Khúc tráng ca về tinh thần yêu nước

Vở tuồng lịch sử "Nữ tướng Lê Chân" là tác phẩm vừa được Nhà hát Tuồng Việt Nam hoàn thành dàn dựng theo đặt hàng năm 2022 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Với việc khắc họa thành công hình tượng nữ tướng Lê Chân trên sân khấu bằng ngôn ngữ tuồng, vở diễn là lời khẳng định về sức sống trường tồn của văn hóa truyền thống cũng như tinh thần yêu nước.
Khúc tráng ca về tinh thần yêu nước

Nữ tướng Lê Chân" được dàn dựng dựa trên kịch bản của tác giả trẻ Lê Công Phượng. Để làm nổi bật chủ đề tư tưởng là tinh thần yêu nước, vở diễn tập trung tái hiện lát cắt lịch sử kéo dài từ năm 36 đến 41 sau Công nguyên, về cuộc đời vị nữ Anh hùng dân tộc Lê Chân, khi đó khoảng 16 đến 21 tuổi. Đất nước bị giặc Hán đô hộ, nhân dân lầm than. Thái thú Tô Định, kẻ được nhà Đông Hán cử sang cai trị dân ta trong một lần kinh lý đã bị thu hút bởi sắc đẹp và tài năng của Lê Chân.

Với bản chất tham lam vô độ, hắn muốn chiếm bằng được Lê Chân nhưng suy tính bất thành, hắn liền đem quân tới tàn sát Lê gia... Trải qua nhiều trầm luân dâu bể, thiếu nữ Lê Chân đã nén đau thương kiên cường đứng dậy. Bà đến vùng đất ven sông Cấm khai khẩn lập điền trang, tập hợp nghĩa binh chống giặc. Vở diễn khép lại khi bà hội quân sát cánh cùng Hai Bà Trưng, được phong làm nữ tướng tiên phong đánh đuổi giặc ngoại bang, làm nên chiến công rạng rỡ.

Tác giả Lê Công Phượng chia sẻ, đặc trưng của tuồng là sự bạo liệt cùng yếu tố kịch dữ dội. Vì thế, tác giả đã cố gắng làm bật lên tính dữ dội ấy bằng việc xây dựng hai tuyến nhân vật hoàn toàn đối lập nhau: bên ác là Tô Định, Đinh Gian... với âm mưu muốn đồng hóa dân tộc ta để dễ bề nô dịch; bên thiện sáng ngời chính nghĩa là Lê Chân, Lê Đạo, Hào Nam... với tinh thần bất khuất, nhất quyết gìn giữ phong hóa và bản sắc dòng giống Lạc Hồng.

Chia sẻ về quyết định lựa chọn kịch bản của tác giả Lê Công Phượng để dàn dựng, Giám đốc Nhà hát Tuồng Việt Nam Phạm Ngọc Tuấn, chỉ đạo nghệ thuật vở diễn, cho hay, bên cạnh lý do muốn tôn vinh, tạo điều kiện phát triển cho những tác giả trẻ hiếm hoi của sân khấu tuồng, yếu tố mang tính quyết định hơn là sự hấp dẫn của một kịch bản đã được trao giải khuyến khích của Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam năm 2020. "Cùng với việc làm rõ chủ đề rất hay là vấn đề độc lập tự chủ, kịch bản còn khai thác được vấn đề giữ gìn văn hóa, hồn cốt dân tộc, cung cấp những bài học lịch sử bổ ích cho thế hệ trẻ hôm nay..."-ông Phạm Ngọc Tuấn nói.

