Tối 5/10, tại khuôn viên di tích đình làng La Phù (xã An Khánh, Hà Nội), thành phố Hà Nội đã tổ chức trao Chứng nhận Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia cho Lễ hội làng La Phù.
Lễ hội làng La Phù được tổ chức vào dịp đầu xuân, nhằm tưởng nhớ công ơn của Thành hoàng làng là Tĩnh Quốc Tam Lang.
Theo truyền thuyết ngài là người đã có công đánh giặc giữ nước dưới thời Vua Hùng Duệ Vương.
Lễ hội có nhiều nghi thức đặc sắc. Nhưng độc đáo nhất là tục nuôi, rước lợn và dâng lên Thành hoàng làng.
Tục truyền rằng, mỗi khi Đức Thánh Tam Lang tập hợp quân sĩ đánh giặc, người dân thường thổi xôi, thịt lợn để khao quân. Tục lệ đó được người dân duy trì qua nhiều năm tháng đến hôm nay.
Để chuẩn bị cho lễ hội năm sau, từ mùa xuân năm trước, người dân tại các thôn trong làng La Phù đã tuyển chọn những chú lợn đực, tiêu chuẩn “tai lá mít, đít lồng bàn, lưng thẳng như đòn gánh, thân trắng hồng, không có bất cứ một đốm đen, vết xám nào để mua về nuôi. Người được chọn nuôi lợn phải có bố mẹ còn sống khỏe mạnh, gia đình có đủ con trai và con gái, làm ăn nền nếp, lối sống văn minh, gia đình hiền hậu. Lợn được nuôi theo một quy trình đặc biệt, sạch sẽ, chăm sóc kỹ lưỡng suốt cả năm.
Đến ngày hội, lợn được thịt, đặt lên kiệu, trang trí đẹp mắt và tổ chức rước ra đình làng dâng thánh.
Đám rước, tế lễ được tiến hành trong đêm 13, rạng ngày 14 tháng Giêng. Sau khi dâng thánh, hạ lễ, lợn sẽ được đưa về các nhà “đăng cai” để chia phần cho các hộ lấy may.
Lễ rước “ông lợn” của các thôn trong làng La Phù được thực hiện với những nghi thức độc đáo, thu hút hàng chục nghìn người dân địa phương và du khách, trở thành một sự kiện lớn trong vùng.
Tại buổi lễ, lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã trao cho đại diện chính quyền, nhân dân xã An Khánh, thôn La Phù Chứng nhận Lễ hội làng La Phù là Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia.
Cũng trong tối 5/10, nhân dân La Phù và khách thập phương được thưởng thức những tiết mục văn nghệ đặc sắc với sự tham gia của các ca sĩ nổi tiếng như Nghệ sĩ ưu tú Thái Sơn, Trọng Tấn, Anh Thơ, Chi Sol, Hoàng Bách, Hà Myo…
Trước đó, trong ngày 5/10, chính quyền, nhân dân làng La Phù đã tổ chức rước Bằng Chứng nhận về đình làng, tổ chức tế lễ, cáo yết với Thành hoàng làng và nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật khác.
Đặc biệt, trưa 5/10, nhân dân làng La Phù đã khôi phục nghi thức hát cửa đình – một hình thức diễn xướng ca trù vốn được thực hành thường xuyên trước năm 1954 tại Lễ hội La Phù. Do biến đổi của xã hội, nghi thức này bị gián đoạn.
Những năm gần đây, các cụ cao niên trong làng tổ chức hát ca trù trong lễ hội nhưng đây là lần đầu tiên hát cửa đình được phục dựng với đầy đủ các nghi thức, các thể cách. Chầu hát thờ cửa đình có tên gọi “Xướng thái bình ca” được thực hiện bởi các ca nương, kép đàn Câu lạc bộ Long Thành, Câu lạc bộ Phú Thị và một số nghệ nhân từ Hải Phòng.
