Lo chậm tiến độ giải ngân vốn đầu tư công

Nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công năm 2023 được đặt vào thế khó, vì nguồn vốn ngân sách nhà nước dành cho đầu tư công tăng khoảng 25% so với cùng kỳ năm 2022, là mức cao nhất từ trước đến nay.
Đường cao tốc Dầu Giây-Phan Thiết được xây dựng từ vốn đầu tư công, hoàn thành đưa vào sử dụng góp phần tăng cường kết nối giao thông trong vùng. (Ảnh: CHÍ HÙNG)
Đường cao tốc Dầu Giây-Phan Thiết được xây dựng từ vốn đầu tư công, hoàn thành đưa vào sử dụng góp phần tăng cường kết nối giao thông trong vùng. (Ảnh: CHÍ HÙNG)

Vừa qua, Quốc hội đã thông qua kế hoạch đầu tư công năm 2023 với tổng số vốn hơn 700 nghìn tỷ đồng, tăng khoảng 140 nghìn tỷ đồng so kế hoạch năm 2022. Đáng lưu ý, đây cũng là năm phải giải ngân toàn bộ số vốn còn lại thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội (Chương trình) theo Nghị quyết số 43/2022/QH15 của Quốc hội, đồng thời cũng là năm giữa nhiệm kỳ triển khai thực hiện Kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025. Tuy nhiên, việc phân bổ vốn đang rất chậm so với yêu cầu của Quốc hội.

Chậm phân bổ vốn

Cụ thể, tổng vốn Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 được Quốc hội quyết định là hơn 2,87 triệu tỷ đồng nhưng đến nay vẫn còn 279 nghìn tỷ đồng chưa được phân bổ. Đối với nguồn vốn thuộc Chương trình phục hồi phát triển kinh tế-xã hội, Quốc hội cho phép tăng chi tối đa 176 nghìn tỷ đồng trong hai năm 2022-2023 để hỗ trợ đầu tư công trong các ngành, dự án thuộc nhiều lĩnh vực nhưng đến nay vẫn còn hơn 14 nghìn tỷ đồng chưa phân giao. Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội đánh giá, việc chậm trễ phân bổ vốn đầu tư công là hạn chế lớn, làm chậm quá trình đưa nguồn lực của đất nước vào sử dụng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng.

Nguyên nhân chậm hoàn thiện thủ tục đầu tư các dự án và phân bổ vốn kế hoạch được Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng nhìn nhận, phần lớn là do yếu tố chủ quan. Cụ thể là công tác chuẩn bị dự án chưa được quan tâm đúng mức, còn tư duy nhiệm kỳ khiến nhiều dự án sau khi được phê duyệt vốn đầu tư công trung hạn mới tiến hành chuẩn bị đầu tư hoặc phải điều chỉnh. Quá trình xây dựng, phê duyệt dự án phát sinh nhiều khó khăn, vướng mắc về quy hoạch, mặt bằng, chuyển đổi mục đích sử dụng đất...

Đặc biệt, năng lực triển khai ở một số nơi còn yếu, vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu chưa được thể hiện rõ; còn tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm. “Luật Đầu tư công đã quy định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của từng đơn vị trong việc hoàn thiện thủ tục đầu tư dự án. Việc báo cáo phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn còn lại và Chương trình chưa đáp ứng yêu cầu tiến độ có trách nhiệm của các cấp, ngành, địa phương, trong đó có trách nhiệm của người đứng đầu các đơn vị chậm hoàn thiện thủ tục đầu tư”, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nhận định.

Về tiến độ giải ngân vốn đầu tư công năm 2023, Bộ Tài chính cho biết tính đến hết tháng 4 vẫn còn hơn 65 nghìn tỷ đồng chưa được bộ, ngành, địa phương phân bổ chi tiết, chiếm 9,2% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Cần khơi thông những điểm nghẽn

Bộ Kế hoạch và Đầu tư nhận định, phần lớn dự án thuộc Chương trình là khởi công mới, khó có thể giải ngân hết số vốn được giao trong năm nay. Trong khi đó, một số nhiệm vụ, dự án thuộc Kế hoạch đầu tư công trung hạn lại đang có nhu cầu bổ sung nguồn vốn để đẩy nhanh tiến độ, sớm đưa vào khai thác sử dụng.

Vì vậy tại kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa XV, Chính phủ trình Quốc hội giao Chính phủ phân bổ kế hoạch vốn còn lại của Chương trình cho 45 dự án đã đủ thủ tục đầu tư; đồng thời cho phép các bộ, ngành, địa phương được quyết định điều hòa nguồn vốn thuộc Chương trình để bố trí cho các dự án hoàn thành, chuyển tiếp thuộc Kế hoạch đầu tư công trung hạn, các dự án trọng điểm, liên kết vùng có khả năng hấp thụ vốn trong năm 2023.

