Bảo đảm tính công bằng giữa các nhóm hộ kinh doanh

Sau khi điều chỉnh ngưỡng doanh thu miễn thuế với hộ kinh doanh, mô hình quản lý thuế chia theo 3 nhóm theo doanh thu sẽ được tự động điều chỉnh theo ngưỡng doanh thu miễn thuế mới - đó là khẳng định của ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) trong một hội thảo mới đây.

Thứ Sáu, ngày 14/11/2025 - 17:33

Theo Phó Cục trưởng Thuế Mai Sơn, khi Chính phủ điều chỉnh mức ngưỡng doanh thu không chịu thuế, thì ranh giới giữa nhóm 1 và nhóm 2 trong mô hình quản lý thuế hộ kinh doanh cũng sẽ thay đổi theo. Điều này bảo đảm mức miễn giảm thuế phù hợp với thực tế thu nhập của người dân, đồng thời giữ ổn định nguồn thu ngân sách nhà nước và công bằng giữa các nhóm hộ.

Hộ kinh doanh thuộc nhóm 3 sẽ không bị thay đổi (vì đã có mức doanh thu trên 3 tỷ đồng) sẽ vẫn áp dụng phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân theo doanh thu, trừ chi phí nhân với thuế suất.

Theo mô hình quản lý thuế với hộ kinh doanh chia theo nhóm doanh thu, cách quản lý với hộ có doanh thu trên 3 tỷ đồng cơ bản tương đồng với nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ. Điều đó có nghĩa là trong mô hình mới, hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm sẽ được quản lý thuế tương tự doanh nghiệp siêu nhỏ hoặc doanh nghiệp nhỏ, cả về chế độ kế toán, hóa đơn điện tử và nghĩa vụ kê khai thuế. Đây là bước chuẩn bị cho lộ trình chuyển đổi tự nhiên của hộ kinh doanh phát triển lên doanh nghiệp - Phó Cục trưởng thuế Mai Sơn nói.

Về việc chuyển đổi lên thành doanh nghiệp, Phó cục trưởng Mai Sơn cho rằng: Hộ kinh doanh nên chuyển lên doanh nghiệp khi có quy mô doanh thu, lao động và mặt bằng sản xuất-kinh doanh lớn, giao dịch thường xuyên với tổ chức, doanh nghiệp khác; cần ký hợp đồng kinh tế, mở rộng tín dụng, xuất nhập khẩu, hoặc đấu thầu - những hoạt động đòi hỏi tư cách pháp nhân; có nhu cầu phát triển thương hiệu, huy động vốn hoặc thuê, sử dụng nhiều lao động có hợp đồng dài hạn. Đặc biệt, điều này là nên làm khi đã có nền tảng sổ sách kế toán, hóa đơn điện tử và quản trị tài chính tương đối ổn định. Trong trường hợp này, việc lên doanh nghiệp không chỉ là nghĩa vụ mà còn là cơ hội phát triển bền vững, nâng cao uy tín và khả năng tiếp cận các chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

Ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính)

Thứ hai, lợi ích khi chuyển lên doanh nghiệp của hộ kinh doanh còn là giúp hộ kinh doanh có tư cách pháp nhân. Điều này giải được bài toán giúp hộ kinh doanh được vay vốn ngân hàng, ký kết hợp đồng, bảo đảm quyền lợi hợp pháp hơn. Bên cạnh đó, hộ kinh doanh còn được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào thay vì nộp thuế theo tỷ lệ trực tiếp trên doanh thu như hộ kinh doanh. Hơn nữa, hộ kinh doanh khi chuyển đổi thành doanh nghiệp nhỏ hoặc siêu nhỏ sẽ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm đầu kể từ khi phát sinh thu nhập chịu thuế, và sau thời gian miễn thuế sẽ tiếp tục được áp dụng mức thuế suất ưu đãi 15% hoặc 17% tùy theo quy mô doanh thu.

