Phát triển kinh tế xanh gắn với nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và du lịch sinh thái bền vững

Bám sát chủ trương của Đảng, Nghị quyết của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, tỉnh Sơn La đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp để "thúc đẩy tăng trưởng xanh" trong phát triển kinh tế của tỉnh, trọng tâm là cơ cấu lại kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển các ngành, lĩnh vực có lợi thế cạnh tranh.

Chiều 21/1, thay mặt Đoàn đại biểu Đảng bộ tỉnh Sơn La, đồng chí Hoàng Văn Nghiệm, Bí thư Tỉnh ủy Sơn La trình bày báo cáo tham luận chủ đề “Phát triển kinh tế xanh gắn với nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và du lịch sinh thái bền vững”.

Đồng chí cho biết, Đoàn đại biểu tỉnh Sơn La thống nhất nhất trí cao với nội dung các văn kiện trình tại Đại hội. Các văn kiện đã được chuẩn bị kỹ lưỡng, nghiêm túc, công phu, khoa học, chất lượng. Các ý kiến tham gia của tỉnh Sơn La trong dự thảo các văn kiện đã được tiếp thu, làm rõ.

Theo đồng chí, phát triển kinh tế xanh là một chủ trương, định hướng quan trọng được Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã xác định một trong các định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2021-2030 là "Xây dựng nền kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, thân thiện với môi trường".

Bám sát chủ trương của Đảng, Nghị quyết của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, tỉnh Sơn La đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp để "thúc đẩy tăng trưởng xanh" trong phát triển kinh tế của tỉnh, trọng tâm là cơ cấu lại kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển các ngành, lĩnh vực có lợi thế cạnh tranh, với 2 trụ cột chính: Một là, nông nghiệp phát triển theo hướng nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, thích ứng với biến đổi khí hậu; Hai là, phát huy lợi thế của tỉnh về văn hóa và nông nghiệp để phát triển sản phẩm du lịch đa dạng, độc đáo, hấp dẫn; phát triển nông nghiệp kết hợp với du lịch trải nghiệm, du lịch nông thôn trên cơ sở bảo tồn và phát huy văn hóa địa phương, du lịch sinh thái.

Qua đó, địa phương đã đạt được một số kết quả tích cực: Ngành nông nghiệp và du lịch, dịch vụ của tỉnh tiếp tục phát triển mạnh. Đến nay, trên địa bàn tỉnh có 9 vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; diện tích cây trồng áp dụng quy trình sản xuất nông nghiệp tốt và các tiêu chuẩn tương đương là 31.662ha; thiết lập và duy trì 218 mã số vùng trồng, 262 chuỗi cung ứng nông sản an toàn; hệ thống tưới tiết kiệm nước đạt 3.891,83ha; có 214 sản phẩm OCOP, 31 sản phẩm mang địa danh của tỉnh được Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng bảo hộ, trong đó 2 sản phẩm được bảo hộ tại nước ngoài; 264,8ha đã được cấp chứng nhận hữu cơ; đưa sản phẩm nông sản lên 35 sàn thương mại điện tử; có 17 sản phẩm xuất khẩu đến 21 quốc gia và vùng lãnh thổ; diện tích, sản lượng cây ăn quả và cà phê chè đứng đầu miền bắc.

Tỉnh đã xây dựng hình ảnh và thương hiệu du lịch Sơn La từng bước rõ nét trên bản đồ du lịch Việt Nam và quốc tế. Khu du lịch quốc gia Mộc Châu được Tổ chức Giải thưởng Du lịch Thế giới vinh danh là “Điểm đến thiên nhiên hàng đầu châu Á” liên tiếp 4 năm (2022, 2023, 2024, 2025) và “Điểm đến thiên nhiên hàng đầu thế giới” trong 3 năm (2022, 2023, 2025); nhiều khu, điểm du lịch trên địa bàn tỉnh được đông đảo du khách biết đến và trải nghiệm.

Tuy nhiên phát triển kinh tế xanh gắn với nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và du lịch sinh thái bền vững trên địa bàn tỉnh Sơn La vẫn còn một số hạn chế, khó khăn, như: Kết cấu hạ tầng nông thôn đã được quan tâm đầu tư, nhưng còn chưa đồng bộ. Hệ thống giao thông liên vùng và giao thông kết nối đến các điểm du lịch sinh thái còn khó khăn, cơ sở lưu trú, dịch vụ còn hạn chế, chưa đáp ứng tiêu chuẩn cao; Chính sách khuyến khích (về thuế, đất đai, tín dụng...) đôi khi còn chồng chéo; các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về nông nghiệp xanh, sản phẩm hữu cơ, dịch vụ du lịch sinh thái chưa hoàn thiện; Thiếu đội ngũ lao động có kỹ năng vận hành công nghệ cao, thiếu chuyên gia về thiết kế mô hình tuần hoàn; năng lực quản lý nhà nước về du lịch sinh thái còn yếu, thiếu đội ngũ chuyên môn sâu…..

Qua nghiên cứu dự thảo các văn kiện Đại hội XIV của Đảng, thực hiện quan điểm, phần mục tiêu xây dựng, phát triển đất nước trong giai đoạn mới tiếp tục nhấn mạnh “Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng xanh, sinh thái, tuần hoàn, theo chuỗi giá trị, có hiệu quả. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong nông nghiệp; phát triển các vùng sản xuất hàng hóa lớn, chất lượng và giá trị gia tăng cao, gắn với chế biến sâu và xây dựng thương hiệu sản phẩm; phát triển các hình thức tổ chức và liên kết sản xuất kinh doanh trong nông nghiệp và nông thôn; mở rộng thị trường xuất khẩu nông sản, xây dựng các chuỗi sản xuất, liên kết tiêu thụ sản phẩm”. Đây là những chủ trương đúng đắn của Đảng.

