Dự án “Giảm thiểu khí thải ở khu vực Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung Bộ Việt Nam” nhằm góp phần thực hiện các mục tiêu Chương trình hành động quốc gia REDD+ (RECAF) là một sáng kiến khí hậu đầy tham vọng, hướng tới bảo vệ rừng, thúc đẩy nông nghiệp bền vững và nâng cao sinh kế nông thôn.
Trong những thập kỷ gần đây, Việt Nam đã đạt được tăng trưởng kinh tế nhanh chóng, song điều này cũng góp phần làm gia tăng đáng kể lượng phát thải khí nhà kính - từ 0,79 tấn CO₂/người vào năm 2000 lên 3,81 tấn vào năm 2018.
Thống kê riêng tại khu vực Tây Nguyên, tình trạng mất rừng trên diện rộng đã làm gia tăng rủi ro khí hậu đối với cộng đồng nông nghiệp, suy giảm độ màu mỡ của đất và ảnh hưởng tiêu cực đến năng suất nông nghiệp dài hạn.
Tỉnh Đắk Lắk, một trong những vùng sản xuất cà-phê trọng điểm của cả nước, đặc biệt dễ bị tổn thương trước các áp lực môi trường này.
Dự án RECAF trực tiếp giải quyết các thách thức nêu trên thông qua việc hỗ trợ nông dân áp dụng các mô hình nông lâm kết hợp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu, tăng cường bảo vệ rừng tự nhiên và thúc đẩy các chuỗi giá trị không gây mất rừng, qua đó đóng góp vào tăng trưởng kinh tế bền vững.
Dự án do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì triển khai, phối hợp Ủy ban nhân dân các tỉnh Đắk Lắk, Gia Lai, Lâm Đồng và Khánh Hòa, với nguồn tài trợ từ IFAD và GCF.
Cụ thể, trong thời gian 6 năm triển khai, RECAF dự tính đạt mức giảm phát thải tương đương 6,68 triệu tấn CO₂ tương đương trong thời gian thực hiện dự án, chủ yếu thông qua việc chuyển đổi 145.000ha đất lâm nghiệp sang các hệ thống nông lâm kết hợp bền vững, có hiệu quả kinh tế và bảo vệ 500.000ha rừng tự nhiên có giá trị cao tại các tỉnh mục tiêu.
Dự án RECAF dự tính sẽ mang lại lợi ích trực tiếp cho 420.000 người dân và cải thiện sinh kế cho hơn 1 triệu người hưởng lợi gián tiếp, đóng góp đáng kể vào việc thực hiện các cam kết khí hậu quốc gia của Việt Nam, đồng thời hỗ trợ thu nhập nông thôn và an ninh lương thực.
Dịp này, ông Nguyễn Minh Huấn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk cho biết, đây là dự án có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với tỉnh Đắk Lắk và khu vực Tây Nguyên. Thông qua việc kết hợp bảo vệ rừng với sản xuất nông nghiệp bền vững, RECAF sẽ giúp người nông dân nâng cao thu nhập, đồng thời bảo vệ tài nguyên rừng cho các thế hệ tương lai”.
Chia sẻ về dự án, ông Frew Behabtu, Quyền Giám đốc Quốc gia IFAD tại Việt Nam khẳng định, RECAF thể hiện vai trò dẫn dắt của Việt Nam trong việc kết nối hành động khí hậu với phát triển nông thôn. IFAD tự hào đồng hành cùng dự án này, đặt người nông dân và cộng đồng sống phụ thuộc vào rừng ở vị trí trung tâm của các giải pháp nhằm tăng cường khả năng chống chịu, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và tạo ra các cơ hội kinh tế bền vững.
Một điểm nhấn quan trọng của RECAF là thúc đẩy quan hệ đối tác giữa nông dân, khu vực tư nhân và chính quyền địa phương, qua đó hỗ trợ các hộ sản xuất nhỏ tiếp cận thị trường, cải thiện hạ tầng và áp dụng các phương thức sản xuất bền vững. Dự án cũng chú trọng tới phụ nữ, thanh niên và đồng bào dân tộc thiểu số, bảo đảm rằng những nhóm chịu tác động lớn nhất của biến đổi khí hậu được tham gia tích cực và hưởng lợi từ các hoạt động của dự án.
“Dự án RECAF cho thấy tài chính khí hậu có thể tạo ra những tác động thực chất và lâu dài cho con người và thiên nhiên thông qua sử dụng đất bền vững và tăng cường bảo vệ rừng.
Khoản đầu tư này thể hiện cam kết của GCF đối với quyền làm chủ của quốc gia và các quan hệ đối tác hiệu quả, qua đó mang lại những lợi ích môi trường và kinh tế-xã hội đáng kể cho cộng đồng”, ông Frederic Wiltmann, Trưởng khu vực Đông Nam Á, đại diện GCF thông tin.
Đồng quan điểm, bà Nguyễn Thị Diệu Trinh, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nợ và Kinh tế đối ngoại, Bộ Tài chính nhấn mạnh, việc kết hợp hiệu quả giữa vốn vay ưu đãi của IFAD và viện trợ không hoàn lại của GCF thể hiện cách tiếp cận tài chính phát triển hiện đại, giúp duy trì tính ưu đãi của nguồn vốn, giảm áp lực ngân sách, đồng thời tối đa hóa tác động phát triển tại các địa bàn khó khăn. Dự án RECAF là minh chứng cho mối quan hệ hợp tác tin cậy, hiệu quả và ngày càng đi vào chiều sâu giữa Chính phủ Việt Nam và IFAD.
Trong hơn 30 năm qua, IFAD là đối tác lâu dài của Chính phủ Việt Nam trong lĩnh vực phát triển nông thôn, giảm nghèo và tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu. Thông qua RECAF, IFAD tiếp tục hỗ trợ Việt Nam chuyển hóa các cam kết khí hậu thành các khoản đầu tư cụ thể nhằm bảo vệ rừng, củng cố kinh tế nông thôn và cải thiện đời sống của các hộ nông dân nhỏ. Cũng ba thập kỷ qua, IFAD đã tài trợ 16 dự án tại Việt Nam với tổng mức đầu tư hơn 670 triệu USD, mang lại lợi ích cho hơn 500.000 hộ gia đình nông thôn. Các dự án của IFAD tập trung trao quyền cho nông hộ nhỏ, đồng bào dân tộc thiểu số, phụ nữ và thanh niên thông qua việc cải thiện khả năng tiếp cận thị trường, tài chính, công nghệ và cơ sở hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu. IFAD cũng thúc đẩy đổi mới trong phát triển chuỗi giá trị hướng tới người nghèo, tài chính xanh và quản lý tài nguyên thiên nhiên dựa vào cộng đồng, qua đó hỗ trợ các cộng đồng nông thôn thích ứng với biến đổi khí hậu và xây dựng sinh kế đa dạng, có khả năng chống chịu cao hơn.