Điều thú vị là để mang đến hơi thở mới cho "Nữ tướng Lê Chân", Nghệ sĩ Ưu tú Lê Tuấn Cường-một gương mặt vốn quen thuộc của sân khấu chèo đã được "chọn mặt gửi vàng" đảm nhận vai trò đạo diễn. Lần đầu tiên "lấn sân" sang tuồng song có thể thấy Nghệ sĩ Ưu tú Lê Tuấn Cường đã thể hiện được bản lĩnh vững vàng của một đạo diễn kịch hát truyền thống khi vận dụng các thi pháp đặc trưng nhất để làm nổi bật chất bi hùng của tuồng, trong đó có cả sự bạo liệt mạnh mẽ, có cả chất sâu lắng trữ tình.

Đặc biệt, những sáng tạo đầy dụng ý trong thiết kế sân khấu của Nghệ sĩ Nhân Dân Lê Huy Quang và Nghệ sĩ Ưu tú Đạt Tăng đã góp phần đáng kể trong chuyển tải thông điệp vở diễn. Những tấm bình phong trên sân khấu được thay đổi linh hoạt, khi là hình ảnh sử thư tượng trưng cho văn hóa dân tộc, khi là chữ Hán thể hiện mưu đồ bành trướng của giặc, khi lại ghép lại thành hình ảnh cánh thuyền trong trận chiến trên sông... đã tạo nên bối cảnh diễn vô cùng sinh động.

Cũng cần kể đến sự xuất hiện của ngôn ngữ múa dưới bàn tay biên đạo của Thạc sĩ Hoài Anh, đặc biệt ở những lớp diễn như đốt cháy sử thư hay trận chiến trên sông... không chỉ tạo ấn tượng thị giác cho người xem mà còn mang đến hiệu ứng gia tăng sức hấp dẫn cho vở diễn. Bên cạnh đó, làm nên thành công của vở diễn, phải nói tới sự nhập vai khá nhuần nhuyễn của đội ngũ diễn viên, nhất là Nghệ sĩ Ưu tú Lộc Huyền-Trưởng đoàn Thể nghiệm Nhà hát Tuồng Việt Nam trong vai Lê Chân.

Chị chia sẻ, ở tuổi ngoài 40, gấp đôi số tuổi của nhân vật mình vào vai, hơn nữa trong hình tượng của một nữ tướng là cả thách thức lớn. Và để vượt qua thách thức này, nghệ sĩ Lộc Huyền đã phải nỗ lực nghiên cứu các tư liệu từ nhiều nguồn, tham vấn ý kiến từ các nghệ sĩ đi trước để tập luyện và hoàn thiện hơn cách diễn của mình, từ việc thể hiện những bước đi nhanh cho đến các cử chỉ, hành động thể hiện sự oai phong, dứt khoát, mạnh mẽ của một nữ tướng trẻ tuổi. Các nghệ sĩ Mạnh Linh (vai Lê Đạo), Ngọc Cường (vai Tô Định), Tuấn Hiệp (vai Hào Nam)... cũng đã cho thấy bản lĩnh diễn xuất vững vàng, để lại nhiều ấn tượng đậm nét trong lòng người xem.

Có thể bạn quan tâm

Áo dài Fashion Week London 2026 thu hút sự quan tâm của cộng đồng thiết kế thời trang quốc tế. (Ảnh: Ban Tổ chức)

Lan tỏa giá trị áo dài trên sàn diễn thời trang quốc tế

Áo dài Fashion Week London 2026 giới thiệu nhiều cách tiếp cận về áo dài, từ kỹ nghệ truyền thống đến những thử nghiệm mới trong thiết kế và chất liệu. Chương trình mở ra không gian riêng để các nhà thiết kế, nghệ nhân cùng những ý tưởng thú vị được thể hiện. Qua đó, lan tỏa vẻ đẹp áo dài đến cộng đồng thời trang quốc tế.

Quang cảnh buổi gặp mặt. (Ảnh: NGỌC LIÊN)

Hội tụ di sản, kết nối những sắc màu văn hóa thế giới tại Hà Nội

Lễ hội văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ 2 chủ đề “Hội tụ di sản-Kiến tạo tương lai” sẽ diễn ra từ ngày 1-4/10 tại Khu di tích Hoàng Thành Thăng Long, thu hút sự tham gia của 50 quốc gia, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp với các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, âm nhạc, ẩm thực, điện ảnh, thời trang và công nghiệp sáng tạo.

