Bơi lội học đường: Yếu tố sống còn vì an toàn trẻ nhỏ
Những câu chuyện đau lòng về trẻ em đuối nước vẫn còn ám ảnh trong tâm trí nhiều bậc cha mẹ, nhất là ở địa phương có hệ thống sông hồ, ao suối dày đặc như Quảng Ngãi.
Xuất phát từ thực tiễn ấy, kế hoạch tổ chức dạy học bơi cho học sinh tiểu học năm học 2025-2026 của Trường tiểu học thực hành sư phạm Ngụy Như Kon Tum đã được xây dựng một cách bài bản, nghiêm túc và chuẩn bị kỹ lưỡng.
Chia sẻ với chúng tôi, cô Lê Thị Hồng Liên, Hiệu trưởng nhà trường, khẳng định: “Học bơi giờ đây không đơn thuần là hoạt động thể chất mà đã trở thành yêu cầu sống còn, trang bị kỹ năng bảo vệ bản thân cho các em nhỏ trước những nguy cơ từ thiên nhiên. Với gần 720 học sinh khối 1, 2, 3, đây là mục tiêu giáo dục toàn diện, lấy sức khỏe và an toàn các em đặt lên hàng đầu”.
Kế hoạch này nằm trong chủ trương đẩy mạnh giáo dục kỹ năng sống, quyết liệt phòng chống tai nạn thương tích học đường của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như kế hoạch phát triển toàn diện học sinh của tỉnh Quảng Ngãi. Với việc đầu tư khai thác hồ bơi, huy động 3 giáo viên thể chất giàu kinh nghiệm, phối hợp chặt chẽ cùng ban giám hiệu, đội ngũ chủ nhiệm lớp, tổng phụ trách đội… công tác dạy bơi tại trường được triển khai đồng bộ, chuyên nghiệp, lấy học sinh làm trung tâm.
Khác với hình thức tập huấn, tuyên truyền lý thuyết hay các lớp học bơi theo chiến dịch trước đây, dạy bơi trong nhà trường được lồng ghép thành tiết học thực tiễn, diễn ra thường xuyên vào tiết cuối các buổi chiều thứ 2 đến thứ 6, mỗi ngày một lớp, bảo đảm mọi học sinh đều có cơ hội tiếp cận và luyện tập đầy đủ.
Một chu trình học kéo dài từ 35 đến 40 phút mỗi tiết, ví như một “lớp học ngoài trời” hào hứng, nơi các em được học vừa lý thuyết vừa thực hành sát sườn dưới sự hướng dẫn trực tiếp về kỹ năng cơ bản: làm quen với nước, tập thở, tập nổi, lướt nước tới thành bể, vịn thành bể đạp chân, tiến tới nắm vững kỹ thuật bơi ếch.
Sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng trong nhà trường là yếu tố sống còn làm nên thành công cho mô hình này. Không chỉ có giáo viên thể dục phụ trách giảng dạy, mà còn có thầy Huỳnh Văn Tú, người trực tiếp quản lý hồ bơi, điều phối hoạt động, hỗ trợ quản lý học sinh trong tiết dạy bơi. Mỗi lớp đều có giáo viên chủ nhiệm sát sao theo dõi, điểm danh, động viên khích lệ, kèm cặp từng em học sinh nhút nhát hoặc mới làm quen nước, bảo đảm an toàn tối đa cho từng học sinh tham gia.
Thầy Huỳnh Văn Tú chia sẻ: “Các em ở độ tuổi nhỏ, tâm lý còn e dè, sợ nước nên giáo viên luôn phải kiên nhẫn, quan sát kỹ để động viên. Đặc biệt, bên cạnh dạy kỹ thuật bơi ếch, vốn là kiểu bơi sinh tồn dành cho trẻ em, chúng tôi tập trung trang bị cho các em kỹ năng an toàn, như quy tắc xử lý khi bị chuột rút, kỹ năng tự nổi, cách kêu cứu, nhận biết nguy hiểm dưới nước. Đó mới chính là “chìa khóa” bơi an toàn mà cuộc sống yêu cầu”.
Giá trị bền vững của kỹ năng sống
Dù mô hình dạy học bơi của Trường tiểu học thực hành sư phạm Ngụy Như Kon Tum chỉ mới thực hiện tại 21 lớp với tổng cộng 720 học sinh khối 1, 2, 3, song sức lan tỏa mà nó tạo ra vượt xa phạm vi sân trường.
Nhiều phụ huynh khi đón con tan học không khỏi ngỡ ngàng trước sự thay đổi tích cực của các em. “Chỉ sau vài buổi học bơi ở trường, cháu không còn sợ nước như trước, ngày nào đi học về cũng khoe với mẹ về các kỹ năng vừa học được. Chúng tôi yên tâm hơn rất nhiều khi con mình được trang bị kỹ năng sinh tồn”, anh Nguyễn Tiến Dũng, phụ huynh học sinh lớp 3A, vui vẻ cho biết.
Theo cô Lê Thị Hồng Liên, dạy bơi hiệu quả trong trường tiểu học không chỉ ngăn ngừa tai nạn đuối nước mà còn giúp trẻ rèn luyện thể chất, tinh thần, tính tự lập, đoàn kết, củng cố niềm vui học tập, tạo nên những thay đổi tích cực lâu dài. “Chúng ta nhận thức rằng kỹ năng sống mới là hành trang giúp các em thích nghi, trưởng thành trong bối cảnh biến đổi khí hậu, thiên tai ngày càng phức tạp”, cô Liên nhấn mạnh
Bài học thực tiễn từ mô hình tại Quảng Ngãi còn mở ra hướng đi cho nhiều địa phương có địa bàn sông nước, đồng thời khẳng định trách nhiệm đầu tư của nhà nước, xã hội vào các thiết chế phòng vệ sinh mạng trẻ em, cũng như đề cao vai trò của giáo viên, những người thầy không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn “chèo lái” cuộc sống an toàn cho học trò.
Câu chuyện về những hồ bơi xanh ngát trong sân trường tiểu học không chỉ đơn thuần là đầu tư một hạng mục cơ sở vật chất hay đổi mới nội dung giáo dục, mà còn là minh chứng sinh động cho quyết tâm hiện thực hóa những chỉ đạo lớn của Đảng, Nhà nước về bảo vệ trẻ em, phòng, chống tai nạn thương tích, xây dựng hệ thống giáo dục an toàn, thân thiện, hiện đại.
Mô hình dạy học bơi được tổ chức chặt chẽ, khoa học của Trường tiểu học thực hành sư phạm Ngụy Như Kon Tum, với đầy đủ lớp học, giáo viên, trang thiết bị, quy trình đào tạo sát thực tiễn, là hạt nhân thí điểm thành công, truyền cảm hứng cho các nhà trường khác trên địa bàn Quảng Ngãi nói riêng và cả nước nói chung.
Phía sau những động tác vỗ nước, lướt sóng của 720 em nhỏ không chỉ là niềm vui trẻ thơ mà còn là sự an tâm, kỳ vọng của cả cộng đồng về một thế hệ trẻ khỏe mạnh, chủ động, bản lĩnh bước ra cuộc đời.
