Khuyến khích người tiêu dùng lấy hóa đơn - khoản chi nhỏ, hiệu quả lớn

Dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi) sẽ được Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 10, đáng chú ý là đề xuất trích 0,1% số thu thuế giá trị gia tăng nội địa năm trước từ ngân sách nhà nước để khuyến khích người tiêu dùng lấy hóa đơn và khen thưởng tố giác cơ sở kinh doanh không lập, giao hóa đơn điện tử.

Đây không chỉ là một đề xuất quản lý thuế đơn thuần, mà còn là sáng kiến hướng đến văn hóa tuân thủ pháp luật tự giác, minh bạch trong kinh doanh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, bảo đảm nguồn thu cho ngân sách.
Đây không chỉ là một đề xuất quản lý thuế đơn thuần, mà còn là sáng kiến hướng đến văn hóa tuân thủ pháp luật tự giác, minh bạch trong kinh doanh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, bảo đảm nguồn thu cho ngân sách.

Tác động lan tỏa đến toàn nền kinh tế

Không ít ý kiến băn khoăn: mức 0,1% tổng số thu thuế giá trị gia tăng liệu có đáng kể? Theo ông Lê Văn Hải, Phó Ban Pháp chế (Cục Thuế), thực tế cho thấy, con số này có ý nghĩa nếu xét trong mối tương quan với việc điều chỉnh hành vi và thúc đẩy chuyển biến của thị trường và có các ích lợi sau:

Tăng thu ngân sách bền vững: Theo kinh nghiệm quốc tế, các chương trình khuyến khích lấy hóa đơn giúp giảm thất thu thuế giá trị gia tăng đáng kể, đặc biệt ở khối doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh và dịch vụ nhỏ lẻ.

Ở Việt Nam, nơi mà hàng triệu giao dịch bán lẻ, ăn uống, vận tải, và dịch vụ vẫn diễn ra mà chưa có hóa đơn đầy đủ, việc tạo động lực cho người mua chủ động lấy hóa đơn sẽ trực tiếp làm tăng doanh thu kê khai. Bên cạnh đó, Nhà nước quản lý được không chỉ thuế giá trị gia tăng, mà còn thuế thu nhập doanh nghiệp, các loại thuế khác liên quan trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Thúc đẩy minh bạch thị trường: Khi người tiêu dùng tích cực lấy hóa đơn, người bán buộc phải xuất hóa đơn để duy trì uy tín và mối quan hệ với khách hàng. Đây là một phương pháp tự nhiên, nhẹ nhàng, nhưng vô cùng hiệu quả, giúp chuyển đổi thị trường từ “giao dịch ngầm” sang “giao dịch minh bạch”.

Thay đổi hành vi doanh nghiệp: Doanh nghiệp, hộ kinh doanh sẽ nhận thấy rằng xuất hóa đơn là lợi ích lâu dài: bảo vệ quyền lợi hợp pháp của chính mình và người tiêu dùng, nâng cao uy tín thương hiệu và mở rộng cơ hội kinh doanh.

Có thể nói, khoản 0,1% này không phải là chi tiêu thuần túy, mà là một khoản đầu tư chiến lược - tuy nhỏ, nhưng hiệu quả, có khả năng tác động lan tỏa đến toàn bộ nền kinh tế.

Luật Quản lý thuế từ trước đến nay thường được hiểu là công cụ bắt buộc, xử lý các hành vi vi phạm; việc tạo nguồn 0,1% sẽ chuyển hóa chính sách thuế thành công cụ khuyến khích, đặt người nộp thuế ở trung tâm. Khi đó, quyền lợi người nộp thuế được bảo vệ và minh bạch, người nộp thuế sẽ được hưởng lợi từ các chương trình khuyến khích, tham gia các chương trình quay thưởng hóa đơn điện tử và nhận phần thưởng hợp pháp nếu trúng thưởng.

Bên cạnh đó, mọi thông tin về chương trình, kết quả quay thưởng và cơ chế sử dụng nguồn tiền trích này đều phải được công khai, minh bạch và Cục Thuế - sẽ phải là đơn vị chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện hiệu quả, minh bạch, đúng mục đích và có khả năng kiểm toán hằng năm.

Bài học quốc tế đã minh chứng hiệu quả

Cũng theo ông Lê Văn Hải, các quốc gia triển khai chương trình tương tự đều cho thấy hiệu quả rõ rệt.

Theo đánh giá của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) và Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), các chương trình thưởng hóa đơn có hiệu quả cao khi kết hợp với hệ thống hóa đơn điện tử, minh bạch ngân sách và xây dựng cơ chế giám sát. Kết quả là tăng tuân thủ tự nguyện và giảm gian lận, tạo lợi ích kinh tế lâu dài.

Cụ thể, tại Đài Loan (Trung Quốc), hệ thống “Uniform Invoice Lottery” giúp tăng tỷ lệ lấy hóa đơn từ dưới 30% lên hơn 80%, giảm thất thu thuế và tăng nguồn thu ngân sách đáng kể.

Tại Hàn Quốc, chương trình hoàn thuế cho người tiêu dùng tham gia hóa đơn điện tử giúp doanh thu kê khai của hộ kinh doanh tăng khoảng 20% chỉ trong 1 năm. Tại Italy, việc luật hóa các chương trình khuyến khích lấy hóa đơn, giúp giảm gian lận thuế thuế giá trị gia tăng và thúc đẩy thói quen tuân thủ tự nguyện.

Tại Bồ Đào Nha, việc áp dụng rút thăm trúng thưởng hóa đơn điện tử, kết hợp truyền thông mạnh mẽ, tạo sự quan tâm và thay đổi hành vi người tiêu dùng.

2018-10-31-vn-hoa-don-dien-tu-ruby.jpg
Những lợi ích khi sử dụng hóa đơn điện tử sẽ giúp người nộp thuế tiết kiệm được thời gian, chi phí và dễ dàng quản lý và sử dụng. Infographic: TTXVN

Tác động dự kiến tại Việt Nam

Ông Lê Văn Hải, Phó Ban Pháp chế (Cục Thuế), nhấn mạnh rằng trên cơ sở kinh nghiệm quốc tế và kết quả đánh giá tác động chung, cơ quan thuế có đủ căn cứ để khái quát và báo cáo một số tác động chủ yếu từ việc triển khai thực hiện chính sách này như sau:

Dự kiến sẽ tăng số lượng hóa đơn xuất ra từ 10-25% trong lĩnh vực bán lẻ và dịch vụ nhỏ. Tăng thu ngân sách: ngay cả khi tăng chỉ 2% doanh thu kê khai, giá trị bổ sung lên đến hàng nghìn tỷ đồng, vượt xa chi phí 0,1% khoản trích theo đề xuất tại dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi).

Nâng cao tính tự giác và tuân thủ tự nguyện: người dân sẽ dần hình thành thói quen yêu cầu hóa đơn, giảm giao dịch “chui”. Hỗ trợ chuyển đổi hộ từ khoán sang kê khai: chuẩn hóa hành vi giao dịch giúp các hộ kinh doanh thích ứng nhanh với luật mới từ 1/1/2026.

Bên cạnh đó, tác động xã hội sẽ rất lớn, có thể thấy đó là sự lan tỏa ý thức minh bạch: Hành vi lấy hóa đơn sẽ trở thành thói quen, một phần trong văn hóa tiêu dùng hiện đại; tạo niềm tin vào luật pháp và cơ quan thuế: Mọi người dân nhìn thấy lợi ích trực tiếp khi tuân thủ; khuyến khích tinh thần cộng đồng: Mỗi hóa đơn xuất ra đều đóng góp cho một nền kinh tế công bằng và bền vững.

Xét về mặt chi phí và quản lý: Khoản trích 0,1% quỹ thuế giá trị gia tăng năm trước liền kề là rất nhỏ so với lợi ích tăng thu và lan tỏa xã hội; Cục Thuế có trách nhiệm quản lý, kiểm toán, giám sát, đảm bảo chương trình minh bạch, tránh lạm dụng và gian lận.

Một quyết định hôm nay sẽ mở ra thói quen minh bạch cho hàng triệu người tiêu dùng, thay đổi thói quen kinh doanh của doanh nghiệp, hộ kinh doanh và dịch vụ, đồng thời tăng nguồn thu bền vững cho ngân sách quốc gia. Khoản 0,1% thuế giá trị gia tăng nêu trên tuy nhỏ, nhưng có thể tạo ra tác động lan tỏa mạnh mẽ, làm thay đổi toàn bộ văn hóa thị trường và nâng cao uy tín pháp luật thuế. Nếu được Quốc hội thông qua, đây sẽ là bước ngoặt lớn trong hành trình xây dựng nền kinh tế minh bạch, công bằng và phát triển bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa.

