Ba địa phương được Thành phố Hồ Chí Minh lựa chọn triển khai mô hình thí điểm gồm phường Phú Nhuận, phường Vũng Tàu và đặc khu Côn Đảo. Đến nay, việc thí điểm đã mang lại kết quả tích cực, nhất là hỗ trợ các địa phương trong công tác điều hành, giám sát, giải quyết thủ tục hành chính cho người dân.
Tiên phong xây dựng phường thông minh
Là một trong những địa bàn trung tâm của Thành phố Hồ Chí Minh, phường Phú Nhuận hiện có hơn 70.000 dân, gần 1.200 căn hộ chung cư, hơn 7.000 doanh nghiệp và hộ kinh doanh, 22 tuyến đường và 765 tuyến hẻm. Với mật độ dân cư, số lượng doanh nghiệp đông, phường có nhịp độ phát triển kinh tế, thương mại-dịch vụ, đời sống văn hóa diễn ra sôi nổi, liên tục. Điều này dẫn đến nhu cầu về quản lý đô thị, các công cụ quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu số để hỗ trợ công tác điều hành, giám sát và ra quyết định.
Qua quá trình làm việc, khảo sát thực tế cùng Sở Khoa học và Công nghệ và các đơn vị liên quan, lãnh đạo phường Phú Nhuận nhận thấy các giải pháp được đề xuất trong mô hình thí điểm xây dựng đô thị thông minh cấp xã, phường có ý nghĩa thiết thực, bám sát nhu cầu thực tiễn của cơ sở. Đặc biệt, việc triển khai Hệ thống Dashboard báo cáo tổng hợp, theo dõi các chỉ tiêu kinh tế-xã hội sẽ giúp địa phương từng bước hình thành phương thức quản lý, điều hành dựa trên dữ liệu số, hỗ trợ lãnh đạo theo dõi tình hình thực hiện nhiệm vụ một cách trực quan, kịp thời và hiệu quả hơn. Song song đó, giải pháp Digital Twin và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giám sát an ninh đô thị cũng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý địa bàn, hỗ trợ công tác bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, xử lý các tình huống phát sinh và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Nguyễn Thị Như Ý chia sẻ: Phường Phú Nhuận xác định chuyển đổi số là yêu cầu tất yếu trong công tác quản lý nhà nước, nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Phường cam kết phối hợp chặt chẽ với Sở Khoa học và Công nghệ, các sở, ngành của thành phố, các doanh nghiệp công nghệ và đơn vị tư vấn trong quá trình triển khai. Địa phương sẽ chủ động rà soát, chuẩn bị điều kiện cần thiết về hạ tầng, dữ liệu, nhân sự; tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị triển khai giải pháp; tích cực tham gia góp ý, hoàn thiện mô hình trên cơ sở yêu cầu thực tiễn của địa phương. “Chúng tôi xác định đây là cơ hội để địa phương tiên phong thử nghiệm những mô hình quản trị mới, góp phần cung cấp cơ sở thực tiễn cho thành phố trong quá trình nhân rộng mô hình đô thị thông minh cấp xã trong thời gian tới”, bà Ý nói.
Tiền đề xây dựng đô thị thông minh
Trên cơ sở đánh giá hiện trạng, Sở Khoa học và Công nghệ đề xuất triển khai thí điểm hai nhóm mô hình đô thị thông minh. Mô hình thứ nhất là triển khai “Chuyển đổi số toàn diện đặc khu Côn Đảo-đặc khu thông minh”. Mô hình thứ hai là triển khai các tiện ích đô thị thông minh cấp xã tại phường Phú Nhuận và phường Vũng Tàu.
Đối với mô hình thứ nhất tại đặc khu Côn Đảo (đặc khu), đến nay, giai đoạn đầu của mô hình đã hoàn thành việc xây dựng Trung tâm Điều hành thông minh (IOC), nền tảng quản lý đặc khu thông minh ứng dụng công nghệ Bản sao số (Digital Twin), hệ thống báo cáo kinh tế-xã hội và hệ thống giám sát an ninh, giao thông. Mô hình bước đầu hình thành không gian số phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành tập trung; tích hợp dữ liệu quản lý trên nền bản đồ số và tạo nền tảng để kết nối các hệ thống chuyên ngành trong các giai đoạn tiếp theo. Việc ứng dụng công nghệ Digital Twin tại đặc khu đã số hóa hiệu quả không gian quản lý, hỗ trợ tối ưu công tác chỉ đạo và điều hành trên các lĩnh vực quan trọng như đất đai, quy hoạch và xây dựng, tài nguyên và môi trường, an ninh, giao thông, báo cáo kinh tế-xã hội. Kết quả mang lại là đã hình thành môi trường điều hành số tập trung tại đặc khu.
Theo các chuyên gia, từ thực tiễn bối cảnh khối lượng công việc ở cấp xã, phường ngày càng lớn, yêu cầu quản lý ngày càng cao, phương thức điều hành chủ yếu dựa vào kinh nghiệm hoặc tổng hợp thông tin thủ công đã bộc lộ nhiều hạn chế. Điều này ảnh hưởng đến tốc độ xử lý công việc cũng như chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Nếu dữ liệu được chuẩn hóa, quản lý trên nền tảng số, nền tảng dữ liệu thì việc phục vụ người dân và doanh nghiệp sẽ tốt hơn, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân hơn. Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Lâm Đình Thắng cho biết: Định hướng trọng tâm trong việc triển khai xây dựng đô thị thông minh cấp xã, phường thời gian tới là hoàn thiện bộ tiêu chí, tiêu chuẩn và mô hình tham chiếu để từng bước nhân rộng trên toàn địa bàn thành phố, tạo nền tảng kết nối, chia sẻ dữ liệu liên thông, góp phần xây dựng môi trường đô thị hiện đại, an toàn và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý công.