Để thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng giai đoạn 2026-2030, đồng chí cho biết, tỉnh Sơn La xác định một số nhiệm vụ, giải pháp chính để phát triển kinh tế xanh gắn với nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và du lịch sinh thái như sau:

Một là, tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, xác định đúng và trúng những nhiệm vụ trọng tâm, khâu then chốt để tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và ưu tiên thực hiện, kịp thời tổng kết thực tiễn, nhân rộng các mô hình hay, cách làm hiệu quả. Tập trung tổ chức thực hiện tốt Đề án xây dựng Sơn La thành Trung tâm chế biến sản phẩm nông nghiệp vùng Tây Bắc; Khu Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao Sơn La theo Quyết định số 575/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ để có sản phẩm nông nghiệp sạch, chất lượng cao đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và các tiêu chuẩn quốc tế phục vụ xuất khẩu. Phát triển nền nông nghiệp đa dạng sinh học, xây dựng nền nông nghiệp đặc sản tạo nên sự khác biệt gắn với phát triển du lịch.

Hai là, phát triển kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp, tái sử dụng và chế biến sâu các phụ, phế phẩm. Gắn kết chặt chẽ nông nghiệp với công nghiệp, dịch vụ, sản xuất với bảo quản, chế biến và tiêu thụ nông sản. Đầu tư các trung tâm logistics, hệ thống kho lạnh, kho bảo quản và cơ sở chiếu xạ tại các vùng sản xuất tập trung để giảm tổn thất sau thu hoạch và nâng cao giá trị gia tăng. Tiếp tục triển khai có hiệu quả các chương trình hợp tác trong nước và quốc tế; gắn phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh tại khu vực biên giới.

Ba là, phát triển nông nghiệp theo hướng nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, thích ứng với biến đổi khí hậu; phát triển nông nghiệp gắn với du lịch sinh thái giúp giảm thiểu tác động đến môi trường, bảo vệ đa dạng sinh học, góp phần bảo tồn văn hóa dân tộc và cảnh quan thiên nhiên; góp phần thực hiện mục tiêu cam kết đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 của Việt Nam; nâng cao năng lực phòng chống thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu.

Bốn là, canh tác bền vững tập trung vào việc bảo vệ môi trường, sử dụng tài nguyên hiệu quả và duy trì năng suất lâu dài, luân canh cây trồng, canh tác theo hướng hữu cơ, quản lý dịch hại tổng hợp, quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên đất, nước, áp dụng nông nghiệp thông minh, công nghệ tưới tiết kiệm, bảo vệ rừng, quan tâm công tác xử lý nước thải, nâng cao ý thức cộng đồng nhằm sử dụng bền vững, chống xói mòn, ô nhiễm và thích ứng với biến đổi khí hậu. Xây dựng các hệ thống dữ liệu lớn về đất đai, cây trồng, vật nuôi, thủy sản; thúc đẩy cung cấp thông tin về môi trường, thời tiết, chất lượng đất đai; thực hiện chuyển đổi số mạnh mẽ trong công tác quản lý để có các chính sách, điều hành kịp thời phát triển kinh tế nông nghiệp. Phát triển vùng nguyên liệu nông sản theo hướng tập trung, bền vững phù hợp với phương án sử dụng đất gắn với các cơ sở chế biến nông sản, ưu tiên hình thành các khu, vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung, chuyên canh, ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm làm điều kiện để phát triển công nghiệp chế biến sâu, nhất là chế biến nông, lâm sản.

Năm là, tập trung phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn. Trong đó tập trung phát triển Khu du lịch quốc gia Mộc Châu với nhiều sản phẩm du lịch độc đáo, tạo sức thu hút khách trong nước và quốc tế, phấn đấu trở thành một trong những khu du lịch hàng đầu của vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ; phát triển du lịch tại một số điểm có tiềm năng, lợi thế... Đổi mới các hình thức, áp dụng công nghệ 4.0 để đẩy mạnh công tác quảng bá, xúc tiến du lịch. Tiếp tục phối hợp thúc đẩy phát triển du lịch thông minh, hình thành các tour du lịch mới, phát triển cả thị trường trong nước và quốc tế. Chủ động triển khai các hoạt động đẩy mạnh liên kết vùng nhất là với các xã, tỉnh trong vùng trung du và miền núi phía bắc.

Sáu là, tiếp tục làm tốt công tác thu hút đầu tư, xây dựng kết cấu hạ tầng, nhất là hạ tầng kết nối trọng điểm chiến lược. Rà soát, hoàn thiện các cơ chế, chính sách thu hút đầu tư, khuyến khích phát triển doanh nghiệp, hợp tác xã và kinh tế tư nhân.

Trong những năm qua, tỉnh Sơn La đã đạt được những kết quả tích cực trong phát triển nông nghiệp, du lịch; tuy nhiên kết quả đã đạt được vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng, lợi thế của tỉnh. Đồng chí nhấn mạnh, trong thời gian tới, tỉnh Sơn La kính mong sẽ tiếp tục nhận được sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo, giúp đỡ của Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ban, ngành Trung ương và các tỉnh bạn để Sơn La tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ, cơ cấu lại lĩnh vực nông nghiệp gắn với phát triển du lịch, góp phần vào thành quả chung phát triển kinh tế-xã hội của đất nước; trong đó quan tâm tháo gỡ khó khăn lớn nhất cho tỉnh Sơn La là phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội, nhất là hạ tầng giao thông kết nối với các tỉnh trong vùng và kết nối liên vùng để Sơn La phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới.