Khủng hoảng khí đốt giữa Nga và Ukraine

Ngày 7-1, Nga xác nhận đã cắt toàn bộ hoạt động cung cấp khí đốt qua lãnh thổ Ukraine tới châu Âu, nơi có khoảng 80% lượng khí đốt phụ thuộc nguồn cung từ Mát-xcơ-va. Khí đốt từ Nga tới ít nhất 17 nước châu Âu bị giảm mạnh, hoặc bị cắt hoàn toàn. Ủy ban châu Âu (EC) phải ra tuyên bố kêu gọi Nga và Ukraine nối lại ngay cuộc đàm phán để giải quyết dứt điểm xung đột khí đốt song phương, tránh lặp lại kịch bản năm 2006 khi châu Âu rơi vào tình trạng thiếu khí đốt trong mùa đông giá rét, do Nga ngừng cung khí đốt cho Ukraine.

Từ sáng 6-1, Thổ Nhĩ Kỳ, Bulgaria, Hy Lạp, Croatia và Macedonia đã không nhận được khí đốt của Nga vận tải quá cảnh lãnh thổ      Ukraine. Áo, Ba Lan, Hungary và Romania thông báo chỉ nhận được từ 10% đến 25% lượng khí đốt của Nga. Lượng khí đốt cấp cho Slovakia cũng giảm 70%, khiến Chính phủ nước này xem xét ban bố tình trạng khẩn cấp. Lượng khí đốt Pháp nhận được giảm 70%, Italia giảm 90%. Chính phủ Serbia lập Ủy ban khẩn cấp để giải quyết vấn đề này. Bulgaria, nước duy nhất ở Ban-căng phụ thuộc hoàn toàn nguồn cung từ Nga, đã rơi vào tình trạng khủng hoảng khí đốt trong điều kiện thời tiết âm 15 độ C. EC đánh giá tình hình là "khủng hoảng và nghiêm trọng". Séc, Chủ tịch luân phiên Liên hiệp châu Âu (EU) đề nghị triệu tập cuộc gặp cấp cao EU - Nga - Ukraine về vấn đề khí đốt.

Trong khi đó, Nga và Ukraine tiếp tục đổ lỗi cho nhau gây tình trạng gián đoạn nguồn cung khí đốt cho châu Âu. Tập đoàn Gazprom của Nga cáo buộc Kiev khóa vòi ba trong bốn đường ống dẫn khí đốt của Nga sang châu Âu. Tổng thống Ukraine V.Y-u-sen-cô lại khẳng định Nga cố ý giảm đáng kể hoặc ngừng bơm khí đốt qua Ukraine tới châu Âu. Thực tế, đến ngày 6-1, Nga đã giảm bốn lần lượng khí đốt bơm vào hệ thống này, còn ở mức 73,8 triệu m3/ngày so với 314,6 triệu m3/ngày trước đó. Gazprom cũng cáo buộc Kiev rút trộm khoảng 25 triệu m3 khí đốt/ngày từ lượng khí đốt trung chuyển qua Ukraine và khẳng định Kiev đã không thực hiện Tuyên bố chung ngày 1-1-2009, trong đó Ukraine bảo đảm vận chuyển liên tục và an toàn khí đốt của Nga sang châu Âu, Kiev cũng vi phạm Hiến chương năng lượng mà Ukraine đã tự nguyện phê chuẩn. 

