Lo chậm tiến độ giải ngân vốn đầu tư công

Nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công năm 2023 được đặt vào thế khó, vì nguồn vốn ngân sách nhà nước dành cho đầu tư công tăng khoảng 25% so với cùng kỳ năm 2022, là mức cao nhất từ trước đến nay.
Đường cao tốc Dầu Giây-Phan Thiết được xây dựng từ vốn đầu tư công, hoàn thành đưa vào sử dụng góp phần tăng cường kết nối giao thông trong vùng. (Ảnh: CHÍ HÙNG)
Đường cao tốc Dầu Giây-Phan Thiết được xây dựng từ vốn đầu tư công, hoàn thành đưa vào sử dụng góp phần tăng cường kết nối giao thông trong vùng. (Ảnh: CHÍ HÙNG)

Vừa qua, Quốc hội đã thông qua kế hoạch đầu tư công năm 2023 với tổng số vốn hơn 700 nghìn tỷ đồng, tăng khoảng 140 nghìn tỷ đồng so kế hoạch năm 2022. Đáng lưu ý, đây cũng là năm phải giải ngân toàn bộ số vốn còn lại thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội (Chương trình) theo Nghị quyết số 43/2022/QH15 của Quốc hội, đồng thời cũng là năm giữa nhiệm kỳ triển khai thực hiện Kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025. Tuy nhiên, việc phân bổ vốn đang rất chậm so với yêu cầu của Quốc hội.

Chậm phân bổ vốn

Cụ thể, tổng vốn Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 được Quốc hội quyết định là hơn 2,87 triệu tỷ đồng nhưng đến nay vẫn còn 279 nghìn tỷ đồng chưa được phân bổ. Đối với nguồn vốn thuộc Chương trình phục hồi phát triển kinh tế-xã hội, Quốc hội cho phép tăng chi tối đa 176 nghìn tỷ đồng trong hai năm 2022-2023 để hỗ trợ đầu tư công trong các ngành, dự án thuộc nhiều lĩnh vực nhưng đến nay vẫn còn hơn 14 nghìn tỷ đồng chưa phân giao. Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội đánh giá, việc chậm trễ phân bổ vốn đầu tư công là hạn chế lớn, làm chậm quá trình đưa nguồn lực của đất nước vào sử dụng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng.

Nguyên nhân chậm hoàn thiện thủ tục đầu tư các dự án và phân bổ vốn kế hoạch được Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng nhìn nhận, phần lớn là do yếu tố chủ quan. Cụ thể là công tác chuẩn bị dự án chưa được quan tâm đúng mức, còn tư duy nhiệm kỳ khiến nhiều dự án sau khi được phê duyệt vốn đầu tư công trung hạn mới tiến hành chuẩn bị đầu tư hoặc phải điều chỉnh. Quá trình xây dựng, phê duyệt dự án phát sinh nhiều khó khăn, vướng mắc về quy hoạch, mặt bằng, chuyển đổi mục đích sử dụng đất...

Đặc biệt, năng lực triển khai ở một số nơi còn yếu, vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu chưa được thể hiện rõ; còn tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm. “Luật Đầu tư công đã quy định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của từng đơn vị trong việc hoàn thiện thủ tục đầu tư dự án. Việc báo cáo phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn còn lại và Chương trình chưa đáp ứng yêu cầu tiến độ có trách nhiệm của các cấp, ngành, địa phương, trong đó có trách nhiệm của người đứng đầu các đơn vị chậm hoàn thiện thủ tục đầu tư”, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nhận định.

Về tiến độ giải ngân vốn đầu tư công năm 2023, Bộ Tài chính cho biết tính đến hết tháng 4 vẫn còn hơn 65 nghìn tỷ đồng chưa được bộ, ngành, địa phương phân bổ chi tiết, chiếm 9,2% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Cần khơi thông những điểm nghẽn

Bộ Kế hoạch và Đầu tư nhận định, phần lớn dự án thuộc Chương trình là khởi công mới, khó có thể giải ngân hết số vốn được giao trong năm nay. Trong khi đó, một số nhiệm vụ, dự án thuộc Kế hoạch đầu tư công trung hạn lại đang có nhu cầu bổ sung nguồn vốn để đẩy nhanh tiến độ, sớm đưa vào khai thác sử dụng.

