy tờ được quy định tại Điều 138 Luật Đất đai số 31/2024/QH15.
Ảnh minh họa. (Ảnh THÀNH ĐẠT)
Ảnh minh họa. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Điều 38 Luật Đất đai quy định việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đối với trường hợp hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có giấy tờ về quyền sử dụng đất mà không vi phạm pháp luật về đất đai, không thuộc trường hợp đất được giao không đúng thẩm quyền.

Cụ thể, việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đối với trường hợp hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định mà không có một trong các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại Điều 137 của Luật Đất đai, không thuộc trường hợp quy định tại Điều 139 và Điều 140 của Luật Đất đai được thực hiện theo quy định như sau:

1. Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất trước ngày 18/12/1980, nay được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất xác nhận không có tranh chấp thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất như sau:

a) Đối với thửa đất có nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống nếu diện tích thửa đất bằng hoặc lớn hơn hạn mức công nhận đất ở theo quy định tại khoản 5 Điều 141 của Luật Đất đai thì diện tích đất ở được công nhận bằng hạn mức công nhận đất ở và không phải nộp tiền sử dụng đất.

Trường hợp diện tích đất đã xây dựng nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống lớn hơn hạn mức công nhận đất ở quy định tại điểm này thì diện tích đất ở được công nhận theo diện tích thực tế đã xây dựng nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống đó; người sử dụng đất phải nộp tiền sử dụng đất đối với diện tích vượt hạn mức công nhận đất ở tại điểm này.

b) Đối với thửa đất có nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống nếu diện tích thửa đất nhỏ hơn hạn mức công nhận đất ở quy định tại khoản 5 Điều 141 của Luật Đất đai thì diện tích đất ở được xác định là toàn bộ diện tích thửa đất đó và không phải nộp tiền sử dụng đất.

c) Đối với thửa đất có sử dụng vào mục đích sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp, thương mại, dịch vụ thì công nhận đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp, đất thương mại, dịch vụ theo diện tích thực tế đã sử dụng; hình thức sử dụng đất được công nhận như hình thức giao đất có thu tiền sử dụng đất, thời hạn sử dụng đất là ổn định lâu dài.

d) Đối với phần diện tích đất còn lại sau khi đã được xác định theo quy định tại điểm a và điểm c khoản này thì được xác định theo hiện trạng sử dụng đất.

Trường hợp hiện trạng sử dụng là đất phi nông nghiệp không phải là đất ở thì được công nhận theo quy định tại điểm c khoản này.

Trường hợp hiện trạng sử dụng là đất nông nghiệp thì được công nhận theo hình thức Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất; nếu người sử dụng đất có nhu cầu công nhận vào mục đích đất phi nông nghiệp mà phù hợp với quy hoạch sử dụng đất cấp huyện hoặc quy hoạch chung hoặc quy hoạch phân khu hoặc quy hoạch xây dựng hoặc quy hoạch nông thôn thì được công nhận vào mục đích đó và phải nộp tiền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

2. Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất từ ngày 18/12/1980 đến trước ngày 15/10/1993, nay được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất xác nhận không có tranh chấp thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất như sau:

a) Đối với thửa đất có nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống nếu diện tích thửa đất bằng hoặc lớn hơn hạn mức công nhận đất ở quy định tại khoản 5 Điều 141 của Luật Đất đai thì diện tích đất ở được công nhận bằng hạn mức công nhận đất ở và không phải nộp tiền sử dụng đất.

Trường hợp diện tích đất đã xây dựng nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống lớn hơn hạn mức công nhận đất ở quy định tại điểm này thì diện tích đất ở được công nhận theo diện tích thực tế đã xây dựng nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống đó; người sử dụng đất phải nộp tiền sử dụng đất đối với diện tích vượt hạn mức công nhận đất ở tại điểm này.

b) Đối với thửa đất có nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống nếu diện tích thửa đất nhỏ hơn hạn mức công nhận đất ở quy định tại khoản 5 Điều 141 của Luật Đất đai thì diện tích đất ở được xác định là toàn bộ diện tích thửa đất đó và không phải nộp tiền sử dụng đất.

c) Đối với thửa đất có sử dụng vào mục đích sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp, thương mại, dịch vụ thì công nhận đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp, đất thương mại, dịch vụ theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều này.

d) Đối với phần diện tích đất còn lại sau khi đã được xác định theo quy định tại điểm a và điểm c khoản này thì được xác định theo hiện trạng sử dụng đất.