VN-Index giảm điểm do áp lực bán từ nhóm cổ phiếu ngân hàng, bán lẻ và phần mềm

Phiên giao dịch ngày 15/5, thị trường chứng khoán Việt Nam diễn biến kém tích cực khi lực bán gia tăng tại các nhóm ngân hàng, bán lẻ và phần mềm, trong bối cảnh nhà đầu tư nước ngoài đẩy mạnh bán ròng. Điểm sáng thuộc về nhóm năng lượng tăng mạnh 4,25%, song chưa đủ giúp VN-Index tránh khỏi phiên giảm điểm.

Chỉ số MXV-Index.

Thị trường hàng hóa điều chỉnh mạnh, MXV-Index rời vùng đỉnh lịch sử

Thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới trong phiên giao dịch 14/5 chứng kiến nhịp điều chỉnh mạnh sau chuỗi tăng kéo dài, lực chốt lời đồng loạt xuất hiện tại nhiều nhóm hàng, nhất là cà-phê và kim loại quý. Đóng cửa, chỉ số MXV-Index giảm 1,85% xuống 2.994 điểm, rời khỏi vùng đỉnh lịch sử vừa thiết lập trong phiên trước.

[Infographic] Thị trường chứng khoán ngày 14/5: VN-Index tăng hơn 27 điểm, thanh khoản thị trường giảm

[Infographic] Thị trường chứng khoán ngày 14/5: VN-Index tăng hơn 27 điểm, thanh khoản thị trường giảm

Kết phiên giao dịch ngày 14/5, VN-Index tăng 27,09 điểm (+1,43%) lên mức 1.925,46 điểm, vượt lên vùng đỉnh giá tháng 1/2026. Độ rộng trên HoSE nghiêng về tích cực với 165 mã tăng giá, 128 mã giảm giá và 76 mã giữ giá tham chiếu. Thanh khoản thị trường giảm, khối lượng giao dịch giảm -27,0% so phiên trước. 

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 11/5: Cổ phiếu bất động sản gây áp lực, VN-Index giảm gần 20 điểm

Phiên giao dịch ngày 11/5, thị trường chứng khoán Việt Nam bật tăng mạnh ngay từ khi mở cửa nhưng sau đó áp lực bán gia tăng tại nhóm cổ phiếu bluechip trong phiên chiều khiến các chỉ số chính lao dốc và đóng cửa trong sắc đỏ cuối phiên. Chốt phiên, VN-Index giảm 19,87 điểm (-1,04%), xuống mức 1.895,5 điểm.

Mạng lưới điểm giao dịch chính sách thưc hiện cho vay vốn ưu đãi đa dạng, nhanh chóng, tạo thuận lợi giúp nhân dân phát triển sản xuất, kinh doanh.

Vốn tín dụng chính sách phủ kín vùng đất biển Hoài Nhơn

Tỉnh Gia Lai hiện tại có một vùng đồng bằng ven biển nằm ở cửa ngõ phía bắc, nổi bật với nghề đánh bắt hải sản xa bờ và trồng lúa, hoa màu, đồng thời từng là đơn vị hành chính cấp huyện mang danh Hoài Nhơn thuộc tỉnh Bình Định cũ, đang đổi thay toàn diện, mạnh mẽ, trở thành “điểm sáng” trong công cuộc giảm nghèo bền vững.

Chỉ số MXV-Index.

Thị trường hàng hóa tiếp tục phân hóa mạnh dưới tác động căng thẳng tại Trung Đông

Thị trường hàng hóa tiếp tục vận động mạnh theo diễn biến tại Trung Đông trong tuần giao dịch 4/5-8/5. Khi tin hòa hoãn xuất hiện, năng lượng hạ nhiệt và kim loại quý được hỗ trợ. Thị trường cũng nhạy cảm hơn với bất kỳ dấu hiệu leo thang căng thẳng nào. MXV-Index giằng co suốt tuần và kết thúc giảm nhẹ 0,34% xuống 2.916 điểm.

Techcombank sẽ chi trả cổ tức bằng tiền mặt hơn 4.960 tỷ đồng năm 2025.