Vì vậy tại kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa XV, Chính phủ trình Quốc hội giao Chính phủ phân bổ kế hoạch vốn còn lại của Chương trình cho 45 dự án đã đủ thủ tục đầu tư; đồng thời cho phép các bộ, ngành, địa phương được quyết định điều hòa nguồn vốn thuộc Chương trình để bố trí cho các dự án hoàn thành, chuyển tiếp thuộc Kế hoạch đầu tư công trung hạn, các dự án trọng điểm, liên kết vùng có khả năng hấp thụ vốn trong năm 2023.

Việc điều chuyển vốn bảo đảm không vượt quá tổng mức vốn đã được Thủ tướng Chính phủ giao kế hoạch năm. Trong trường hợp cần thiết, giao Chính phủ chủ động điều hòa vốn của Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội giữa các bộ, ngành và địa phương trong tổng mức vốn ngân sách Trung ương đã được Quốc hội quyết nghị, bảo đảm việc sử dụng vốn đầu tư công tiết kiệm, hiệu quả, tránh lãng phí và báo cáo Quốc hội về việc điều chỉnh này tại kỳ họp thứ 7.

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho rằng, các nhiệm vụ, dự án được nêu có tính chất quan trọng, nếu được triển khai, đưa vào khai thác kịp thời sẽ góp phần tích cực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo không gian, động lực phát triển mới cho các ngành, lĩnh vực, các vùng và địa phương; nâng cao chất lượng an sinh xã hội; đẩy mạnh thực hiện ba đột phá chiến lược, nhất là về kết cấu hạ tầng.

Bên cạnh đó, tốc độ giải ngân vốn đầu tư công còn phụ thuộc vào nỗ lực khơi thông những điểm nghẽn đã hình thành từ nhiều năm qua, như công tác giải phóng mặt bằng, chất lượng chuẩn bị dự án, năng lực Ban Quản lý dự án, nhà thầu… Theo các chuyên gia kinh tế, quy mô vốn đầu tư công lớn cũng gây sức ép đối với nhiệm vụ giải ngân và bảo đảm hiệu quả quản lý, sử dụng vốn.

Để đạt được mục tiêu thúc đẩy giải ngân 95% kế hoạch đầu tư công năm 2023, ưu tiên hàng đầu là cần rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến hoạt động đầu tư công, sửa ngay những bất cập đã phát hiện. Ông Nguyễn Minh Cường, nguyên chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) phân tích: Kế hoạch đầu tư công của Việt Nam trong trung hạn quá cao so với sức hấp thụ của nền kinh tế, dẫn đến tình trạng có tiền mà không tiêu được diễn ra trong nhiều năm qua. Nếu muốn tăng khả năng hấp thụ vốn, Chính phủ cần thực hiện cải cách thể chế, bao gồm các giải pháp trước mắt và lâu dài.

Tình trạng cùng một thể chế pháp luật nhưng kết quả giải ngân vốn giữa các bộ, ngành, địa phương rất khác nhau cũng đặt ra yêu cầu cấp bách về thay đổi nhận thức và trách nhiệm của người đứng đầu. Thực tiễn cho thấy, nơi nào các cấp lãnh đạo quan tâm tốt hơn đến đầu tư công, nơi đó có kết quả giải ngân vốn tốt hơn.