Trường hợp hiện trạng sử dụng là đất phi nông nghiệp không phải là đất ở thì được công nhận theo quy định tại điểm c khoản này.

Trường hợp hiện trạng sử dụng là đất nông nghiệp thì được công nhận theo hình thức Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất; nếu người sử dụng đất có nhu cầu công nhận vào mục đích đất phi nông nghiệp mà phù hợp với quy hoạch sử dụng đất cấp huyện hoặc quy hoạch chung hoặc quy hoạch phân khu hoặc quy hoạch xây dựng hoặc quy hoạch nông thôn thì được công nhận vào mục đích đó và phải nộp tiền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

3. Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất từ ngày 15/10/1993 đến trước ngày 1/7/2014, nay được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất xác nhận không có tranh chấp thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất như sau:

a) Đối với thửa đất có nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống nếu diện tích thửa đất bằng hoặc lớn hơn hạn mức giao đất ở quy định tại khoản 2 Điều 195 và khoản 2 Điều 196 của Luật Đất đai thì diện tích đất ở được công nhận bằng hạn mức giao đất ở; trường hợp diện tích đất đã xây dựng nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống lớn hơn hạn mức giao đất ở thì công nhận diện tích đất ở theo diện tích thực tế đã xây dựng nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống đó;

b) Đối với thửa đất có nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống nếu diện tích thửa đất nhỏ hơn hạn mức giao đất ở quy định tại khoản 2 Điều 195 và khoản 2 Điều 196 của Luật Đất đai thì toàn bộ diện tích thửa đất được công nhận là đất ở.

c) Đối với thửa đất có sử dụng vào mục đích sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp, thương mại, dịch vụ thì công nhận đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp, đất thương mại, dịch vụ theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều này.

d) Đối với phần diện tích đất còn lại sau khi đã được xác định theo quy định tại điểm a và điểm c khoản này thì được xác định theo hiện trạng sử dụng đất.

Trường hợp hiện trạng sử dụng là đất phi nông nghiệp không phải là đất ở thì được công nhận theo quy định tại điểm c khoản này.

Trường hợp hiện trạng sử dụng là đất nông nghiệp thì được công nhận theo hình thức Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất; nếu người sử dụng đất có nhu cầu công nhận vào mục đích đất phi nông nghiệp mà phù hợp với quy hoạch sử dụng đất cấp huyện hoặc quy hoạch chung hoặc quy hoạch phân khu hoặc quy hoạch xây dựng hoặc quy hoạch nông thôn thì được công nhận vào mục đích đó và phải nộp tiền sử dụng đất theo quy định của pháp luật;

đ) Người sử dụng đất được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất quy định tại khoản này thì phải thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật.

4. Trường hợp thửa đất có nhiều hộ gia đình, cá nhân sử dụng chung thì hạn mức đất ở quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều này được tính bằng tổng hạn mức đất ở của các hộ gia đình, cá nhân đó.

Trường hợp một hộ gia đình, cá nhân sử dụng nhiều thửa đất có nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất xác nhận đã sử dụng đất ổn định từ trước ngày 15/10/1993 thì hạn mức đất ở được xác định theo quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều này đối với từng thửa đất đó.

5. Hộ gia đình, cá nhân thuộc đối tượng được giao đất nông nghiệp theo quy định tại khoản 1 Điều 118 của Luật Đất đai đã sử dụng đất ở, đất phi nông nghiệp trước ngày 1/7/2014 mà không có các giấy tờ quy định tại Điều 137 của Luật Đất đai, có đăng ký thường trú tại địa phương thuộc vùng có điều kiện kinh tế-xã hội khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn, nay được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất xác nhận không có tranh chấp thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất và không phải nộp tiền sử dụng đất. Diện tích đất được xác định khi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất thực hiện theo quy định tại các khoản 1, 2, 3 và 4 Điều này.

6. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định vào mục đích thuộc nhóm đất nông nghiệp, nay được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất xác nhận không có tranh chấp thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo hình thức Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất đối với diện tích đất đang sử dụng nhưng không vượt quá hạn mức giao đất nông nghiệp cho cá nhân quy định tại Điều 176 của Luật Đất đai; thời hạn sử dụng đất tính từ ngày được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất; diện tích đất nông nghiệp còn lại (nếu có) phải chuyển sang thuê đất của Nhà nước;

7. Việc áp dụng quy định về hạn mức đất ở của địa phương để xác định diện tích đất ở trong các trường hợp quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4 và 5 Điều này được thực hiện theo quy định của pháp luật tại thời điểm người sử dụng đất nộp hồ sơ để cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.

8. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất trong các trường hợp quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 5 và 6 Điều này mà không đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất thì được tạm thời sử dụng đất theo hiện trạng cho đến khi Nhà nước thu hồi đất và phải kê khai đăng ký đất đai theo quy định.

9. Nhà nước có trách nhiệm cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho các trường hợp đã đăng ký và đủ điều kiện theo quy định tại Điều này.

Có thể bạn quan tâm

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk thi hành lệnh khám xét khẩn cấp đối với bị can Nguyễn Thị Lựu. (Ảnh: Công an tỉnh Đắk Lắk)

Bắt đối tượng lừa đảo chiếm đoạt hơn 26,5 tỷ đồng, nhiều lần phẫu thuật thẩm mỹ để lẩn trốn

Trong thời gian lẩn trốn, Nguyễn Thị Lựu đã phẫu thuật thẩm mỹ để thay đổi đặc điểm khuôn mặt, sử dụng giấy tờ tùy thân giả nhằm che giấu nhân thân trốn tránh sự truy bắt của cơ quan chức năng. Sau gần 9 năm kiên trì xác minh, truy tìm, lực lượng công an đã phát hiện và bắt giữ thành công đối tượng.

Quốc hội họp tại hội trường, nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi). (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác hòa giải cơ sở

Dự thảo Luật bổ sung các quy định về khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác hòa giải cơ sở theo hướng phù hợp với điều kiện thực tiễn như thực hiện bầu hòa giải viên, bầu Tổ trưởng Tổ hòa giải, cho phép thực hiện hòa giải trực tuyến khi các bên lựa chọn và đáp ứng điều kiện theo quy định.

Phiên tòa xét xử vụ án về chứa mại dâm, môi giới mại dâm tại Tòa án khu vực 6-Quảng Ninh. (Ảnh: KIM OANH)

Nâng cao chất lượng, đẩy nhanh tiến độ xét xử các vụ án về mại dâm

Ban Chỉ đạo các chương trình phòng, chống tội phạm Tòa án nhân dân mới đây ban hành Kế hoạch triển khai Chương trình phòng, chống mại dâm giai đoạn 2026-2030 trong toàn ngành, hướng tới nâng cao chất lượng xét xử, bảo đảm áp dụng thống nhất pháp luật và tăng cường hiệu quả công tác phòng, chống mại dâm trong tình hình mới.

Các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương tỉnh Khánh Hòa siết chặt quản lý, xử lý nghiêm mọi hành vi vi phạm, hướng tới mục tiêu cùng cả nước sớm gỡ bỏ cảnh báo “thẻ vàng” IUU. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa kiểm soát chặt, xử lý nghiêm vi phạm IUU

Với ngư trường trải dài trên vùng biển Nam Trung Bộ, mỗi chuyến tàu vươn khơi của ngư dân mang theo kỳ vọng về những khoang cá đầy, đồng thời gánh trách nhiệm tuân thủ pháp luật. Với Khánh Hòa, cuộc chiến chống khai thác hải sản không theo quy định (IUU) đang triển khai quyết liệt, quyết tâm xây dựng một nghề cá hiện đại.

[Video] Đánh sập hệ thống tổ chức đánh bạc Lương Sơn TV, bắt giữ hàng chục đối tượng

[Video] Đánh sập hệ thống tổ chức đánh bạc Lương Sơn TV, bắt giữ hàng chục đối tượng

Ngày 4/8, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Trị cho biết, đơn vị đã khởi tố vụ án "Tổ chức đánh bạc và đánh bạc" liên quan đến hệ thống đánh bạc trực tuyến OK9 - Lương Sơn TV; đồng thời khởi tố, bắt giữ 16 bị can về các tội tổ chức đánh bạc và đánh bạc theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Bị can Nguyễn Thị Mai Anh và Lê Văn Đông. (Ảnh: Bộ Công an)

Truy tố 48 bị can trong đường dây "chạy" kết luận giám định tâm thần

Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội vừa ban hành cáo trạng truy tố các cựu lãnh đạo Viện Pháp y tâm thần Trung ương gồm Trần Văn Trường (sinh năm 1973, cựu Phó Viện trưởng), Ngô Văn Vinh (sinh năm 1962, nguyên Viện trưởng, đã nghỉ hưu) và Dương Văn Lương (sinh năm 1962, cựu Phó Viện trưởng) về tội "Nhận hối lộ".

