Thực tế điều trị tại nhiều bệnh viện khu vực miền nam những tuần đầu tháng 8 cho thấy, điều đáng lo không phải là cơn sốt còn kéo dài mà chính là những chuyển biến âm thầm bắt đầu ngay sau khi người bệnh vừa hạ sốt.
Nguy hiểm có thể bắt đầu khi cơn sốt vừa lui
Chị N.N, 31 tuổi, ở tỉnh Tây Ninh nhập viện sau ba ngày sốt cao, mệt, ăn uống kém. Chị được xác định sốt xuất huyết có dấu hiệu cảnh báo và được giữ lại bệnh viện theo dõi. Sang ngày thứ tư, chị bất ngờ trở nặng, tụt huyết áp. Nhờ đang theo dõi tại viện nên những thay đổi bất thường được phát hiện và xử trí kịp thời, chị đã qua khỏi giai đoạn nguy hiểm.
Một phụ nữ khác 35 tuổi cũng ở Tây Ninh đến bệnh viện vào ngày thứ sáu của bệnh khi đã hết sốt, cơ thể xuất hiện nhiều chấm xuất huyết và chảy máu bất thường. Theo các bác sĩ, đây là những diễn tiến khá điển hình khi sốt xuất huyết chuyển sang giai đoạn nguy hiểm vào khoảng ngày thứ tư đến thứ sáu của bệnh, lúc thân nhiệt bắt đầu hạ.
Bác sĩ Hồ Ngọc Việt, Trưởng khoa Nội tổng quát, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á Tây Ninh cho biết, người bệnh rất dễ nhầm việc hạ sốt với dấu hiệu đang khỏe trở lại. Trong khi đó, đây lại chính là thời điểm cần theo dõi sát nhất, vì nguy cơ tụt huyết áp, sốc, chảy máu hoặc tổn thương các cơ quan có thể xuất hiện bất cứ lúc nào. Chỉ trong hai tuần đầu tháng 8, bệnh viện đã ghi nhận hơn 10 trường hợp trở nặng theo kiểu triệu chứng như thế này, đòi hỏi các bác sĩ phải theo dõi liên tục và xử trí ngay khi người bệnh có dấu hiệu thay đổi, thay vì chờ bệnh biểu hiện rõ ràng.
Dữ liệu nhiều năm qua của Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy sốt xuất huyết luôn là gánh nặng đáng kể cho ngành y tế. Phần lớn người nhập viện đều có ít nhất một dấu hiệu cảnh báo và cứ năm người thì có khoảng một người diễn tiến nặng.
Dù vậy, nhờ khả năng phát hiện sớm và xử trí đúng cách, tỷ lệ tử vong tại bệnh viện được duy trì ở mức rất thấp. Bác sĩ Chuyên khoa II Nguyễn Thành Dũng, Giám đốc Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, kết quả này gắn liền với việc phân loại mức độ bệnh sớm và hồi sức đúng chuẩn ngay từ đầu.
Theo thống kê của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh, từ đầu năm đến nay trên địa bàn đã có 25.774 ca mắc sốt xuất huyết. Chỉ riêng tuần 32 (từ 3/8-9/8/2026) thành phố ghi nhận hơn 1.097 ca mắc. Theo dự báo của các chuyên gia, dịch sốt xuất huyết năm 2026 có thể đạt đỉnh về số ca nhập viện trong khoảng từ tháng 8 đến tháng 11, đặt ra yêu cầu các bệnh viện phải chuẩn bị năng lực điều trị từ sớm, trước khi số ca nặng tăng cao.
Theo dõi sát và xử trí đúng lúc
Những ca sốt xuất huyết nặng cần được điều trị với nhiều giải pháp đồng bộ. Bác sĩ chuyên khoa II Trương Ngọc Trung, Khoa Cấp cứu-Hồi sức tích cực-Chống độc người lớn, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, bệnh có thể diễn tiến rất phức tạp với biểu hiện huyết tương thoát khỏi lòng mạch, chảy máu nghiêm trọng và nhiều cơ quan cùng lúc bị tổn thương. Người bệnh có thể sốc trở lại nhiều lần; gan, thận, phổi đều có nguy cơ bị ảnh hưởng.
Một nam bệnh nhân 21 tuổi, nhập viện ngày 22/6/2026. Đến ngày thứ bảy, người bệnh hết sốt nhưng lại nôn ra máu, đi ngoài phân đen, rơi vào sốc sâu, gan và thận đều tổn thương nặng. Các bác sĩ phải hồi sức tích cực, cho thở máy, truyền máu và các chế phẩm máu, đồng thời lọc máu liên tục để hỗ trợ các cơ quan đang suy yếu. Sau ba tuần điều trị, người bệnh mới hồi phục. Như vậy, cùng biểu hiện đã hết sốt, nhưng diễn tiến phía sau có thể hoàn toàn khác nhau. Do đó, quyết định điều trị phải dựa trên toàn bộ diễn biến của người bệnh, không thể chỉ nhìn vào còn sốt hay không.
Trong quá trình hồi sức, việc bù dịch cho người bệnh cũng đòi hỏi sự chính xác cao. Các bác sĩ lưu ý, cần điều chỉnh lượng dịch truyền theo phản ứng của từng người vì bù thiếu hay bù thừa đều có thể gây nguy hiểm, nhất là những ca đã sốc. Đây là ranh giới đòi hỏi bác sĩ phải theo dõi sát từng giờ, dựa vào những dấu hiệu đơn giản nhưng quan trọng ngay tại giường bệnh như màu da, mạch, huyết áp để nhận biết kịp thời tình trạng mất máu hay thiếu tuần hoàn của người bệnh.
Một thực tế là y học hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho sốt xuất huyết. Nhiều loại thuốc từng được kỳ vọng qua nhiều năm nghiên cứu nhưng chưa mang lại lợi ích rõ rệt trên lâm sàng. Một phần nguyên nhân là do virus gây bệnh giảm nhanh chỉ trong vài ngày đầu trong khi biến chứng nặng lại thường xuất hiện muộn hơn, khiến việc thử nghiệm thuốc đúng thời điểm trở nên rất khó khăn.
Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội Truyền nhiễm thành phố cho rằng, khoảng trống về thuốc đặc hiệu cũng phản ánh một vấn đề lớn hơn của ngành y tế đó là việc nghiên cứu thuốc mới cần được chuẩn bị từ sớm, ngay trước khi dịch bệnh bùng phát mạnh thay vì chờ đến lúc gánh nặng bệnh tật tăng cao mới bắt đầu tìm giải pháp.
Khi chưa có một loại thuốc đặc hiệu để dựa vào thì sự tỉnh táo của người bệnh và gia đình, biết khi nào cần quay lại bệnh viện dù đã hết sốt, cùng với năng lực theo dõi sát của đội ngũ y tế vẫn là tuyến phòng thủ quan trọng nhất để luôn đi trước một bước khi dịch bước vào giai đoạn cao điểm.
