Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đang đến gần, khắp các mái nhà gốm, tiếng nhào đất, tiếng chỉnh sửa khuôn dáng hòa cùng nhịp bước hối hả của các nghệ nhân đang chạy đua với thời gian để kịp hoàn thiện những linh vật ngựa đất nung phục vụ thị trường Tết.
Giữa sân phơi đầy nắng, những khối đất sét nâu đỏ dần hiện hình thành dáng ngựa hiên ngang, khỏe khoắn. Năm nay, linh vật ngựa được người tiêu dùng đặc biệt quan tâm, không chỉ bởi gắn với năm Bính Ngọ mà còn mang ý nghĩa may mắn, bền bỉ, sung túc và thành công - những điều ai cũng mong cầu trong dịp đầu xuân.
Cẩn thận vuốt lại từng đường nét trên thân ngựa, anh Lưu Đàn Quốc Doanh (thôn Bàu Trúc) cho biết, sức hút của linh vật ngựa Bàu Trúc nằm ở phương pháp chế tác hoàn toàn thủ công. Không khuôn đúc, không máy móc hỗ trợ, mỗi sản phẩm đều được nặn tay, tạo hình trực tiếp từ cảm xúc và kinh nghiệm của người thợ. Vì vậy, không có hai con ngựa nào giống hệt nhau, mỗi tác phẩm mang một dáng vẻ, thần thái riêng.
“Để làm ra một linh vật ngựa hoàn chỉnh phải trải qua rất nhiều công đoạn tỉ mỉ. Từ chọn đất, nhào nặn, tạo hình, chỉnh sửa chi tiết, phơi khô đến nung lò đều đòi hỏi sự kiên nhẫn và tay nghề. Chỉ cần một sơ suất nhỏ, sản phẩm có thể nứt hoặc vỡ, phải làm lại từ đầu”, anh Doanh chia sẻ.
Theo ông Phú Hữu Minh Thuần, Giám đốc Hợp tác xã gốm Bàu Trúc, ngựa là linh vật khó nặn hơn nhiều con giáp khác. Người thợ không chỉ tạo dáng mà còn phải “thổi hồn” vào sản phẩm, thể hiện được thế đứng hiên ngang, dáng chạy mạnh mẽ nhưng vẫn mềm mại. Từ đôi tai, bờm ngựa, ánh mắt đến từng bước chân đều cần được chăm chút kỹ lưỡng.
Bên cạnh những mẫu ngựa truyền thống, các nghệ nhân còn sáng tạo thêm nhiều thiết kế mới, kết hợp họa tiết hoa văn Chăm đặc trưng. Màu sắc chủ đạo vẫn là gam đất nung tự nhiên, được xử lý bề mặt tinh tế để giữ nét mộc mạc, gần gũi mà vẫn tạo cảm giác trang nhã, sang trọng cho linh vật.
Không chỉ phục vụ thị trường Tết, những linh vật ngựa đất nung còn góp phần quảng bá hình ảnh làng gốm Bàu Trúc - một trong những làng gốm cổ nhất Đông Nam Á đến với du khách và người yêu gốm trên khắp cả nước. Những ngày cận Tết, nhiều du khách tìm về làng, thích thú khi tận mắt chứng kiến quy trình làm gốm thủ công và chọn mua những chú ngựa độc bản làm quà xuân.
Từ bàn tay tài hoa của các nghệ nhân trẻ, những chú ngựa đất nung không chỉ là sản phẩm trang trí ngày Tết, mà còn gửi gắm ước vọng về một năm mới an khang, thịnh vượng và nhiều khởi sắc - như chính nhịp sống bền bỉ của làng gốm Bàu Trúc qua bao thế hệ.
