Tin tức Sản phẩm Câu chuyện phát triển Multimedia Hỏi/Đáp

Tài chính – Chứng khoán

Khuyến khích người tiêu dùng lấy hóa đơn - khoản chi nhỏ, hiệu quả lớn

Dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi) sẽ được Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 10, đáng chú ý là đề xuất trích 0,1% số thu thuế giá trị gia tăng nội địa năm trước từ ngân sách nhà nước để khuyến khích người tiêu dùng lấy hóa đơn và khen thưởng tố giác cơ sở kinh doanh không lập, giao hóa đơn điện tử.

Đây không chỉ là một đề xuất quản lý thuế đơn thuần, mà còn là sáng kiến hướng đến văn hóa tuân thủ pháp luật tự giác, minh bạch trong kinh doanh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, bảo đảm nguồn thu cho ngân sách.
Đây không chỉ là một đề xuất quản lý thuế đơn thuần, mà còn là sáng kiến hướng đến văn hóa tuân thủ pháp luật tự giác, minh bạch trong kinh doanh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, bảo đảm nguồn thu cho ngân sách.

Tác động lan tỏa đến toàn nền kinh tế

Không ít ý kiến băn khoăn: mức 0,1% tổng số thu thuế giá trị gia tăng liệu có đáng kể? Theo ông Lê Văn Hải, Phó Ban Pháp chế (Cục Thuế), thực tế cho thấy, con số này có ý nghĩa nếu xét trong mối tương quan với việc điều chỉnh hành vi và thúc đẩy chuyển biến của thị trường và có các ích lợi sau:

Tăng thu ngân sách bền vững: Theo kinh nghiệm quốc tế, các chương trình khuyến khích lấy hóa đơn giúp giảm thất thu thuế giá trị gia tăng đáng kể, đặc biệt ở khối doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh và dịch vụ nhỏ lẻ.

Ở Việt Nam, nơi mà hàng triệu giao dịch bán lẻ, ăn uống, vận tải, và dịch vụ vẫn diễn ra mà chưa có hóa đơn đầy đủ, việc tạo động lực cho người mua chủ động lấy hóa đơn sẽ trực tiếp làm tăng doanh thu kê khai. Bên cạnh đó, Nhà nước quản lý được không chỉ thuế giá trị gia tăng, mà còn thuế thu nhập doanh nghiệp, các loại thuế khác liên quan trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Thúc đẩy minh bạch thị trường: Khi người tiêu dùng tích cực lấy hóa đơn, người bán buộc phải xuất hóa đơn để duy trì uy tín và mối quan hệ với khách hàng. Đây là một phương pháp tự nhiên, nhẹ nhàng, nhưng vô cùng hiệu quả, giúp chuyển đổi thị trường từ “giao dịch ngầm” sang “giao dịch minh bạch”.

Thay đổi hành vi doanh nghiệp: Doanh nghiệp, hộ kinh doanh sẽ nhận thấy rằng xuất hóa đơn là lợi ích lâu dài: bảo vệ quyền lợi hợp pháp của chính mình và người tiêu dùng, nâng cao uy tín thương hiệu và mở rộng cơ hội kinh doanh.

Có thể nói, khoản 0,1% này không phải là chi tiêu thuần túy, mà là một khoản đầu tư chiến lược - tuy nhỏ, nhưng hiệu quả, có khả năng tác động lan tỏa đến toàn bộ nền kinh tế.

Luật Quản lý thuế từ trước đến nay thường được hiểu là công cụ bắt buộc, xử lý các hành vi vi phạm; việc tạo nguồn 0,1% sẽ chuyển hóa chính sách thuế thành công cụ khuyến khích, đặt người nộp thuế ở trung tâm. Khi đó, quyền lợi người nộp thuế được bảo vệ và minh bạch, người nộp thuế sẽ được hưởng lợi từ các chương trình khuyến khích, tham gia các chương trình quay thưởng hóa đơn điện tử và nhận phần thưởng hợp pháp nếu trúng thưởng.

Bên cạnh đó, mọi thông tin về chương trình, kết quả quay thưởng và cơ chế sử dụng nguồn tiền trích này đều phải được công khai, minh bạch và Cục Thuế - sẽ phải là đơn vị chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện hiệu quả, minh bạch, đúng mục đích và có khả năng kiểm toán hằng năm.

Bài học quốc tế đã minh chứng hiệu quả

Cũng theo ông Lê Văn Hải, các quốc gia triển khai chương trình tương tự đều cho thấy hiệu quả rõ rệt.

Theo đánh giá của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) và Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), các chương trình thưởng hóa đơn có hiệu quả cao khi kết hợp với hệ thống hóa đơn điện tử, minh bạch ngân sách và xây dựng cơ chế giám sát. Kết quả là tăng tuân thủ tự nguyện và giảm gian lận, tạo lợi ích kinh tế lâu dài.

Cụ thể, tại Đài Loan (Trung Quốc), hệ thống “Uniform Invoice Lottery” giúp tăng tỷ lệ lấy hóa đơn từ dưới 30% lên hơn 80%, giảm thất thu thuế và tăng nguồn thu ngân sách đáng kể.

Tại Hàn Quốc, chương trình hoàn thuế cho người tiêu dùng tham gia hóa đơn điện tử giúp doanh thu kê khai của hộ kinh doanh tăng khoảng 20% chỉ trong 1 năm. Tại Italy, việc luật hóa các chương trình khuyến khích lấy hóa đơn, giúp giảm gian lận thuế thuế giá trị gia tăng và thúc đẩy thói quen tuân thủ tự nguyện.

Tại Bồ Đào Nha, việc áp dụng rút thăm trúng thưởng hóa đơn điện tử, kết hợp truyền thông mạnh mẽ, tạo sự quan tâm và thay đổi hành vi người tiêu dùng.

2018-10-31-vn-hoa-don-dien-tu-ruby.jpg
Những lợi ích khi sử dụng hóa đơn điện tử sẽ giúp người nộp thuế tiết kiệm được thời gian, chi phí và dễ dàng quản lý và sử dụng. Infographic: TTXVN

Tác động dự kiến tại Việt Nam

Ông Lê Văn Hải, Phó Ban Pháp chế (Cục Thuế), nhấn mạnh rằng trên cơ sở kinh nghiệm quốc tế và kết quả đánh giá tác động chung, cơ quan thuế có đủ căn cứ để khái quát và báo cáo một số tác động chủ yếu từ việc triển khai thực hiện chính sách này như sau:

Dự kiến sẽ tăng số lượng hóa đơn xuất ra từ 10-25% trong lĩnh vực bán lẻ và dịch vụ nhỏ. Tăng thu ngân sách: ngay cả khi tăng chỉ 2% doanh thu kê khai, giá trị bổ sung lên đến hàng nghìn tỷ đồng, vượt xa chi phí 0,1% khoản trích theo đề xuất tại dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi).

Nâng cao tính tự giác và tuân thủ tự nguyện: người dân sẽ dần hình thành thói quen yêu cầu hóa đơn, giảm giao dịch “chui”. Hỗ trợ chuyển đổi hộ từ khoán sang kê khai: chuẩn hóa hành vi giao dịch giúp các hộ kinh doanh thích ứng nhanh với luật mới từ 1/1/2026.

Bên cạnh đó, tác động xã hội sẽ rất lớn, có thể thấy đó là sự lan tỏa ý thức minh bạch: Hành vi lấy hóa đơn sẽ trở thành thói quen, một phần trong văn hóa tiêu dùng hiện đại; tạo niềm tin vào luật pháp và cơ quan thuế: Mọi người dân nhìn thấy lợi ích trực tiếp khi tuân thủ; khuyến khích tinh thần cộng đồng: Mỗi hóa đơn xuất ra đều đóng góp cho một nền kinh tế công bằng và bền vững.

