Sáng 25/8, tại Hà Nội, dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng, Bộ Tài chính đã tổ chức Lễ công bố thành lập 3 Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và chuyên gia ngành công nghệ chiến lược: Lượng tử (VNQuantum), An ninh mạng (ViSecurity) và Hàng không, vũ trụ, thiết bị bay không người lái (UAV Việt Nam).
Sự kiện này diễn ra trong một thời điểm đặc biệt có ý nghĩa, khi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đang hướng tới kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh nước Việt Nam (1945-2025).
Đây là dịp để chúng ta ôn lại truyền thống hào hùng, đồng thời khẳng định quyết tâm của thế hệ hôm nay trong việc xây dựng một đất nước độc lập, tự cường, tự chủ bằng sức mạnh của đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ và trí tuệ Việt Nam, cùng sự kết hợp với thành tựu kỹ thuật của nhân loại.
Ba mạng lưới Đổi mới sáng tạo và chuyên gia ngành công nghệ chiến lược nói trên là các mạng lưới thành phần của Mạng lưới Đổi mới sáng tạo Việt Nam được Bộ Tài chính giao Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) bảo trợ từ năm 2018 nhằm cụ thể hóa chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về trọng dụng, thu hút nhân tài, tiếp thu tinh hoa công nghệ nhân loại, đồng thời phát huy cao nhất nguồn lực trí tuệ của toàn dân tộc, đặc biệt là đội ngũ chuyên gia, trí thức người Việt Nam ở nước ngoài.
Đến nay, Trung tâm đã bảo trợ thành lập 10 Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và chuyên gia Việt Nam trên 22 quốc gia, vùng lãnh thổ với hơn 2.000 thành viên là các chuyên gia, tổng công trình sư, kiến trúc sư trưởng trong các ngành công nghiệp quan trọng, và 5 Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và chuyên gia các ngành công nghệ chiến lược để phối hợp các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp nhằm giải quyết các bài toán lớn của đất nước.
Phát biểu chỉ đạo tại lễ công bố, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh: “Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với khát vọng trở thành quốc gia phát triển, hùng cường, thịnh vượng vào năm 2045. Muốn đạt được mục tiêu đó, chúng ta không thể đi sau, không thể chậm chân, mà phải chủ động nắm bắt những cơ hội to lớn do cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư mang lại”.
Dịp này, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng bày tỏ mong muốn với trí tuệ, tâm huyết và sự kết nối toàn cầu, 3 Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và chuyên gia ngành công nghệ chiến lược sẽ đồng hành cùng Chính phủ, cùng các bộ ngành, doanh nghiệp trong việc hoạch định chiến lược, xây dựng chính sách, thúc đẩy nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ mới, qua đó góp phần giải quyết những thách thức lớn, biến “bài toán khó” của đất nước thành “cơ hội lớn” cho tương lai.
"Chính phủ cam kết sẽ đồng hành, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để các Mạng lưới hoạt động hiệu quả, đóng góp thiết thực vào sự nghiệp phát triển quốc gia", Phó Thủ tướng nêu rõ.
Cũng dịp này, Phó Thủ tướng Chính phủ đã chúc mừng 3 Mạng lưới được công bố hôm nay, cùng 2 Mạng lưới về bán dẫn và trí tuệ nhân tạo đã được Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) bảo trợ thành lập từ năm 2024, sẽ phát triển mạnh mẽ, trở thành những “hạt nhân Đổi mới sáng tạo” trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Qua đây, Phó Thủ tướng đã ghi nhận và biểu dương nỗ lực của Bộ Tài chính và Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) tiếp tục đóng vai trò hạt nhân về hội tụ trí tuệ, lan tỏa lợi ích, kết nối hệ sinh thái Đổi mới sáng tạo về công nghệ chiến lược trong và ngoài nước, góp phần đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu, thậm chí tiến tới dẫn dắt trong một số lĩnh vực chiến lược, đóng góp quan trọng cho công cuộc đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, góp phần vào kết quả chung về phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.