Vì vậy, Chính phủ cần tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong đầu tư công, xác định rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan, xử lý nghiêm vi phạm theo quy định. Về phía các bộ, ngành, địa phương cũng cần làm tốt công tác chuẩn bị đầu tư, chuẩn bị thực hiện dự án, kiểm tra, rà soát từng dự án bố trí kế hoạch vốn năm 2023, nhất là các dự án khởi công mới, lựa chọn dự án đủ thủ tục đầu tư, đáp ứng điều kiện bố trí vốn theo quy định, nâng cao tính sẵn sàng và khả thi, khả năng triển khai thực hiện dự án.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 19/8: Cổ phiếu tài chính gây áp lực, VN-Index giảm hơn 5 điểm

Phiên giao dịch ngày 19/8, sắc đỏ bao trùm thị trường chứng khoán Việt Nam. Áp lực bán gia tăng ở các nhóm chủ chốt như tài chính, bất động sản, năng lượng... khiến VN-Index mất 5,33 điểm, đóng cửa tại 1.726,69 điểm. Nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục bán ròng hơn 685 tỷ đồng, tập trung tại VIC, STB, VPB, GMD và VCB.

Khai mạc Triển lãm quốc tế Thủy sản Việt Nam (Vietfish 2026) sáng 19/8. (Ảnh: Đại sứ quán Na Uy)

Thúc đẩy hợp tác thủy sản bền vững Việt Nam-Na Uy

Ngày 19/8, tại Thành phố Hồ Chí Minh, trong khuôn khổ Triển lãm Quốc tế Thủy sản Việt Nam (Vietfish 2026), Gian hàng Quốc gia Na Uy chính thức khai mạc, mở thêm cơ hội kết nối doanh nghiệp, công nghệ và kinh nghiệm, góp phần thúc đẩy hợp tác Việt Nam-Na Uy trong phát triển thủy sản xanh, bền vững.

Ký thỏa thuận hợp tác toàn diện giữa Vinachem và VPBank.

Xác lập quan hệ đối tác chiến lược trên các lĩnh vực tài chính, nguồn vốn

Tập đoàn Hóa chất Việt Nam vừa ký thỏa thuận hợp tác toàn diện với Ngân hàng Thương mại cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) nhằm xác lập quan hệ đối tác chiến lược trên các lĩnh vực tài chính-nguồn vốn, đầu tư dự án, phát triển hệ sinh thái và chuỗi giá trị, thương mại quốc tế, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên Vinachem Phùng Quang Hiệp

Làm chủ công nghệ, tạo giá trị mới cho nền kinh tế

Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) đang tích cực triển khai các giải pháp nhằm tạo động lực tăng trưởng bền vững cho nền kinh tế, đóng góp vào quá trình đổi mới mô hình phát triển đất nước theo tinh thần Nghị quyết số 19-NQ/TW về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam đã đề ra.

Quốc hội làm việc tại hội trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Hoàn thiện pháp luật, tăng minh bạch thị trường bất động sản

Việc sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản nhằm hoàn thiện các quy định để tăng cường công khai, minh bạch thị trường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, góp phần phòng ngừa, hạn chế các hành vi lợi dụng hoạt động môi giới để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản và tình trạng thao túng, "thổi giá" bất động sản.

Lãnh đạo Cần Thơ và các đơn vị chúc mừng lễ khai trương đường bay Cần Thơ-Đà Lạt. (ẢNH: PHẠM TRUNG)

Mở lại đường bay Cần Thơ-Đà Lạt

Sau một thời gian tạm dừng khai thác, sáng 19/8, tại Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ, Công ty Bay dịch vụ hàng không (VASCO) - đơn vị thành viên của Vietnam Airlines Group tổ chức lễ khai trương đường bay Cần Thơ-Đà Lạt.

Nâng tầm lực lượng doanh nghiệp Việt Nam

Bài 4: Nâng tầm lực lượng doanh nghiệp Việt Nam

Cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải nhanh chóng đổi mới chính mình, chuyển mạnh từ cạnh tranh bằng lao động và chi phí thấp sang gia tăng năng suất, đầu tư công nghệ cao; từ hoạt động đơn lẻ sang liên kết trong hệ sinh thái; từ tham gia chuỗi giá trị sang làm chủ và từng bước dẫn dắt chuỗi.

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Giá vàng ngày 19/8: Vàng miếng, vàng nhẫn bất ngờ đảo chiều giảm mạnh theo giá thế giới

Giá vàng thế giới hôm nay (19/8) lao dốc xuống mức 4.353 USD/ounce trong bối cảnh căng thẳng Mỹ-Iran kéo dài làm gia tăng lạm phát và đẩy lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ lên cao. Trong nước, giá vàng các thương hiệu đồng loạt giảm mạnh, vàng miếng SJC giảm 1,6 triệu đồng, bán ra ở mức 142,7 triệu đồng/lượng.

