Từ đam mê cá nhân đến khát vọng vì cộng đồng
Nguyễn Thiên Lý, sinh năm 1998, lớn lên trong gia đình nhiều thế hệ gắn bó với nông nghiệp ở Hà Tĩnh rồi Gia Lai. Chứng kiến cảnh bà con “được mùa mất giá”, phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái, Lý sớm nhận ra nghịch lý: nông dân làm lụng quanh năm nhưng vẫn nghèo. Từ đó, anh quyết tâm tìm hướng đi mới cho quá trình canh tác nông nghiệp ở quê hương.
Theo học công nghệ thông tin ở Thừa Thiên Huế, Lý hiểu rằng điều bà con đang thiếu chính là khả năng ứng dụng công nghệ vào quá trình canh tác, tiêu thụ sản phẩm. Anh tập hợp nhóm bạn cùng chí hướng để lập ra HubTech Asia - nền tảng kết nối toàn diện nông dân, hợp tác xã,
doanh nghiệp và người tiêu dùng. Khởi đầu bằng những bước nhỏ như xây dựng công cụ truy xuất nguồn gốc, đến nay HubTech đã dần định hình thành giải pháp quản trị toàn diện, giúp các hợp tác xã số hóa quy trình sản xuất và vận hành.
Khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp không hề dễ dàng. Để tháo gỡ nút thắt là tâm lý về khoản đầu tư quá lớn, cũng như e ngại trong tiếp cận công nghệ của nhiều hộ dân, HubTech đưa ra gói hỗ trợ 45 ngày miễn phí, kèm đội ngũ kỹ thuật đến tận nơi “cầm tay chỉ việc”, giúp bà con làm quen dần với nền tảng công nghệ. Lý giải thích: “Chúng tôi tập trung vào hợp tác xã và doanh nghiệp vì đó là cầu nối then chốt. Nông dân cần đầu ra ổn định, người tiêu dùng cần sản phẩm minh bạch. Công nghệ sẽ là chiếc cầu nối đáng tin cậy”.
Không chỉ dừng lại ở giải pháp kỹ thuật, HubTech còn gắn với mục tiêu xã hội: giảm nghèo, nâng cao thu nhập cho nông dân, bảo vệ môi trường thông qua canh tác bền vững. Chính hướng đi này giúp dự án thu hút được nguồn vốn hỗ trợ khởi nghiệp và được cộng đồng quốc tế đánh giá cao.
Thanh niên khởi nghiệp - mảnh ghép cho nông thôn bền vững
Thực tế, thay vì ly hương, ly nông, ngày càng nhiều bạn trẻ lựa chọn con đường khởi nghiệp trong những lĩnh vực xanh. Theo khảo sát của Youth Co:Lab Việt Nam, gần 49% thanh niên khởi nghiệp xã hội đang tham gia các dự án chống biến đổi khí hậu, trong đó nâng cao nhận thức cộng đồng là hoạt động nổi bật nhất. Đây là tín hiệu đáng mừng, bởi biến đổi khí hậu đang tác động mạnh đến vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải Trung Bộ - nơi thường xuyên hứng chịu bão lũ, hạn hán và xâm nhập mặn.
Bên cạnh nỗ lực cá nhân, sự đồng hành của Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và các quỹ hỗ trợ khởi nghiệp cũng đóng vai trò quan trọng trong tiếp sức cho các nỗ lực khởi nghiệp. Trung ương Đoàn đã phát động nhiều phong trào như “Thanh niên khởi nghiệp”, “Tuổi trẻ sáng tạo”, đồng thời triển khai giải thưởng Lương Định Của nhằm vinh danh và tiếp sức cho những mô hình tiêu biểu. Đây chính là nguồn động lực lớn để thanh niên nông thôn tự tin hơn trên hành trình khởi nghiệp.
Đặc biệt mới đây, cuối tháng 6/2025, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đã có chuyến giao lưu thanh niên nông thôn Việt Nam - Hàn Quốc năm 2025, nhiều ý tưởng mới đã được chia sẻ như: “nông trại chữa lành” và phát triển mô hình hợp tác xã hiện đại. Các bạn trẻ Việt Nam nhận thấy sự tương đồng trong cách tiếp cận: lấy nông dân làm trung tâm, công nghệ làm công cụ, hợp tác xã làm bệ đỡ. Những kinh nghiệm này mở ra hướng tham khảo giá trị đối với thanh niên Bắc Trung Bộ và Duyên hải Trung Bộ - nơi đang cần có những mô hình vừa thích ứng khí hậu, vừa mang lại giá trị kinh tế.
Trong bức tranh phát triển nông thôn mới, thanh niên chính là lực lượng xung kích. Nếu được trao cơ hội, họ có thể biến những cánh đồng khu vực này thành “phòng thí nghiệm khởi nghiệp” - nơi hội tụ trí tuệ trẻ, công nghệ số và khát vọng phát triển bền vững.