Công ty khí đốt Ukraine Naftogaz cắt đứt đàm phán với Gazprom từ ngày 31-12-2008 do những bất đồng khó hóa giải giữa hai bên chung quanh khoản Ukraine nợ Nga giá mua, bán và trung chuyển  khí đốt. Căng thẳng dâng cao khi Nga cắt hoàn toàn nguồn cung khí đốt khoảng 90-110 triệu m3 khí đốt cho Ukraine ngay ngày đầu năm mới 2009. Gazprom cho biết, Ukraine còn nợ hơn hai tỷ USD tiền mua khí đốt, trong đó có 450 triệu USD tiền phạt do trả nợ chậm và tập đoàn này sẽ tăng giá khí đốt bán cho Ukraine theo giá thị trường là 450 USD/1.000 m3. Gazprom cáo buộc Kiev đã thổi phồng cuộc tranh cãi khí đốt với Mát-xcơ-va và khẳng định, các vấn đề nảy sinh chung quanh việc cung cấp khí đốt xuất phát từ những tranh chấp về chính trị tại  Ukraine. Trong khi đó, Naftogaz cho biết mức giá Ukraine có thể chấp nhận được là 201 USD/1.000 m3 khí đốt và phí vận chuyển quá cảnh Ukraine cho các khách hàng châu Âu là 2,05 USD/1.000 m3/100 km ống dẫn. Naftogaz khẳng định sẽ trả tiền nợ khí đốt năm 2008 cho Gazprom vào ngày 11-1 tới và từ chối trả khoản tiền phạt 450 triệu USD.

Cuộc khủng hoảng khí đốt giữa Nga và Ukraine cho thấy sự phụ thuộc của cả Mát-xcơ-va và các nước châu Âu vào một đường ống dẫn khí xuất khẩu. Năm 2008, Tập đoàn Gazprom cung cấp cho các nước EU 40% lượng khí đốt xuất khẩu của tập đoàn này, trong đó 80% trung chuyển qua lãnh thổ Ukraine. Ðể bù cho khách hàng châu Âu lượng khí đốt hiện bị thiếu hụt khi trung chuyển qua Ukraine, Gazprom quyết định tăng lượng khí đốt trung chuyển qua lãnh thổ Belarus, Ba Lan, Thổ Nhĩ Kỳ và mua lại khí đốt tại các kho dự trữ ở châu Âu.

Gazprom cho rằng Ukraine phải thanh toán số tiền mua khí đốt trên và như vậy khoản nợ của Ukraine sẽ lên vài tỷ USD. Nga đang đặt hy vọng vào hai tuyến đường ống ngầm chạy qua biển mang tên Dòng chảy phương Bắc và Dòng chảy phương Nam, một qua biển Ban-tích cung cấp khí đốt cho các khách hàng ở Ðức và Hà Lan; một qua biển Ðen cho Bulgaria, Italia và Áo. Việc nhiều nước châu Âu trở thành nạn nhân của cuộc tranh cãi về khí đốt giữa Nga và Ukraine hơn lúc nào hết thúc đẩy EU đa dạng hóa nguồn cung năng lượng nhằm giảm phụ thuộc Nga, trong đó có kế hoạch tài trợ xây dựng đường ống dẫn khí đốt Nabucco, từ biển Ca-xpi và Iran qua Thổ Nhĩ Kỳ và không qua Nga. Tuy nhiên, kế hoạch này có thể gây chia rẽ EU, giữa các nước ủng hộ với Ðức, Pháp và Italia do còn lo ngại thiếu nhà cung cấp đáng tin cậy.

CÁC nhà phân tích dự báo, cuộc khủng hoảng về khí đốt giữa Mát-xcơ-va và Kiev chưa thể hóa giải ngay trong thời điểm hiện tại do tồn tại nhiều bất đồng khó giải quyết và có thể tiếp tục leo thang. Dù cả hai phía vẫn khẳng định sẵn sàng ngồi lại vào bàn thương lượng và theo kế hoạch nối lại đàm phán vào ngày 8-1, nhưng tính chất phức tạp chung quanh vấn đề khí đốt giữa Nga và Ukraine vẫn khiến các cuộc đàm phán sắp tới gặp nhiều khó khăn.