Ngoài ra, hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp còn được tính chi phí hợp lý khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp, giúp nghĩa vụ thuế phản ánh đúng hiệu quả kinh doanh; có điều kiện mở rộng quy mô, tiếp cận chương trình hỗ trợ chuyển đổi số, đào tạo, xúc tiến thương mại, ưu đãi tín dụng; nâng cao tính minh bạch và cạnh tranh, thuận lợi khi tham gia chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp lớn.

Thứ ba, cơ quan thuế khẳng định rằng, sẽ vẫn có một số trường hợp nên duy trì mô hình hộ kinh doanh, nếu như có quy mô nhỏ, hoạt động mang tính gia đình, doanh thu ổn định nhưng không cao; giao dịch chủ yếu là bán lẻ, không yêu cầu pháp nhân để ký kết hợp đồng lớn; không có nhu cầu mở rộng hoặc chịu chi phí quản lý doanh nghiệp.

Thứ tư, về mặt chính sách, ngành Thuế và Bộ Tài chính không đặt mục tiêu “bắt buộc” hộ phải chuyển lên doanh nghiệp, mà hướng tới tạo điều kiện thuận lợi để hộ có năng lực và nhu cầu phát triển được chuyển đổi tự nguyện, an toàn. Cơ quan quản lý nhà nước đã, đang và sẽ đẩy mạnh triển khai các giải pháp nhằm hỗ trợ tối đa hộ kinh doanh trong quá trình chuyển đổi từ khoán thuế sang kê khai thuế, cũng như với các hộ có ý định chuyển đổi lên doanh nghiệp – Phó cục trưởng Mai Sơn khẳng định.

Cơ quan thuế các cấp ra quân hỗ trợ người dân.

Để chuẩn bị sẵn sàng cho việc chuyển đổi từ khoán thuế sang kê khai thuế, cơ quan thuế đã tuyên truyền rõ những việc hộ kinh doanh phải làm ngay hoặc đặc biệt lưu ý. Việc chuyển từ thuế khoán sang kê khai mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho hộ kinh doanh, giúp quản lý minh bạch hơn, xác định nghĩa vụ thuế chính xác hơn và đặc biệt là tạo điều kiện để hộ chủ động chứng minh doanh thu, chi phí, được hưởng đầy đủ quyền lợi về thuế.

Để chuyển đổi diễn ra thuận lợi, bên cạnh sự đồng hành, hỗ trợ tối đa của cơ quan thuế đã và đang làm như hiện nay thì hộ kinh doanh cũng cần lưu ý: Cơ quan thuế các cấp sẽ chủ động hướng dẫn và hỗ trợ toàn diện thông qua các biện pháp cụ thể như: tổ chức tập huấn, hướng dẫn trực tiếp tại địa bàn, chợ, cụm kinh doanh, khu phố; cung cấp tài liệu, video, tờ rơi và các công cụ hướng dẫn điện tử, giúp hộ dễ dàng tiếp cận quy trình kê khai; thiết lập đường dây nóng, nhóm hỗ trợ Zalo, cổng thông tin tư vấn trực tuyến để kịp thời giải đáp vướng mắc; triển khai cổng thuế điện tử giả lập, giúp hộ kinh doanh có thể thử thao tác kê khai, nộp tờ khai, xử lý tình huống giả định trước khi thực hiện chính thức; hướng dẫn hộ kinh doanh thiết lập sổ sách, hóa đơn, theo dõi doanh thu-chi phí minh bạch và làm quen với phần mềm kê khai, nộp thuế điện tử (Etax Mobile).

Cơ quan thuế đồng thời phân công cán bộ hỗ trợ trực tiếp, đặc biệt tại các địa bàn có số lượng hộ lớn, giúp từng hộ chuẩn bị, kê khai, nộp thuế đúng quy định.

Bên cạnh đó, hiện nay các cơ quan thuế đang triển khai Phiếu khảo sát hộ kinh doanh (có mã QR) và hiện đang gửi đến hộ kinh doanh qua nhiều kênh (tờ rơi, email...) để nắm bắt nhu cầu hỗ trợ của từng hộ kinh doanh trong quá trình chuyển đổi từ khoán sang kê khai thuế. Cơ quan thuế rất mong các hộ kinh doanh dành thời gian, phối hợp cung cấp thông tin đầy đủ, cập nhật để được hướng dẫn, hỗ trợ kịp thời. Trong quá trình thực hiện, nếu có bất kỳ khó khăn hay vướng mắc nào, cơ quan thuế luôn ở bên, sẵn sàng hướng dẫn, tháo gỡ và đồng hành cùng hộ kinh doanh trên chặng đường chuyển đổi – Phó Cục trưởng Mai Sơn nêu rõ.

Trong quá trình thực hiện, nếu có bất kỳ khó khăn hay vướng mắc nào, cơ quan thuế luôn ở bên, sẵn sàng hướng dẫn, tháo gỡ và đồng hành cùng hộ kinh doanh trên chặng đường chuyển đổi.

Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn

Bộ Tài chính đã ban hành Đề án 3389/QĐ-BTC ngày 06/10/2025 và công văn 17142/BTC-CT gửi các địa phương, yêu cầu phối hợp triển khai đồng bộ, chặt chẽ. Trên cơ sở đó, ngành Thuế đã phát động chiến dịch “60 ngày cao điểm chuyển đổi từ khoán sang kê khai”, với các giải pháp hỗ trợ toàn diện:

Khảo sát để nắm bắt nhu cầu hỗ trợ của từng hộ kinh doanh trong quá trình chuyển đổi từ khoán sang kê khai thuế. Phân nhóm hộ kinh doanh theo độ tuổi, địa bàn, ngành nghề, mức độ ứng dụng công nghệ để có hình thức hỗ trợ phù hợp: tổ chức tập huấn trực tiếp tại các chợ, tuyến phố cho hộ lớn tuổi; cung cấp video hướng dẫn, fanpage, Zalo cho hộ trẻ, kinh doanh online. Hỗ trợ thiết lập sổ sách kế toán, hóa đơn, theo dõi doanh thu-chi phí và làm quen với phần mềm kê khai nộp thuế điện tử (Etax Mobile).

Trong tháng 11/2025, cơ quan thuế sẽ hoàn thiện và nâng cấp ứng dụng eTax Mobile, đồng thời xây dựng Cổng trải nghiệm để hỗ trợ hộ kinh doanh kê khai, nộp thuế theo phương thức mới; đồng thời tích hợp hệ thống Chatbot AI để người nộp thuế có thể tra cứu nghĩa vụ thuế tự động và tức thì. Ngành Thuế cũng đang nghiên cứu giải pháp tự động tổng hợp dữ liệu doanh thu từ hóa đơn điện tử và các nguồn khác, từ đó xác định số thuế phải nộp và tạo sẵn tờ khai gợi ý cho hộ kinh doanh chỉ cần kiểm tra và xác nhận. Phối hợp với các nhà cung cấp giải pháp công nghệ để cung cấp phần mềm, hóa đơn điện tử miễn phí hoặc giá ưu đãi, đồng thời hỗ trợ cài đặt và đào tạo sử dụng.

Đối với hộ kinh doanh có nhu cầu chuyển đổi lên doanh nghiệp, ngành Thuế tích cực hỗ trợ thủ tục, tư vấn chính sách và kết nối với các cơ quan chức năng, đảm bảo hộ kinh doanh được tiếp cận đầy đủ các chính sách hỗ trợ hiện hành cho doanh nghiệp chuyển đổi. Mục tiêu là không để hộ nào bị bỏ lại phía sau, tạo điều kiện thuận lợi nhất để hộ kinh doanh phát triển bền vững và tuân thủ pháp luật một cách tự tin, chủ động.

Sông Trà