Xét về mặt chi phí và quản lý: Khoản trích 0,1% quỹ thuế giá trị gia tăng năm trước liền kề là rất nhỏ so với lợi ích tăng thu và lan tỏa xã hội; Cục Thuế có trách nhiệm quản lý, kiểm toán, giám sát, đảm bảo chương trình minh bạch, tránh lạm dụng và gian lận.

Một quyết định hôm nay sẽ mở ra thói quen minh bạch cho hàng triệu người tiêu dùng, thay đổi thói quen kinh doanh của doanh nghiệp, hộ kinh doanh và dịch vụ, đồng thời tăng nguồn thu bền vững cho ngân sách quốc gia. Khoản 0,1% thuế giá trị gia tăng nêu trên tuy nhỏ, nhưng có thể tạo ra tác động lan tỏa mạnh mẽ, làm thay đổi toàn bộ văn hóa thị trường và nâng cao uy tín pháp luật thuế. Nếu được Quốc hội thông qua, đây sẽ là bước ngoặt lớn trong hành trình xây dựng nền kinh tế minh bạch, công bằng và phát triển bền vững.

HOÀNG DƯƠNG

Tin liên quan

Khuyến khích lấy hóa đơn Tác động kinh tế từ thuế Minh bạch thị trường Quản lý thuế điện tử Chuyển đổi hộ kinh doanh

Có thể bạn quan tâm

Chủ tịch Ủy ban chứng khoán Nhà nước Việt Nam trao đổi với lãnh đạo S&P Dow Jones Indices.

Tăng cường hợp tác phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam

Trong khuôn khổ chương trình công tác ở Hoa Kỳ, tại New York, Chủ tịch Ủy ban chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương có buổi làm việc với lãnh đạo S&P Dow Jones Indices (S&P DJI), trao đổi về sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam, các giải pháp cải thiện khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư quốc tế.

Thị trường bảo hiểm nhân thọ phải chuyển từ tăng trưởng nóng sang phát triển chất lượng

Thị trường bảo hiểm nhân thọ phải chuyển từ tăng trưởng nóng sang phát triển chất lượng

Sau giai đoạn tăng trưởng nhanh và những bất cập làm suy giảm niềm tin, thị trường bảo hiểm nhân thọ cần chuyển sang phát triển chất lượng. Theo bà Phạm Thu Phương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính), sự chuyển đổi phải bắt đầu từ sản phẩm minh bạch, tư vấn trung thực và bảo đảm quyền lợi khách hàng.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 26/8: Cổ phiếu ngân hàng tăng trần, VN-Index vượt mốc 1.800 điểm

Phiên giao dịch ngày 26/8, sắc xanh áp đảo trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Lực cầu gia tăng mạnh tại nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, nổi bật là bất động sản, ngân hàng và chứng khoán, đã đóng góp đáng kể vào đà tăng của các chỉ số chính. Chốt phiên, VN-Index tăng 29,91 điểm (+1,67%), lên mức 1.821,32 điểm.

Hộ kinh doanh được tạo thuận lợi trong kê khai, tính và nộp thuế. (Ảnh: TL)

Giảm 30% thuế thu nhập, tạo sức bật cho khu vực kinh doanh nhỏ

Giảm 30% số thuế thu nhập trong 2 năm 2026-2027, cùng việc mở rộng phạm vi áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản, giúp hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ cải thiện dòng tiền, giảm chi phí tuân thủ. Tuy nhiên, cần kiểm soát việc chia nhỏ doanh thu, không để ngưỡng 10 tỷ đồng trở thành “điểm gãy” làm sai lệch hành vi kinh doanh.

Phiên thảo luận hội nghị.