Chính phủ đề xuất hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công

Chính phủ đề xuất hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công

Việc hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công nhằm xây dựng một cơ chế quản lý tài chính công đồng bộ, thống nhất; giảm tối đa trình tự, thủ tục, thời gian và chi phí tuân thủ cho các cấp, các ngành; huy động, quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn lực ngân sách nhà nước phục vụ mục tiêu tăng trưởng.

Ông Ricardo de Izaguirre, Chủ tịch Viện Sữa Quốc gia Uruguay (INALE), giới thiệu về sữa và các chế phẩm từ sữa của Uruguay. (Ảnh: KHẮC KIÊN)

Việt Nam là đại diện cho một thị trường có tiềm năng lớn đối với Uruguay

Ngày 18/8 tại Hà Nội, Đại sứ quán Uruguay tại Việt Nam đã tổ chức giới thiệu những thế mạnh nổi bật của Uruguay trong lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt là ngành thịt bò và ngành sản phẩm từ sữa – hai lĩnh vực xuất khẩu chủ lực của Uruguay, đồng thời góp phần thúc đẩy hợp tác thương mại và đầu tư giữa Uruguay và Việt Nam.

Gia Lai hỗ trợ doanh nghiệp trên địa bàn từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn ESG phù hợp thực tiễn địa phương. Trong ảnh: Becamex VSIP Bình Định cam kết xây dựng hạ tầng xanh, hình thành nền tảng ESG dùng chung.

Chuyển mình vì mục tiêu tăng trưởng hai con số

Đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP 10,2% trong năm 2026, tỉnh Gia Lai đang đổi mới phương thức điều hành, khơi thông các nguồn lực, tạo động lực phát triển. Cùng với đổi mới quản trị, đẩy mạnh số hóa, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, tỉnh đang chuyển mạnh từ quyết tâm sang hành động cụ thể để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng.

Giàn khai thác dầu khí trên biển của Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam).

Doanh nghiệp Việt đổi mới mô hình phát triển

Sau 40 năm Đổi mới, Việt Nam đạt nhiều thành tựu quan trọng, song mô hình phát triển đến nay dần bộc lộ những hạn chế, tăng trưởng còn dựa nhiều vào vốn, tài nguyên và lao động giá rẻ; nhân lực, công nghệ và đổi mới sáng tạo ở một số doanh nghiệp chưa đáp ứng yêu cầu.

Tổng quy mô của chương trình tín dụng ưu đãi dành cho SME, cá nhân và hộ kinh doanh của SHB từ đầu năm đến nay lên đến 47.000 tỷ đồng. (Ảnh: HỒNG NHUNG)

SHB giảm lãi suất cho vay, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Nhằm thúc đẩy dòng vốn tín dụng vào sản xuất, kinh doanh, ngay từ đầu năm 2026, Ngân hàng Sài Gòn-Hà Nội (SHB) đã chủ động lập kế hoạch kinh doanh, trong đó dành 45.000 tỷ đồng tín dụng ưu đãi cho khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), cá nhân và hộ kinh doanh với lãi suất giảm tới 2%/năm.

Phó Cục trưởng Cục Thuế Lê Long chào mừng các chuyên gia IMF đến làm việc với cơ quan thuế Việt Nam. (Nguồn: Cục Thuế)

Cục Thuế và IMF trao đổi kinh nghiệm quản lý thuế đối với doanh nghiệp lớn

Ngày 17/8, Cục Thuế Việt Nam và Đoàn chuyên gia Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đã có phiên làm việc nhằm trao đổi kinh nghiệm, đánh giá thực trạng và nghiên cứu các giải pháp đổi mới mô hình quản lý thuế đối với doanh nghiệp lớn, hướng tới tăng cường quản lý rủi ro tuân thủ và tiệm cận các thông lệ quốc tế.