Techcombank sẽ chi trả cổ tức bằng tiền mặt hơn 4.960 tỷ đồng năm 2025

Ngân hàng Thương mại cổ phần Kỹ Thương Việt Nam (Techcombank - mã chứng khoán TCB) vừa công bố kế hoạch thực hiện chi trả cổ tức bằng tiền mặt năm 2025 với tỷ lệ 7% mệnh giá (tương đương 700 đồng/cổ phiếu). Tổng số tiền Techcombank chi trả cổ tức dự kiến hơn 4.960 tỷ đồng. Ngày thanh toán cổ tức dự kiến vào 10/6.

[Infographic] Chứng khoán tuần 4-8/5: Thanh khoản tăng, khối lượng giao dịch trung bình khoảng 750 triệu cổ phiếu/phiên

[Infographic] Chứng khoán tuần 4-8/5: Thanh khoản tăng, khối lượng giao dịch trung bình khoảng 750 triệu cổ phiếu/phiên

Trong tuần, ngoài phiên đầu tuần chịu áp lực điều chỉnh nhẹ, VN-Index có 4 phiên tiếp theo liên tiếp tăng điểm với thanh khoản cải thiện dần. Kết tuần, VN-Index tăng 3,3% lên mức 1.915,37 điểm. Độ rộng thị trường phân hóa mạnh, cải thiện tích cực hơn trong những phiên cuối tuần khi VN-Index vượt lên mốc 1.900 điểm.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 8/5: Lực cầu tăng mạnh giúp VN-Index lấy lại sắc xanh cuối phiên

Phiên giao dịch ngày 8/5, thị trường chứng khoán Việt Nam diễn biến giằng co. Tâm lý thận trọng của nhà đầu tư khiến chỉ số chính chìm trong sắc đỏ gần như suốt phiên sáng. Về cuối phiên, nhóm tài chính bứt phá cùng nhóm bất động sản hồi phục giúp VN-Index chốt phiên trong sắc xanh với mức tăng 6,36 điểm, lên 1.915,37 điểm.

[Infographic] Chứng khoán ngày 7/5: VN-Index tăng gần 18 điểm lên mức 1.909,01 điểm, vượt kháng cự tâm lý 1.900 điểm

[Infographic] Chứng khoán ngày 7/5: VN-Index tăng gần 18 điểm lên mức 1.909,01 điểm, vượt kháng cự tâm lý 1.900 điểm

Kết phiên giao dịch ngày 7/5, VN-Index tăng 17,81 điểm (+0,94%) lên mức 1.909,01 điểm, vượt kháng cự tâm lý 1.900 điểm. Độ rộng trên HoSE nghiên về tiêu cực với 191 mã giảm giá, 119 mã tăng giá và 60 mã giữ giá tham chiếu. Thanh khoản thị trường tăng, với khối lượng giao dịch tăng 8,2% so với phiên trước. 

[Infographic] Chứng khoán ngày 6/5: VN-Index tiếp tục tăng hơn 16 điểm, thanh khoản thị trường cải thiện

[Infographic] Chứng khoán ngày 6/5: VN-Index tiếp tục tăng hơn 16 điểm, thanh khoản thị trường cải thiện

Kết phiên giao dịch 6/5, VN-Index tăng 16,35 điểm (+0,87%) lên mức 1.891,20 điểm, tiếp tục kiểm định vùng đỉnh lịch sử quanh 1.900 điểm. Độ rộng trên HoSE nghiêng về tích cực với 202 mã tăng giá, 110 mã giảm giá, 64 mã giữ giá tham chiếu. Thanh khoản tăng, cho thấy dòng tiền ngắn hạn trong thị trường đang cải thiện.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 6/5: Dòng tiền chảy mạnh vào thị trường, VN-Index tiến sát mốc 1.900 điểm

Phiên giao dịch ngày 6/5, sắc xanh chiếm ưu thế trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Dòng tiền chảy mạnh vào nhóm vốn hóa lớn, đặc biệt là chứng khoán và ngân hàng, trong đó các mã: HCM, VIX, VCB, TCB, LPB và ACB dẫn đầu thanh khoản thị trường. Chốt phiên, VN-Index tăng 16,35 điểm (+0,87%), lên mức 1.891,2 điểm.