Tin tức Sản phẩm Câu chuyện phát triển Multimedia Hỏi/Đáp

Tài chính – Chứng khoán

Khuyến khích người tiêu dùng lấy hóa đơn - khoản chi nhỏ, hiệu quả lớn

Dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi) sẽ được Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 10, đáng chú ý là đề xuất trích 0,1% số thu thuế giá trị gia tăng nội địa năm trước từ ngân sách nhà nước để khuyến khích người tiêu dùng lấy hóa đơn và khen thưởng tố giác cơ sở kinh doanh không lập, giao hóa đơn điện tử.

Đây không chỉ là một đề xuất quản lý thuế đơn thuần, mà còn là sáng kiến hướng đến văn hóa tuân thủ pháp luật tự giác, minh bạch trong kinh doanh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, bảo đảm nguồn thu cho ngân sách.
Đây không chỉ là một đề xuất quản lý thuế đơn thuần, mà còn là sáng kiến hướng đến văn hóa tuân thủ pháp luật tự giác, minh bạch trong kinh doanh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, bảo đảm nguồn thu cho ngân sách.

Tác động lan tỏa đến toàn nền kinh tế

Không ít ý kiến băn khoăn: mức 0,1% tổng số thu thuế giá trị gia tăng liệu có đáng kể? Theo ông Lê Văn Hải, Phó Ban Pháp chế (Cục Thuế), thực tế cho thấy, con số này có ý nghĩa nếu xét trong mối tương quan với việc điều chỉnh hành vi và thúc đẩy chuyển biến của thị trường và có các ích lợi sau:

Tăng thu ngân sách bền vững: Theo kinh nghiệm quốc tế, các chương trình khuyến khích lấy hóa đơn giúp giảm thất thu thuế giá trị gia tăng đáng kể, đặc biệt ở khối doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh và dịch vụ nhỏ lẻ.

Ở Việt Nam, nơi mà hàng triệu giao dịch bán lẻ, ăn uống, vận tải, và dịch vụ vẫn diễn ra mà chưa có hóa đơn đầy đủ, việc tạo động lực cho người mua chủ động lấy hóa đơn sẽ trực tiếp làm tăng doanh thu kê khai. Bên cạnh đó, Nhà nước quản lý được không chỉ thuế giá trị gia tăng, mà còn thuế thu nhập doanh nghiệp, các loại thuế khác liên quan trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Thúc đẩy minh bạch thị trường: Khi người tiêu dùng tích cực lấy hóa đơn, người bán buộc phải xuất hóa đơn để duy trì uy tín và mối quan hệ với khách hàng. Đây là một phương pháp tự nhiên, nhẹ nhàng, nhưng vô cùng hiệu quả, giúp chuyển đổi thị trường từ “giao dịch ngầm” sang “giao dịch minh bạch”.

Thay đổi hành vi doanh nghiệp: Doanh nghiệp, hộ kinh doanh sẽ nhận thấy rằng xuất hóa đơn là lợi ích lâu dài: bảo vệ quyền lợi hợp pháp của chính mình và người tiêu dùng, nâng cao uy tín thương hiệu và mở rộng cơ hội kinh doanh.

Có thể nói, khoản 0,1% này không phải là chi tiêu thuần túy, mà là một khoản đầu tư chiến lược - tuy nhỏ, nhưng hiệu quả, có khả năng tác động lan tỏa đến toàn bộ nền kinh tế.

Luật Quản lý thuế từ trước đến nay thường được hiểu là công cụ bắt buộc, xử lý các hành vi vi phạm; việc tạo nguồn 0,1% sẽ chuyển hóa chính sách thuế thành công cụ khuyến khích, đặt người nộp thuế ở trung tâm. Khi đó, quyền lợi người nộp thuế được bảo vệ và minh bạch, người nộp thuế sẽ được hưởng lợi từ các chương trình khuyến khích, tham gia các chương trình quay thưởng hóa đơn điện tử và nhận phần thưởng hợp pháp nếu trúng thưởng.

Bên cạnh đó, mọi thông tin về chương trình, kết quả quay thưởng và cơ chế sử dụng nguồn tiền trích này đều phải được công khai, minh bạch và Cục Thuế - sẽ phải là đơn vị chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện hiệu quả, minh bạch, đúng mục đích và có khả năng kiểm toán hằng năm.

Bài học quốc tế đã minh chứng hiệu quả

Cũng theo ông Lê Văn Hải, các quốc gia triển khai chương trình tương tự đều cho thấy hiệu quả rõ rệt.

Theo đánh giá của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) và Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), các chương trình thưởng hóa đơn có hiệu quả cao khi kết hợp với hệ thống hóa đơn điện tử, minh bạch ngân sách và xây dựng cơ chế giám sát. Kết quả là tăng tuân thủ tự nguyện và giảm gian lận, tạo lợi ích kinh tế lâu dài.