Các đối tượng trong đường dây bị Công an tỉnh Quảng Trị khởi tố (Ảnh: Quang Văn)

Quảng Trị triệt phá đường dây đánh bạc trực tuyến thông qua phát sóng bóng đá trái phép trên không gian mạng

Ngày 4/8, Công an tỉnh Quảng Trị cho biết, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh vừa khởi tố vụ án “Tổ chức đánh bạc và đánh bạc trực tuyến trên hệ thống OK9-Lương Sơn TV năm 2026 tại tỉnh Quảng Trị và các tỉnh, thành phố liên quan”; đồng thời bắt 16 bị can về các tội tổ chức đánh bạc và đánh bạc. 

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Ban Thường vụ Đảng ủy Thanh tra Chính phủ. ngày 27/7/2026 (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Thực hiện kết luận thanh tra và trường hợp đặc biệt

Kết luận thanh tra là căn cứ quan trọng để xử lý vi phạm, thu hồi tài sản, hoàn thiện cơ chế, chính sách, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và phòng ngừa vi phạm. Luật Thanh tra năm 2025 quy định rõ giá trị pháp lý của kết luận thanh tra, trách nhiệm thực hiện và trách nhiệm theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện.

Đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đổi mới quản lý hải quan, thúc đẩy tuân thủ tự nguyện của doanh nghiệp

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan, các đại biểu Quốc hội đề nghị minh bạch tiêu chí đánh giá mức độ tuân thủ, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật. Đồng thời, cần kiểm soát việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Đoàn Bảo Châu đang bị truy nã đặc biệt. (Ảnh: Nguồn Bộ Công an)

Đoàn Bảo Châu bị phạt 7 năm tù về hành vi tuyên truyền chống Nhà nước

Sáng 3/8, Tòa án nhân dân Thành phố Hà Nội đã xét xử sơ thẩm công khai vắng mặt bị cáo Đoàn Bảo Châu (trú tại phường Giảng Võ, Hà Nội) về tội “Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam” theo Điều 117 Bộ luật Hình sự 2015.

Đại biểu Quốc hội làm việc tại hội trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Trình Quốc hội cơ chế đặc thù xử lý vi phạm liên quan kinh tế Nhà nước, kinh tế tư nhân

Việc ban hành Nghị quyết nhằm tạo cơ sở pháp lý để bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, không tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; thể hiện chính sách nhân văn, khoan hồng của Đảng và Nhà nước, lấy hiệu quả chính trị, kinh tế, xã hội làm căn cứ để xử lý phù hợp.

Quốc hội làm việc tại hội trường nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra Dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi). (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật

Việc sửa đổi Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số...

Công chức hải quan vận hành hệ thống thông quan tự động.

Tạo thuận lợi cho thương mại xuyên biên giới

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan vừa được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến tại phiên họp thứ 4, đã hướng đến đổi mới tư duy quản lý doanh nghiệp chủ yếu dựa trên phân luồng hàng hóa sang quản lý theo mức độ tuân thủ pháp luật bằng dữ liệu với hệ thống tích hợp AI tự động ra quyết định.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp báo cáo tình hình tổng rà soát. (Ảnh: H.T)

Hơn 43.000 văn bản quy phạm pháp luật đã được rà soát

Tính đến ngày 30/7, các bộ, cơ quan, địa phương đã tổng rà soát sơ bộ hơn 43.000 văn bản quy phạm pháp luật, xác định nội dung cần sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ. Đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục nhận diện, xử lý những “điểm nghẽn” của hệ thống pháp luật, phục vụ yêu cầu hoàn thiện thể chế trong giai đoạn mới.

Bị can Nguyễn Ngọc Thủy và Đặng Văn Hiển. (Nguồn: Bộ Công an)

Trả lại hồ sơ để điều tra bổ sung vụ Shark Thủy

Vụ án "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản", "Đưa hối lộ", "Nhận hối lộ" xảy ra tại Công ty cổ phần Tập đoàn Giáo dục Egroup và các doanh nghiệp liên quan đã bị trả lại để điều tra bổ sung sau hơn nửa năm Viện Kiểm sát nhân dân tối cao ban hành cáo trạng truy tố.