Việc điều chuyển vốn bảo đảm không vượt quá tổng mức vốn đã được Thủ tướng Chính phủ giao kế hoạch năm. Trong trường hợp cần thiết, giao Chính phủ chủ động điều hòa vốn của Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội giữa các bộ, ngành và địa phương trong tổng mức vốn ngân sách Trung ương đã được Quốc hội quyết nghị, bảo đảm việc sử dụng vốn đầu tư công tiết kiệm, hiệu quả, tránh lãng phí và báo cáo Quốc hội về việc điều chỉnh này tại kỳ họp thứ 7.

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho rằng, các nhiệm vụ, dự án được nêu có tính chất quan trọng, nếu được triển khai, đưa vào khai thác kịp thời sẽ góp phần tích cực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo không gian, động lực phát triển mới cho các ngành, lĩnh vực, các vùng và địa phương; nâng cao chất lượng an sinh xã hội; đẩy mạnh thực hiện ba đột phá chiến lược, nhất là về kết cấu hạ tầng.

Bên cạnh đó, tốc độ giải ngân vốn đầu tư công còn phụ thuộc vào nỗ lực khơi thông những điểm nghẽn đã hình thành từ nhiều năm qua, như công tác giải phóng mặt bằng, chất lượng chuẩn bị dự án, năng lực Ban Quản lý dự án, nhà thầu… Theo các chuyên gia kinh tế, quy mô vốn đầu tư công lớn cũng gây sức ép đối với nhiệm vụ giải ngân và bảo đảm hiệu quả quản lý, sử dụng vốn.

Để đạt được mục tiêu thúc đẩy giải ngân 95% kế hoạch đầu tư công năm 2023, ưu tiên hàng đầu là cần rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến hoạt động đầu tư công, sửa ngay những bất cập đã phát hiện. Ông Nguyễn Minh Cường, nguyên chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) phân tích: Kế hoạch đầu tư công của Việt Nam trong trung hạn quá cao so với sức hấp thụ của nền kinh tế, dẫn đến tình trạng có tiền mà không tiêu được diễn ra trong nhiều năm qua. Nếu muốn tăng khả năng hấp thụ vốn, Chính phủ cần thực hiện cải cách thể chế, bao gồm các giải pháp trước mắt và lâu dài.

Tình trạng cùng một thể chế pháp luật nhưng kết quả giải ngân vốn giữa các bộ, ngành, địa phương rất khác nhau cũng đặt ra yêu cầu cấp bách về thay đổi nhận thức và trách nhiệm của người đứng đầu. Thực tiễn cho thấy, nơi nào các cấp lãnh đạo quan tâm tốt hơn đến đầu tư công, nơi đó có kết quả giải ngân vốn tốt hơn.

Vì vậy, Chính phủ cần tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong đầu tư công, xác định rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan, xử lý nghiêm vi phạm theo quy định. Về phía các bộ, ngành, địa phương cũng cần làm tốt công tác chuẩn bị đầu tư, chuẩn bị thực hiện dự án, kiểm tra, rà soát từng dự án bố trí kế hoạch vốn năm 2023, nhất là các dự án khởi công mới, lựa chọn dự án đủ thủ tục đầu tư, đáp ứng điều kiện bố trí vốn theo quy định, nâng cao tính sẵn sàng và khả thi, khả năng triển khai thực hiện dự án.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Giá vàng giảm tuần thứ hai liên tiếp, người mua vàng từ đỉnh lỗ hơn 11 triệu đồng/lượng chỉ sau gần nửa tháng

Tuần này, giá vàng thế giới không có biến động quá lớn, kết thúc tuần giao dịch quanh mức 5.017 USD/ounce. Các chuyên gia cho rằng giá vàng có thể tăng hoặc đi ngang trong tuần tới. Trong nước, giá vàng ghi nhận tuần giảm giá thứ hai liên tiếp; giá vàng miếng SJC kết thúc tuần bán ra ở mức 182,6 triệu đồng/lượng.

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh (mũ cối, ngoài cùng bên phải) kiểm tra tiến độ thi công dự án đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây.

Giảm áp lực về nhiên liệu, vật liệu tại các công trình hạ tầng trọng điểm

Xung đột quân sự tại Trung Đông đang tạo ra áp lực chưa từng có đối với nhiều dự án hạ tầng giao thông về nhiên liệu và vật liệu xây dựng. Trong bối cảnh chi phí leo thang và nguồn cung nhiên liệu gián đoạn, các doanh nghiệp thi công đang xoay xở mọi cách nhằm duy trì hoạt động công trường và hạn chế tác động đến tiến độ dự án.