Cụ thể, tại Đài Loan (Trung Quốc), hệ thống “Uniform Invoice Lottery” giúp tăng tỷ lệ lấy hóa đơn từ dưới 30% lên hơn 80%, giảm thất thu thuế và tăng nguồn thu ngân sách đáng kể.

Tại Hàn Quốc, chương trình hoàn thuế cho người tiêu dùng tham gia hóa đơn điện tử giúp doanh thu kê khai của hộ kinh doanh tăng khoảng 20% chỉ trong 1 năm. Tại Italy, việc luật hóa các chương trình khuyến khích lấy hóa đơn, giúp giảm gian lận thuế thuế giá trị gia tăng và thúc đẩy thói quen tuân thủ tự nguyện.

Tại Bồ Đào Nha, việc áp dụng rút thăm trúng thưởng hóa đơn điện tử, kết hợp truyền thông mạnh mẽ, tạo sự quan tâm và thay đổi hành vi người tiêu dùng.

2018-10-31-vn-hoa-don-dien-tu-ruby.jpg
Những lợi ích khi sử dụng hóa đơn điện tử sẽ giúp người nộp thuế tiết kiệm được thời gian, chi phí và dễ dàng quản lý và sử dụng. Infographic: TTXVN

Tác động dự kiến tại Việt Nam

Ông Lê Văn Hải, Phó Ban Pháp chế (Cục Thuế), nhấn mạnh rằng trên cơ sở kinh nghiệm quốc tế và kết quả đánh giá tác động chung, cơ quan thuế có đủ căn cứ để khái quát và báo cáo một số tác động chủ yếu từ việc triển khai thực hiện chính sách này như sau:

Dự kiến sẽ tăng số lượng hóa đơn xuất ra từ 10-25% trong lĩnh vực bán lẻ và dịch vụ nhỏ. Tăng thu ngân sách: ngay cả khi tăng chỉ 2% doanh thu kê khai, giá trị bổ sung lên đến hàng nghìn tỷ đồng, vượt xa chi phí 0,1% khoản trích theo đề xuất tại dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi).

Nâng cao tính tự giác và tuân thủ tự nguyện: người dân sẽ dần hình thành thói quen yêu cầu hóa đơn, giảm giao dịch “chui”. Hỗ trợ chuyển đổi hộ từ khoán sang kê khai: chuẩn hóa hành vi giao dịch giúp các hộ kinh doanh thích ứng nhanh với luật mới từ 1/1/2026.

Bên cạnh đó, tác động xã hội sẽ rất lớn, có thể thấy đó là sự lan tỏa ý thức minh bạch: Hành vi lấy hóa đơn sẽ trở thành thói quen, một phần trong văn hóa tiêu dùng hiện đại; tạo niềm tin vào luật pháp và cơ quan thuế: Mọi người dân nhìn thấy lợi ích trực tiếp khi tuân thủ; khuyến khích tinh thần cộng đồng: Mỗi hóa đơn xuất ra đều đóng góp cho một nền kinh tế công bằng và bền vững.

Xét về mặt chi phí và quản lý: Khoản trích 0,1% quỹ thuế giá trị gia tăng năm trước liền kề là rất nhỏ so với lợi ích tăng thu và lan tỏa xã hội; Cục Thuế có trách nhiệm quản lý, kiểm toán, giám sát, đảm bảo chương trình minh bạch, tránh lạm dụng và gian lận.

Một quyết định hôm nay sẽ mở ra thói quen minh bạch cho hàng triệu người tiêu dùng, thay đổi thói quen kinh doanh của doanh nghiệp, hộ kinh doanh và dịch vụ, đồng thời tăng nguồn thu bền vững cho ngân sách quốc gia. Khoản 0,1% thuế giá trị gia tăng nêu trên tuy nhỏ, nhưng có thể tạo ra tác động lan tỏa mạnh mẽ, làm thay đổi toàn bộ văn hóa thị trường và nâng cao uy tín pháp luật thuế. Nếu được Quốc hội thông qua, đây sẽ là bước ngoặt lớn trong hành trình xây dựng nền kinh tế minh bạch, công bằng và phát triển bền vững.

HOÀNG DƯƠNG

Tin liên quan

Khuyến khích lấy hóa đơn Tác động kinh tế từ thuế Minh bạch thị trường Quản lý thuế điện tử Chuyển đổi hộ kinh doanh

Có thể bạn quan tâm

Bà Lại Minh Thúy, Phó Tổng Giám đốc DBS Việt Nam.

