Đế quốc Mỹ đã 2 lần leo thang chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân đối với miền bắc (2/1965-11/1968 và 4/1972-12/1972).
Trong 2 cuộc leo thang chiến tranh phá hoại, Mỹ thực hiện nhiều cuộc tập kích, chiến dịch lớn như “Mũi lao lửa I” và “Mũi lao lửa II”, chiến dịch “Sấm rền”, đến chiến dịch “Rồng biển” và “Lai-nơ Bếch-cơ I”, “Lai-nơ Bếch-cơ II”, cuộc tập kích đường không chiến lược cuối năm 1972.
Bộ đội Hải quân đã cùng với quân dân miền bắc đánh thắng 2 cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ. Hải quân có mặt ở các khu vực trọng điểm dọc ven biển từ sông Gianh, Quảng Bình đến Bãi Cháy, Quảng Ninh và theo sông Hồng lên Thủ đô Hà Nội để đánh máy bay, tàu chiến địch; trực tiếp tham gia chiến đấu hàng trăm trận; cùng với các lực lượng, bắn rơi 118 máy bay và bắn bị thương nhiều chiếc khác; góp phần làm nên chiến thắng vang dội, nhất là chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không” lẫy lừng (12 ngày đêm cuối tháng 12/1972), hạ gục uy thế không quân chiến lược của Mỹ, buộc chúng phải chấp nhận sự thất bại cay đắng, chấp nhận quay lại bàn hội nghị ký Hiệp định Paris vào ngày 27/1/1973.
 |
| Tàu tuần tiễu của Tiểu đoàn 100, Trung đoàn 171 bảo vệ cầu Long Biên, tháng 5/1967. (Ảnh tư liệu) |
Cũng trong thời gian này, Quân chủng Hải quân làm nòng cốt trong chống phong tỏa sông, biển miền bắc bằng thủy lôi, bom từ trường của đế quốc Mỹ.
Trong 2 cuộc leo thang đánh phá miền bắc, đồng thời với đánh phá các mục tiêu, đế quốc Mỹ tiến hành phong tỏa sông biển bằng thủy lôi, bom từ trường.
Từ tháng 2/1967 đến tháng 10/1968, đế quốc Mỹ cho máy bay thả hơn 10.000 quả thủy lôi, bom từ trường xuống phong tỏa các cửa sông, khu vực cảng, biển của miền bắc; đánh sập Cầu Rào, Cầu Niệm và thả bom nổ chậm dày đặc dưới lòng sông Cấm để cô lập Hải Phòng với các nơi khác...
Trong cuộc leo thang chiến tranh phá hoại lần thứ hai (4/1972) chúng thả 7.963 quả thủy lôi, bom từ trường đã cải tiến, phong tỏa tất cả các hải cảng, trong sông, ngoài biển, trong vịnh, cả luồng chính và luồng phụ nhằm ngăn chặn triệt để các hoạt động giao thông vận chuyển của ta. Trong 10 ngày đầu tiên chúng đã thả tới 43 bãi thủy lôi với tổng diện tích 655km2 (481km3 ở biển và 174km2 ở luồng sông).
Cả 2 cuộc phong tỏa này, bộ đội Hải quân đã nêu cao vai trò tích cực, chủ động, làm nòng cốt trong tiến hành rà phá, tháo gỡ bom mìn của địch. Đại đội 8 Công binh Hải quân đã tháo gỡ thành công quả thủy lôi đầu tiên, tạo điều kiện khám phá cấu tạo, nguyên lý hoạt động của chúng, để chế tạo ra các loại thiết bị rà phá, tiêu biểu là các thiết bị HDL9 (Hải quân diệt lôi-9), HT5 (Hải quân từ trường-5), HT6; các máy phóng từ 480, 311 và tàu phóng từ V412, V416…
Quân chủng Hải quân đã xây dựng, huấn luyện hàng trăm tổ rà phá, tháo gỡ thủy lôi của Quân chủng và các đơn vị, địa phương. Với tinh thần “đánh địch mà tiến, mở luồng mà đi”, Quân chủng đã phối hợp các lực lượng trực tiếp tiến hành rà phá, tháo gỡ hàng ngàn quả thủy lôi, bom từ trường của địch (tổng hợp cả 2 cuộc chống địch phong tỏa, bộ đội Hải quân đã cùng với quân, dân ta phá hủy được 13.346 quả thủy lôi và bom từ trường), đập tan âm mưu và hành động phong tỏa bằng thủy lôi và bom từ trường vô cùng thâm độc và xảo quyệt của đế quốc Mỹ trên sông biển miền bắc nước ta những năm 1967-1968 và 1972-1973; quét sạch, giải quyết triệt để hậu quả thủy lôi địch, khai thông đường biển, bảo đảm tiếp tục chi viện cho chiến trường miền nam.
Sau Hiệp định Paris, một lực lượng tàu quét mìn của Mỹ với phương tiện trang bị hiện đại vào “kéo cày trả nợ” từ tháng 3-6/1973, nhưng chỉ phá nổ được 3 quả ở ngoài luồng Nam Triệu, nơi mà Hải quân ta chưa rà quét tới. Qua đó, khẳng định trình độ, khả năng chiến thắng vũ khí kỹ thuật hiện đại của địch của bộ đội Hải quân và quân dân ta trong chống chiến tranh phong tỏa.