      BÍCH HẠNH

Có thể bạn quan tâm

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tại cuộc họp báo ở New Delhi, ngày 27/1/2026. (Nguồn: ANI/TTXVN)

FTA giữa Ấn Độ và EU: Bước chuyển tích cực

Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ vừa tổ chức thành công Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 16 với dấu mốc đáng nhớ khi hai bên tuyên bố hoàn tất tiến trình đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA), mở ra cơ hội xây dựng một không gian thương mại rộng lớn với khoảng hai tỷ người tiêu dùng, chiếm gần 25% GDP toàn cầu. 

Các cơ quan đại diện và kiều bào tại Pháp vui mừng đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm chính thức Cộng hòa Pháp ngày 3/10/2024. (Ảnh: KHẢI HOÀN)

Cộng đồng người Việt tại Pháp và Bồ Đào Nha tự hào, vững tin theo con đường lãnh đạo của Đảng quang vinh

Phấn khởi với thành công rất tốt đẹp của Đại hội XIV của Đảng, cán bộ các cơ quan đại diện và cộng đồng người Việt tại Pháp và Bồ Đào Nha bày tỏ niềm tin sâu sắc vào sự lãnh đạo của Đảng, đồng thời khẳng định quyết tâm góp sức thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Đại sứ EU tại ASEAN Sujiro Seam. (Ảnh: Đỗ Quyên/TTXVN)

EU cân nhắc khởi động đàm phán FTA với ASEAN sau năm 2027

Theo phóng viên TTXVN tại Indonesia, phát biểu tại cuộc gặp gỡ báo chí ở Jakarta tối 26/1, Đại sứ Liên minh châu Âu (EU) tại Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) Sujiro Seam cho biết khối này có thể xem xét khởi động đàm phán hiệp định thương mại tự do với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) sau năm 2027.

Cảng hàng hóa Busan, Hàn Quốc. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tổng thống Mỹ Donald Trump tăng thuế lên 25% đối với một số hàng hóa của Hàn Quốc

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, ngày 26/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tăng thuế nhập khẩu đối với ô-tô, dược phẩm và gỗ xẻ của Hàn Quốc từ mức 15% lên 25%. Nguyên nhân được cho là do Quốc hội Hàn Quốc chậm phê duyệt thỏa thuận thương mại song phương đã đạt được với Mỹ vào mùa hè năm ngoái.

Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV thống nhất tuyệt đối bầu đồng chí Tô Lâm tiếp tục giữ chức Tổng Bí thư. (Ảnh: TTXVN)

Ấn tượng về nhà lãnh đạo hành động quyết liệt, nhìn xa trông rộng, đủ sức dẫn dắt Việt Nam vươn mình

Việt Nam và Trung Quốc là hai nước láng giềng có nhiều nét tương đồng về thể chế chính trị, văn hóa-xã hội và tầm nhìn phát triển đất nước, Đại hội XIV và việc Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục giữ cương vị người đứng đầu của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhận được sự quan tâm đặc biệt của dư luận và giới trí thức, học giả Trung Quốc.

Tuyết rơi dày tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ: Bão gây tê liệt giao thông đường bộ và hàng không

Một cơn bão mùa đông mạnh đang càn quét phần lớn nước Mỹ, buộc các hãng hàng không phải hủy hàng nghìn chuyến bay và hoãn hàng trăm chuyến vào ngày 26/1, trong bối cảnh mưa đóng băng và tuyết rơi dày làm gián đoạn hoạt động đi lại và gây rối loạn mạng lưới giao thông.

Tổng Bí thư Tô Lâm Báo cáo về các văn kiện trình Đại hội XIV Đảng Cộng sản Việt Nam tại phiên khai mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV Đảng Cộng sản Việt Nam. (Ảnh: TRẦN HẢI)

Đại hội XIV và tầm nhìn phát triển dựa trên khoa học-công nghệ

Đại hội XIV của Đảng là sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt và là dấu mốc khởi đầu kỷ nguyên phát triển mới của đất nước. Một trong những nhiệm vụ chủ yếu trong giai đoạn 2026-2030 là thúc đẩy đột phá chiến lược, lấy khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính cho phát triển đất nước.