Ngân hàng DBS Việt Nam bổ nhiệm Phó Tổng giám đốc mới

Bà Lại Minh Thúy trở thành Phó Tổng giám đốc DBS Việt Nam, đồng thời đảm nhiệm vai trò lãnh đạo Khối Dịch vụ giao dịch toàn cầu (GTS), hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp trong bối cảnh Việt Nam ngày càng khẳng định vị thế là điểm đến quan trọng của dòng chảy thương mại và vốn đầu tư trong khu vực.

Ảnh minh họa: Thành Đạt

Xăng E5RON92 giảm hơn 500 đồng/lít từ chiều 9/7

Chiều 9/7, Bộ Công Thương ban hành Quyết định số 1725/QĐ-BCT về việc áp dụng biện pháp sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu để điều hành giá xăng dầu trong nước. Theo đó, từ 15 giờ cùng ngày, giá các mặt hàng xăng đồng loạt giảm, trong khi giá dầu diesel tăng theo diễn biến của thị trường thế giới.

Bổ sung vốn điều lệ cho Agribank, tiếp thêm nguồn lực cho sứ mệnh phục vụ “Tam nông” và các động lực tăng trưởng.

Bổ sung vốn điều lệ cho Agribank - Nâng cao năng lực tài chính, đáp ứng chuẩn mực quốc tế

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 1206/QĐ-TTg phê duyệt chủ trương về mức vốn đầu tư bổ sung vốn điều lệ cho Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) giai đoạn 2025-2027 tương ứng với số lợi nhuận còn lại thực nộp ngân sách Nhà nước giai đoạn 2025-2027, số tiền 29.690 tỷ đồng.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 8/7: Nhóm năng lượng và ngân hàng dẫn dắt, VN-Index tăng 5,45 điểm

Phiên giao dịch ngày 8/7, thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục duy trì sắc xanh khi dòng tiền tập trung vào các nhóm năng lượng, ngân hàng và bán lẻ. VN-Index tăng 5,45 điểm lên 1.853,7 điểm, trong bối cảnh thanh khoản toàn thị trường cải thiện lên hơn 19.279 tỷ đồng dù khối ngoại quay lại bán ròng hơn 578 tỷ đồng.

Quang cảnh hội nghị.

Tính đến ngày 30/6, Kiểm toán nhà nước kiến nghị tăng thu, giảm chi ngân sách nhà nước hơn 10 nghìn tỷ đồng

Chiều 7/7, tại Hà Nội, Kiểm toán nhà nước tổ chức Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026. Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội, Bí thư Đảng ủy, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa chủ trì hội nghị.

Thuế tỉnh Quảng Trị tăng cường hỗ trợ người nộp thuế thực hiện đúng các thủ tục về đăng ký thuế, bảo đảm quyền lợi và hạn chế phát sinh rủi ro pháp lý.

Thuế tỉnh Quảng Trị nâng cao nhận thức, phòng ngừa rủi ro từ đăng ký thuế

Trước tình trạng nhiều doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký nhưng chưa hoàn tất thủ tục theo quy định, Thuế tỉnh Quảng Trị tăng cường tuyên truyền, cảnh báo rủi ro pháp lý, hỗ trợ người nộp thuế phòng ngừa vi phạm, bảo đảm quyền lợi và ổn định hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 2/7: Nhóm bất động sản ngược dòng thị trường, VN-Index lùi nhẹ dưới áp lực từ cổ phiếu ngân hàng

Phiên giao dịch ngày 2/7, sắc đỏ lan tỏa khắp thị trường chứng khoán Việt Nam. Sắc xanh của các cổ phiếu bất động sản dẫn đầu bởi VIC giúp thu hẹp đáng kể đà giảm của thị trường. Tuy nhiên, áp lực điều chỉnh tại nhóm ngân hàng, năng lượng khiến VN-Index giảm nhẹ 0,05%, trong bối cảnh thanh khoản toàn thị trường giảm.

Quang cảnh buổi họp báo.

Điều hành linh hoạt chính sách tiền tệ, hỗ trợ tăng trưởng bền vững

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt nhiều biến động khó lường, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã chủ động, linh hoạt điều hành chính sách tiền tệ, phối hợp đồng bộ với chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác nhằm kiểm soát lạm phát, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, tạo dư địa hỗ trợ tăng trưởng.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 1/7: Cổ phiếu tài chính, công nghệ dẫn sóng, VN-Index nối dài đà tăng

Phiên giao dịch ngày 1/7, sắc xanh chiếm ưu thế trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Dù áp lực chốt lời xuất hiện ở một số cổ phiếu vốn hóa lớn, sự bứt phá của nhóm ngân hàng, chứng khoán và công nghệ đã giúp thị trường giữ được nhịp tăng đến cuối phiên. Chốt phiên, VN-Index tăng 7,2 điểm, lên mức 1.867,21 điểm.