Xăng sinh học E10 - nguồn nguyên liệu và chuỗi cung ứng năng lượng mới.

Xăng sinh học E10 - nguồn nguyên liệu và chuỗi cung ứng năng lượng mới

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động khó lường, yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng trở thành một ưu tiên chiến lược đối với nhiều quốc gia. Bên cạnh việc đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu hóa thạch, phát triển nhiên liệu sinh học đang được xem là một hướng đi quan trọng nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào xăng dầu.

Chi tiêu cho công nghệ: Cần một công cụ quản trị thông minh

Chi tiêu cho công nghệ: Cần một công cụ quản trị thông minh

Sự kết hợp giữa công nghệ, tài chính và bán lẻ đang mở ra nhiều mô hình tiêu dùng mới. Với những người trẻ, việc lựa chọn các công cụ thanh toán phù hợp giúp quá trình mua sắm trở nên thuận tiện hơn, góp phần hình thành thói quen quản lý tài chính cá nhân bài bản và bền vững trong dài hạn.

[Video] Giá nhiên liệu tăng tác động mạnh tới vận tải và xây dựng

[Video] Giá nhiên liệu tăng tác động mạnh tới vận tải và xây dựng

Bộ Xây dựng vừa có báo cáo đánh giá tác động của biến động giá nhiên liệu đối với các lĩnh vực vận tải và đầu tư xây dựng. Diễn biến căng thẳng của xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông khiến giá dầu thô và các sản phẩm xăng dầu thế giới biến động, kéo theo chi phí vận tải và sản xuất, kinh doanh gia tăng.

Ảnh minh họa.

Giá vàng ngày 14/3: Vàng miếng, vàng nhẫn tiếp đà "lao dốc", giảm thêm 2,2 triệu đồng/lượng

Giá vàng thế giới hôm nay, 14/3, tiếp tục giảm trong bối cảnh đồng USD mạnh lên và lo ngại lạm phát gia tăng, giao dịch ở mức 5.017,7 USD/ounce. Trong nước, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC đồng loạt giảm theo giá thế giới, niêm yết lần lượt ở mức 182,6 triệu đồng/lượng và 182,3 triệu đồng/lượng.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. (Ảnh: Thành Đạt)

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ "nút thắt" trong công tác quy hoạch

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. Với nhiều điểm mới, Nghị định được kỳ vọng sẽ hoàn thiện cơ sở pháp lý, tháo gỡ các bất cập thực tiễn trong quy hoạch, nhằm thúc đẩy triển khai các dự án, góp phần phát triển kinh tế-xã hội của đất nước trong giai đoạn mới.

Ảnh minh họa.

[Infographic] Thị trường chứng khoán tuần 9-13/3: Thanh khoản giảm, khối lượng giao dịch giảm -14,7% so tuần trước

Thị trường có tuần thứ hai liên tiếp giảm điểm mạnh,VN-Index kết tuần giao dịch 9/3-13/3 giảm 4,05% về mức 1.696,24 điểm. Độ rộng thị trường tiêu cực trong tuần này với áp lực bán mạnh ở nhóm dầu khí. Thanh khoản trong tuần giảm, khối lượng giao dịch giảm 14,7% so tuần trước.  

Theo đại diện một số đơn vị startup trong lĩnh vực xuất khẩu, trong bối cảnh nền kinh tế có không ít biến động, cạnh tranh gay gắt, việc chủ động nắm bắt thông tin thị trường được xem là yếu tố then chốt.

Startup xuất khẩu nỗ lực đổi mới sáng tạo để tìm kiếm cơ hội trước thách thức

Giữa bối cảnh nền kinh tế thế giới có không ít biến động, hoạt động thương mại quốc tế cũng đối mặt với nhiều thách thức. Thế nhưng, trước những biến động ấy, các doanh nghiệp Việt Nam, trong đó có các startup xuất khẩu lại nhìn thấy cơ hội để mở rộng thị trường và khẳng định năng lực cạnh tranh.

Nhiên liệu vận tải chiếm tỷ trọng trong chi phí hoạt động rất lớn trong ngành vận tải và xây dựng.

Chủ động các giải pháp ứng phó biến động giá xăng dầu, ổn định thị trường vận tải và xây dựng

Trước những diễn biến phức tạp của tình hình địa chính trị thế giới, nhất là xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông, Bộ Xây dựng vừa có báo cáo gửi Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn về những tác động của biến động giá nhiên liệu và đề xuất nhóm giải pháp cấp bách nhằm ổn định hoạt động vận tải và đầu tư xây dựng trong nước.