Đầu tư qua quỹ, hướng đi chuyên nghiệp trong kỷ nguyên số

Tại Hà Nội, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước vừa tổ chức Hội nghị “Đầu tư thông minh trong kỷ nguyên số: Nhận diện cơ hội đầu tư qua các quỹ”, nhằm phổ biến kiến thức về chứng khoán và thị trường chứng khoán, đồng thời giới thiệu lợi ích, phương thức tham gia đầu tư thông qua các quỹ tới công chúng.

Ảnh chụp màn hình bài báo đối tượng lừa đảo giả mạo hình ảnh của phóng viên báo chí và nhân viên Vietcombank. (Ảnh: Vietcombank)

Cảnh báo thủ đoạn giả mạo báo chí và thương hiệu Vietcombank để dụ dỗ đầu tư nền tảng tiền số trái phép

Ngân hàng Vietcombank vừa phát đi cảnh báo mới nhất, theo đó, thời gian gần đây xuất hiện thủ đoạn kẻ gian sử dụng trí tuệ nhân tạo để dựng bài báo, hình ảnh và lời chứng thực giả mạo Vietcombank nhằm lôi kéo khách hàng nạp tiền vào nền tảng đầu tư tiền số không được cấp phép.

[Infographic] Chứng khoán ngày 25/8: VN-Index tăng 2,63 điểm, thanh khoản thị trường tăng

[Infographic] Chứng khoán ngày 25/8: VN-Index tăng 2,63 điểm, thanh khoản thị trường tăng

Kết phiên giao dịch 25/8, VN-Index tăng 2,63 điểm (+0,15%) lên mức 1.791,41 điểm, dưới kháng cự tâm lý 1.800 điểm. VN-Index đã có 4 phiên tăng điểm liên tiếp từ vùng giá quanh 1.720 điểm lên vùng giá 1.800 điểm. Độ rộng trên HoSE nghiêng về điều chỉnh với 222 mã giảm giá, 88 mã tăng giá và 58 mã giữ giá tham chiếu.

(Ảnh minh họa: TTXVN)

Chứng khoán ngày 24/8: Cổ phiếu bất động sản dẫn sóng, VN-Index bật tăng gần 21 điểm

Phiên giao dịch ngày 24/8, sắc xanh lan tỏa trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Nhóm bất động sản, năng lượng và nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn với các mã VIC, VHM, VPB, HPG, GAS và BSR đóng góp đáng kể cho đà tăng của các chỉ số chính. Chốt phiên, VN-Index cửa tăng 20,66 điểm (+1,17%), lên mức 1.788,78 điểm.

(Ảnh minh họa)

Chứng khoán ngày 21/8: VN-Index bật tăng mạnh, nhóm chứng khoán đồng loạt bứt phá

Phiên giao dịch ngày 21/8, thị trường chứng khoán Việt Nam khởi sắc khi VN-Index tăng 1,95%, lên 1.768,12 điểm. Nhiều nhóm cổ phiếu quan trọng đồng loạt tăng mạnh như dịch vụ tài chính tăng 5%, ngân hàng 2,13%, bán lẻ 2,49%. Đồng thời, thanh khoản 3 sàn đạt hơn 19.539 tỷ đồng và khối ngoại mua ròng hơn 61 tỷ đồng.

Hội nghị đối thoại về thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp và chuẩn hóa sổ sách kế toán. (Ảnh: KHÔI MINH)

Chuẩn hóa sổ sách, chủ động phòng ngừa rủi ro thuế

Ngày 19/8, Trung tâm Xúc tiến đầu tư và Hỗ trợ doanh nghiệp Hà Nội (Sở Tài chính Hà Nội) tổ chức Hội nghị đối thoại về thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp và chuẩn hóa sổ sách kế toán. Hội nghị cập nhật chính sách thuế, trao đổi giải pháp chuẩn hóa hồ sơ, chứng từ, nâng cao năng lực quản trị và phòng ngừa rủi ro.