Không có sản phẩm thuốc lá “an toàn hơn”

Nhằm lôi kéo người sử dụng thuốc lá, các công ty sản xuất thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đã quảng bá cho là sản phẩm của mình là “an toàn hơn”. Tuy nhiên thực chất các sản phẩm này vẫn chứa nhiều hóa chất độc hại, có khả năng gây nghiện mạnh, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ rất lớn về pha, trộn các chất gây nghiện, ma túy.

Dễ tiếp cận và giá rẻ là một trong nguyên nhân làm tỷ lệ người trưởng thành ở Việt Nam sử dụng thuốc lá còn cao.
Dễ tiếp cận và giá rẻ là một trong nguyên nhân làm tỷ lệ người trưởng thành ở Việt Nam sử dụng thuốc lá còn cao.

Thuốc lá là một trong những tác nhân gây bệnh và tử vong hàng đầu liên quan tới các bệnh lý như ung thư phổi, bệnh tim mạch, đột quỵ, cũng như nhiều bệnh lý nghiêm trọng khác. Với hơn 15 triệu người hút thuốc, Việt Nam nằm trong số các quốc gia có số lượng người hút thuốc cao trên thế giới khi mỗi năm, hơn 103.300 người tử vong do các bệnh liên quan đến thuốc lá, bao gồm 84.500 người chết do hút thuốc chủ động và 18.800 người chết vì phơi nhiễm khói thuốc thụ động. Đáng lo ngại hơn, phần lớn những người tử vong này đang ở độ tuổi lao động, làm suy giảm chất lượng và quy mô nguồn nhân lực quốc gia.

Việc sử dụng thuốc lá tiêu tốn của Việt Nam hơn 108 nghìn tỷ đồng mỗi năm, tương đương 1,14% GDP. Con số này bao gồm: 16,4 nghìn tỷ đồng chi phí y tế trực tiếp; 5.900 tỷ đồng chi phí gián tiếp do bệnh tật; 85,8 nghìn tỷ đồng thiệt hại từ tử vong sớm… Ngoài ra còn 49 nghìn tỷ đồng mà người dân chi để mua thuốc lá hàng năm. Khoản thiệt hại khổng lồ này lớn hơn gấp 5 lần so với nguồn thu từ thuế thuốc lá hiện nay.

Bên cạnh đó, sử dụng thuốc lá làm gia tăng nghèo đói, các hộ gia đình có người hút thuốc phải chi tiêu vào thuốc lá thay thế cho thực phẩm, giáo dục và nhu cầu thiết yếu khác; tăng gánh nặng chi phí khám chữa bệnh liên quan đến thuốc lá…

Các chuyên gia trong lĩnh vực phòng chống tác hại của thuốc lá khẳng định, khi thuốc lá vẫn dễ dàng tiếp cận với mức giá rẻ, thế hệ trẻ của Việt Nam tiếp tục bị đặt vào nguy cơ phơi nhiễm với khói thuốc nghiêm trọng, dẫn đến những gánh nặng y tế rất lớn trong tương lai.

Hành vi hút thuốc lá hiện tại sẽ tiếp tục để lại hậu quả nặng nề trong vòng10-20 năm tới, khi những người hút thuốc bắt đầu chịu các tác động lâu dài lên sức khỏe. Nếu không có biện pháp mạnh mẽ, hệ thống y tế và kinh tế của Việt Nam sẽ ngày càng chịu thêm áp lực.

Tỷ lệ người hút thuốc lá tại Việt Nam đã giảm trong khoảng mười năm trở lại đây, nhưng riêng nhóm sử dụng thuốc lá mới lại có xu hướng tăng. Thạc sĩ Nguyễn Thị Thu Hương, Quỹ Phòng chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế) chia sẻ, các công ty đa quốc gia trong ngành sản xuất, kinh doanh thuốc lá đang hướng quảng cáo thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tới giới trẻ bằng cách xây dựng các chiến dịch quảng cáo tinh vi, đánh thẳng vào mục tiêu là người dùng từ khi họ còn rất trẻ.