Các tiết mục biểu diễn tại Festival Thăng Long-Hà Nội năm 2026 cho thấy sức hấp dẫn của việc phát huy chất liệu di sản thông qua sáng tạo và trải nghiệm văn hóa. (Ảnh: Ban Tổ chức)

Festival Thăng Long-Hà Nội 2026: Để di sản tiếp tục được trao truyền và sáng tạo

Từ Hoàng thành Thăng Long, làng gốm Bát Tràng đến hồ Hoàn Kiếm, Festival Thăng Long-Hà Nội 2026 đã kết nối di sản, nghệ thuật với đời sống đương đại. Hơn 16 hoạt động đặc sắc diễn ra, thu hút khoảng 250 nghìn lượt khách với sự tham gia của hơn 3.000 nghệ sĩ, diễn viên, 100 nghệ nhân, cùng các đoàn nghệ thuật trong và ngoài nước.

Workshop thu hút đông đảo sinh viên tham gia trải nghiệm và khám phá di sản. (Ảnh: VƯƠNG DIỆM)

Để di sản đến gần hơn với người trẻ

Sáng 21/9, tại Hà Nội, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam phối hợp Đại học RMIT Việt Nam tổ chức workshop “Chạm-Chơi-Hiểu: Khám phá di sản qua trải nghiệm sáng tạo”. Chương trình nhằm tìm kiếm những cách tiếp cận phù hợp hơn để công chúng, đặc biệt là người trẻ, quan tâm hơn đến di sản.

Ban tổ chức cùng các bạn học sinh, sinh viên đã tự tay làm và đóng gói 3.500 chiếc bánh nướng Trung thu truyền thống, đồng thời chuẩn bị hàng nghìn phần quà gửi tới trẻ em tại một số bệnh viện trên địa bàn Thủ đô. (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp)

Chương trình “Tết Trung thu-Tết sẻ chia 2026” gửi tặng 3.500 bánh Trung thu cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn

Hướng tới Tết Trung thu 2026, Câu lạc bộ Liên Kết Trẻ Việt Nam phối hợp Câu lạc bộ Vitamin Smile-Trường trung học phổ thông Yên Hòa cùng các tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp, nhà hảo tâm và đông đảo đoàn viên, thanh niên, học sinh, sinh viên tổ chức chương trình “Tết Trung thu-Tết sẻ chia 2026”.

Lãnh đạo tỉnh Lào Cai tham quan phòng trưng bày tại thư viện tỉnh. (Ảnh: THANH SƠN)

Lào Cai kỷ niệm 68 năm ngày Bác Hồ thăm tỉnh

Sáng 21/9, tại Thư viện tỉnh Lào Cai, cơ sở 1, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh tổ chức chương trình ra mắt: Không gian Hồ Chí Minh-Không gian số “Từ di sản đến tri thức số”. Đây là hoạt động thiết thực kỷ niệm 68 năm ngày Bác Hồ thăm Lào Cai (23/9/1958- 23/9/2026).

Thí sinh Huỳnh Kim Tho có số điểm cao nhất trong đêm Chung kết 3. (Ảnh: LINH BẢO)

Ba thí sinh Huỳnh Kim Tho, Trần Văn Khiêm và Võ Thị Bé bước vào đêm Chung kết xếp hạng Chuông vàng vọng cổ 2026

Tối 20/9, đêm chung kết 3 Cuộc thi Chuông vàng vọng cổ 2026 với chủ đề “Chạm khúc ân tình” đã được diễn ra tại phim trường Đài Phát thanh và Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh. Đêm thi không chỉ đưa khán giả đến với những trích đoạn cải lương giàu cảm xúc về tình đất, tình người mà còn mang đến không ít điều bất ngờ.

Chương trình nghệ thuật hoành tráng kết thúc chuỗi sự kiện Festival Thăng Long-Hà Nội lần thứ II, năm 2026.

[Ảnh] Bế mạc Festival Thăng Long-Hà Nội lần thứ II năm 2026

Tối 20/9, tại Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục (Hà Nội) đã diễn ra chương trình Bế mạc Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026, khép lại loạt sự kiện diễn ra từ ngày 11 đến 20/9/2026 với hơn 16 hoạt động văn hóa, nghệ thuật, quy tụ hơn 3.000 nghệ sĩ, diễn viên, nghệ nhân tham gia.

Chương trình nghệ thuật đặc sắc tại lễ khai mạc. (Ảnh: ĐỨC THẮNG)

Khai mạc Lễ hội Thành Tuyên 2026

Tối 20/9, tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành, phường Minh Xuân, tỉnh Tuyên Quang tổ chức khai mạc Lễ hội Thành Tuyên năm 2026. Đây là sự kiện văn hóa, du lịch đặc sắc, góp phần quảng bá hình ảnh đất và người Tuyên Quang đến du khách trong nước và quốc tế.

Các cháu thiếu nhi biểu diễn trong chương trình "Đêm trăng làng cổ" tổ chức tại Làng cổ Đường Lâm, phường Sơn Tây, Hà Nội. (Ảnh: HÀ THÀNH)

Đường Lâm tổ chức chương trình “Đêm trăng làng cổ”

Tối 19/9, tại không gian Làng cổ Đường Lâm, phường Sơn Tây (Hà Nội) tổ chức chương trình Trung thu với chủ đề “Đêm trăng làng cổ”, mang đến cho thiếu nhi, nhân dân và du khách một đêm hội trăng rằm vui tươi, đầm ấm và giàu bản sắc văn hóa truyền thống.

Nguyễn Vũ Linh mang trang phục “Hồn thiêng Âu Lạc” đến Mister International 2026. (Ảnh: KIẾNG CẬN)

Nguyễn Vũ Linh mang trang phục “Hồn thiêng Âu Lạc” đến Mister International 2026

Trước thềm chung kết Mister International 2026, Nguyễn Vũ Linh vừa công bố bộ trang phục dân tộc anh sẽ mang đến cuộc thi. Với tên gọi “Hồn thiêng Âu Lạc”, tác phẩm của nhà thiết kế Đặng Thành Pháp lấy cảm hứng từ vẻ đẹp tinh thần, văn hóa thời Âu Lạc, mang theo niềm tự hào về cội nguồn của dân tộc Việt Nam.

Bìa cuốn sách Người khách mới trên chuyến xe 461 của nhà văn Nguyễn Khắc Cường. (Ảnh: LINH BẢO).

Những ân tình đô thị trong cuốn sách “Người khách mới trên chuyến xe 461”

Nhà văn Nguyễn Khắc Cường vừa ra mắt cuốn sách mang tựa đề “Người khách mới trên chuyến xe 461”. Buổi giới thiệu cuốn sách vừa diễn ra vào sáng 20/9 tại Đường sách Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ gói gọn trong việc tìm hiểu tác phẩm mà còn mở rộng hơn về chuyện viết, chuyện đọc của người trẻ hôm nay.

Đoàn nghệ nhân, diễn viên và già làng uy tín tham gia tái hiện lễ hội "Ăn mừng lúa mới". (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp).

Tái hiện lễ hội "Ăn mừng lúa mới" của đồng bào Giẻ Triêng tại Hà Nội

Ngày 20/9, tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội), đoàn nghệ nhân, diễn viên và già làng uy tín dân tộc Giẻ Triêng, xã Phước Chánh, thành phố Đà Nẵng đã tham gia tái hiện lễ hội “Ăn mừng lúa mới” (Tết mùa), giới thiệu những nghi lễ, phong tục gắn với đời sống văn hóa của cộng đồng Giẻ Triêng.