Phát biểu khai mạc tại lễ công bố, ông Đỗ Thành Trung, Thứ trưởng Tài chính khẳng định, với việc thành lập 3 Mạng lưới chuyên ngành thuộc Mạng lưới Đổi mới sáng tạo Việt Nam, Bộ Tài chính đã tiếp tục hoàn thiện và phát triển một hệ sinh thái trí tuệ Việt toàn cầu, một cộng đồng đổi mới sáng tạo và công nghệ chiến lược mạnh mẽ, trở thành lực lượng nòng cốt giúp đất nước bắt kịp, tiến cùng và vượt lên trong một số lĩnh vực trọng yếu.
“Sự ra mắt của 3 Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và chuyên gia ngành công nghệ chiến lược không chỉ là một dấu mốc quan trọng, mà còn khởi đầu cho một chương mới trong hành trình làm chủ công nghệ của Việt Nam. Đây là bước đi chiến lược tạo ra bệ phóng vững chắc, giải phóng tiềm năng và kết nối những bộ óc tinh hoa nhất để kiến tạo một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động, tạo động lực cốt lõi cho một nền kinh tế tri thức, tự cường và thịnh vượng”, Thứ trưởng Đỗ Thành Trung nhấn mạnh.
Mạng lưới VNQuantum được thành lập với tầm nhìn đưa Việt Nam trở thành điểm sáng trong bản đồ công nghệ lượng tử toàn cầu. Mạng lưới tập trung vào 3 trụ cột: Nghiên cứu và đào tạo nhân lực chất lượng cao; Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ lượng tử trong tài chính, kinh tế, y tế, an ninh, quốc phòng; Tăng cường hợp tác quốc tế để tiếp nhận, chuyển giao tri thức tiên tiến. Mạng lưới đóng vai trò hạt nhân trong phát triển công nghệ lượng tử quốc gia, góp phần đưa Việt Nam chủ động tham gia chuỗi giá trị toàn cầu và tạo ra hàng nghìn việc làm chất lượng cao cho lực lượng lao động trẻ.
Trên thế giới, công nghệ lượng tử, an ninh mạng và hàng không-vũ trụ (UAV) đang nổi lên như 3 trụ cột chiến lược, định hình tương lai kinh tế, an ninh và quốc phòng toàn cầu, với quy mô thị trường ước tính hàng trăm đến hàng nghìn tỷ USD trong thập kỷ tới.
Lượng tử mở ra khả năng tính toán, cảm biến và truyền thông siêu bảo mật; an ninh mạng trở thành lá chắn thiết yếu cho hạ tầng số, trong khi hàng không vũ trụ và UAV thúc đẩy kinh tế không gian, quốc phòng và logistics hiện đại.
Nhiều quốc gia và tập đoàn công nghệ lớn đã đẩy mạnh đầu tư, tạo nên cuộc cạnh tranh gay gắt nhằm chiếm lĩnh lợi thế công nghệ. Với nguồn nhân lực trẻ, tiềm năng ứng dụng rộng và nhu cầu thị trường lớn, Việt Nam có cơ hội vàng để tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, từng bước trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo trong các lĩnh vực chiến lược này.
Mạng lưới ViSecurity được thành lập hướng tới làm chủ công nghệ bảo mật, phát triển giải pháp “Make in Vietnam” bảo vệ hạ tầng số trọng yếu, đồng thời kết nối chuyên gia, doanh nghiệp và viện nghiên cứu với các trung tâm an ninh mạng quốc tế, góp phần xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực này. Mạng lưới hướng tới trở thành lực lượng nòng cốt bảo vệ không gian mạng quốc gia và đưa Việt Nam trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo về công nghệ an ninh mạng trong khu vực.
Cũng trong khuôn khổ Lễ công bố, Ban tổ chức đã tiến hành nghi thức trao các thoả thuận hợp tác của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia với các Mạng lưới thành viên và các hợp tác của Mạng lưới nhằm thúc đẩy phát triển nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ chiến lược.
Mạng lưới UAV Việt Nam có sứ mệnh đưa Việt Nam từ một thị trường tiêu thụ trở thành quốc gia sản xuất, sáng tạo và đóng vai trò quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu của ngành công nghiệp hàng không, vũ trụ. Bốn chiến lược trọng tâm được mạng lưới xác định bao gồm: hoàn thiện khung pháp lý, đẩy mạnh đầu tư nghiên cứu và phát triển (R&D), phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và thu hút các tập đoàn hàng đầu thế giới đến hợp tác tại Việt Nam.