Các chiến dịch quảng cáo được ngụy trang dưới rất nhiều hình thức mà giới trẻ mê đắm, như dưới dạng tài trợ cho các sự kiện âm nhạc hoặc gắn hashtag với các từ khóa thu hút giới trẻ… Thậm chí, sản phẩm này được quảng cáo sai sự thật, là sản phẩm “an toàn hơn”, “giảm hại”.

z7083136009892-8d1c3f088924cdb1153d4792ae8d9aff-2809.jpg
Tác phẩm dự thi Cuộc thi “Tìm hiểu về tác hại của thuốc lá và thuốc lá điện tử” dành cho thiếu nhi toàn quốc năm 2025.

Nhiều nghiên cứu trên thế giới đã “vạch trần” những quảng cáo sai sự thật đó nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng, nhất là thanh thiếu niên. Thực tế hiện nay, không có bằng chứng nào chứng minh rằng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng ít gây hại hơn các sản phẩm thuốc lá điếu thông thường.

Thuốc lá điện tử được pha trộn các hương vị như dưa hấu, mâm xôi hay bánh tart chanh nhằm che đi độ gắt của của nicotin, và bao bì màu sắc sặc sỡ nhằm thu hút giới trẻ. Đặc biệt, thuốc lá điện tử có thể bị pha trộn thêm các chất ma túy như cần sa tổng hợp, ketamin, heroin... làm tăng nguy cơ sử dụng ma túy và các chất gây nghiện khác, đặc biệt là ở giới trẻ.

Tổ chức Y tế thế giới kêu gọi các quốc gia thúc đẩy thực thi Điều 5.3 của Công ước khung về Kiểm soát thuốc lá để bảo vệ các chính sách phòng, chống tác hại của thuốc lá khỏi sự can thiệp của ngành công nghiệp thuốc lá. Đặc biệt, cần theo dõi, giám sát chặt chẽ các hoạt động quảng cáo của ngành công nghiệp thuốc lá; kiểm soát chặt chẽ và ngăn chặn sự can thiệp của ngành công nghiệp thuốc lá trong việc xây dựng các chính sách phòng, chống tác hại của thuốc lá; thực thi cấm toàn diện quảng cáo thuốc lá và nicotine trên các nền tảng số, mạng xã hội và trên các phương tiện giải trí…

Đại diện Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam cho rằng, Việt Nam chưa đi đúng hướng để đạt được mục tiêu Chiến lược Quốc gia về kiểm soát thuốc lá. Đặc biệt, đã có những dấu hiệu cho thấy tiêu thụ thuốc lá tăng trở lại. Vì vậy, Tổ chức này khuyến nghị cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp hành động mạnh mẽ với các sản phẩm thuốc lá.

Bên cạnh điều chỉnh áp mức thuế mới để khuyến khích những người hút thuốc bỏ thuốc lá và ngăn ngừa những người trẻ tuổi bắt đầu cũng cần xây dựng môi trường không thuốc lá. Các đơn vị, ngành liên quan cần tổ chức nhiều chiến dịch truyền thông biến những cảnh báo khô khan về tác hại của thuốc lá thành những thông điệp lay động trái tim, chạm tới nhận thức và cảm xúc; tổ chức những buổi sinh hoạt chuyên đề, tọa đàm… để chuyển hóa nhận thức thành hành động.

Có thể bạn quan tâm

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Như Hải, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Y Dược (Đại học Quốc gia Hà Nội) hướng dẫn sinh viên về thực hành lâm sàng răng hàm mặt.

Đổi mới đào tạo nhân lực chất lượng cao ngành y tế

Đào tạo bác sĩ nội trú cũng là một hệ đào tạo đặc thù của khối ngành sức khỏe. Trong bối cảnh cả ngành y tế cũng như giáo dục đại học đang đứng trước yêu cầu đổi mới và hội nhập quốc tế, thì việc đào tạo đội ngũ nhân lực này cũng cần phải có những thay đổi.

Bệnh nhân H. và 2 gói thuốc đông y gia truyền giả bị lừa mua.

Cẩn trọng với thuốc đông y gia truyền giả

Thời gian gần đây, nhiều vụ việc sản xuất, kinh doanh thuốc đông y giả liên tục bị cơ quan chức năng phát hiện và thu giữ. Sản phẩm được quảng cáo là thuốc đông y gia truyền có tác dụng chữa bách bệnh, kể cả ung thư, nhưng bên trong lại chứa chất cấm.

Hình ảnh bệnh nhân trước và sau điều trị.

Ung thư biểu mô tế bào đáy tái phát liên tiếp, lời cảnh báo từ bác sĩ

Ung thư biểu mô tế bào đáy (BCC) – loại ung thư da phổ biến nhất – thường có tiên lượng tốt nhưng không hề “vô hại” như nhiều người nghĩ. Trường hợp một bệnh nhân gần 60 tuổi phải phẫu thuật tới 3 lần do tái phát liên tiếp cho thấy tính chất xâm lấn âm thầm, ranh giới khó kiểm soát của bệnh, đặc biệt ở vùng mặt nguy cơ cao.

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

Trong bối cảnh ngành y tế Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới về công nghệ và nâng cao chất lượng điều trị, việc xuất hiện những sản phẩm “Make in Vietnam” mang hàm lượng khoa học cao không chỉ góp phần cải thiện hiệu quả chăm sóc sức khỏe mà còn khẳng định năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ của doanh nghiệp trong nước.

Tiến sĩ, bác sĩ Cao Việt Tùng thực hiện thay van động mạch phổi qua da cho bé L.V với sự tư vấn của chuyên gia Hàn Quốc.

Tránh “cưa xương ức” lần hai, bé 14 tuổi được thay van tim qua da chỉ trong 2 giờ

13 năm sau ca phẫu thuật điều trị tứ chứng Fallot, van động mạch phổi dần suy giảm theo quy luật tự nhiên của cơ thể, khiến bé gái đứng trước nguy cơ phải cưa xương ức để thay van lần hai. Tuy nhiên, nhờ kỹ thuật tiên tiến thay van động mạch phổi qua da, em đã có thể tránh được cuộc đại phẫu thêm một lần nữa.

Quang cảnh hội nghị chiều 28/4 nhằm tháo gỡ khó khăn cho "phòng tuyến" y tế cơ sở trên địa bàn tỉnh Cà Mau.

Cà Mau nhận diện để gỡ khó cho tuyến y tế cơ sở

Kể từ khi chính thức thu gọn từ 164 xuống còn 64 đơn vị (sau hợp nhất tỉnh), hệ thống y tế cơ sở tại Cà Mau đối mặt với không ít khó khăn, nhất là thiếu hụt lãnh đạo, biên chế chuyên môn, cùng hạ tầng chắp vá... Đây là những điểm nghẽn được lãnh đạo Cà Mau nhận diện để sớm khơi thông.

Dự phòng chủ động RSV góp phần ổn định sức khỏe, cải thiện chất lượng sống. Ảnh: Shutterstock

Nhiễm trùng do RSV dễ tiến triển nặng ở người lớn mắc phổi tắc nghẽn mạn tính: Giải pháp nào để kiểm soát?

Theo Bộ Y tế, gần 10% dân số Việt Nam “sống chung” với bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) - nguyên nhân gây tử vong đứng thứ 4 trên toàn thế giới vào năm 2021. Nguy hiểm hơn, bệnh nhân COPD có nguy cơ cao mắc bệnh do virus hợp bào hô hấp (RSV) và có thể dẫn đến các đợt cấp, nhập viện, một số biến chứng khác.