Khởi đầu mới của BRICS

Năm 2024 đánh dấu khởi điểm chặng đường phát triển mới của Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS), khi 5 quốc gia khu vực Trung Đông - châu Phi chính thức gia nhập khối. Với 10 thành viên là các quốc gia đang phát triển năng động, có vai trò ngày càng lớn trong đời sống chính trị quốc tế, nhóm “những viên gạch vàng” được kỳ vọng đóng góp quan trọng cho hòa bình, hợp tác và phát triển của thế giới.
Khối BRICS ra mắt các thành viên mới. Ảnh: GETTY IMAGES
Khối BRICS ra mắt các thành viên mới. Ảnh: GETTY IMAGES

Dấu mốc lịch sử

Ngày 1/1/2024 ghi dấu mốc lịch sử của BRICS khi nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới đón chào 5 thành viên mới, gồm Ai Cập, Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), Iran và Ethiopia. Đây là bước phát triển mạnh mẽ của BRICS kể từ khi được thành lập năm 2009 với 4 thành viên sáng lập là Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và kết nạp thêm Nam Phi năm 2010.

Sau Hội nghị cấp cao BRICS tổ chức trực tuyến vào tháng 6/2022, Iran và Argentina đã nộp đơn xin gia nhập khối, sau đó Saudi Arabia, Ai Cập, UAE và Ethiopia cũng hành động tương tự. Tại Hội nghị cấp cao được tổ chức tại Johannesburg (Nam Phi) vào tháng 8/2023, các nhà lãnh đạo BRICS quyết định mời 6 quốc gia nêu trên tham gia khối từ ngày 1/1/2024.

Tuy nhiên, cuộc bầu cử Tổng thống hồi tháng 11/2023 dẫn tới sự thay đổi chính phủ ở Argentina. Chính phủ mới đã xem xét lại việc Argentina gia nhập BRICS. Trong thông báo ngày 29/12/2023 gửi các nhà lãnh đạo BRICS, Tổng thống Argentina Javier Milei giải thích rằng, trong giai đoạn hiện tại nhiều chính sách đối ngoại của Argentina đã thay đổi và “không còn phù hợp” để Argentina gia nhập BRICS.

Các thành viên BRICS có một điểm chung là tốc độ phát triển kinh tế cao. Trong lần mở rộng này, BRICS có thêm ba “cường quốc dầu mỏ” là Saudi Arabia và UAE và Iran, giúp BRICS quy tụ các quốc gia chiếm 80% sản lượng dầu mỏ thế giới và trở thành một trong những khối dẫn đầu trong lĩnh vực năng lượng toàn cầu.

Với 10 thành viên, chiếm tới 42% dân số thế giới và 25% GDP toàn cầu, BRICS đóng vai trò ngày càng lớn trong hệ thống kinh tế, tài chính toàn cầu. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhận định, việc mở rộng BRICS mang tính lịch sử, là khởi đầu mới cho đoàn kết và hợp tác, đáp ứng mong đợi của cộng đồng quốc tế, phục vụ lợi ích chung của các thị trường mới nổi và các nước đang phát triển.

Biếm họa: SHADI GHANIM

Biếm họa: SHADI GHANIM

Phát triển và công bằng

Ngày 1/1/2024 cũng đánh dấu bắt đầu nhiệm kỳ Nga đảm nhận chức Chủ tịch luân phiên BRICS. Theo Điện Kremlin, chủ đề Năm Chủ tịch BRICS 2024, năm đầu tiên trên chặng đường phát triển mới của khối, được Nga lựa chọn là “Tăng cường chủ nghĩa đa phương vì an ninh và phát triển toàn cầu công bằng”, theo đó BRICS tập trung thúc đẩy hợp tác tích cực và mang tính xây dựng với tất cả các nước liên quan.

Trong thông điệp ngày 1/1 về định hướng hợp tác BRICS, Tổng thống Nga Vladimir Putin nhấn mạnh, việc mở rộng thành viên cho thấy uy tín gia tăng của BRICS và vai trò của nhóm trong các vấn đề quốc tế. Nga sẽ đóng góp bằng nhiều cách để phát huy vai trò của BRICS trong việc giải quyết các vấn đề cấp bách trong chương trình nghị sự toàn cầu.

Theo nhà lãnh đạo Nga, BRICS đang thu hút ngày càng nhiều nước ủng hộ và chia sẻ quan điểm về các nguyên tắc nền tảng như bình đẳng chủ quyền, tôn trọng con đường phát triển, lợi ích của nhau và thúc đẩy trật tự quốc tế đa cực, hệ thống tài chính và thương mại toàn cầu công bằng, theo đuổi giải pháp và hành động tập thể nhằm giải quyết thách thức toàn cầu.

Nhiệm kỳ Chủ tịch BRICS năm 2024 tập trung thực hiện Kế hoạch hành động hợp tác đổi mới giai đoạn 2021-2024 và Chiến lược đối tác kinh tế BRICS đến năm 2025; tăng cường phối hợp chính sách tại các diễn đàn quốc tế, hợp tác về các vấn đề chống khủng bố, rửa tiền, an ninh thông tin và trí tuệ nhân tạo. Ưu tiên nữa là tăng cường vai trò của các nước BRICS trong hệ thống tài chính và tiền tệ toàn cầu, phát triển hợp tác liên ngân hàng và tăng cường thanh toán bằng đồng tiền của các nước thành viên.

Nga tiếp tục thúc đẩy quan hệ đối tác của BRICS trong ba lĩnh vực then chốt là chính trị-an ninh, kinh tế-tài chính và giao lưu văn hóa-nhân đạo. Nga cũng bảo đảm giữ gìn truyền thống và kinh nghiệm hợp tác của BRICS, đồng thời hỗ trợ các thành viên mới hội nhập hài hòa.

Có thể bạn quan tâm

Thi kéo co giữa lực lượng gìn giữ hòa bình hai nước Việt Nam-Trung Quốc. Ảnh: TÔ TRẦM

Tạo nhịp cầu kết nối Việt Nam-Trung Quốc

Chuỗi hoạt động giao lưu văn hóa, thể thao giữa lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam và Trung Quốc góp phần thắt chặt thêm tình đoàn kết giữa các lực lượng tại Phái bộ An ninh lâm thời LHQ ở Abyei (UNISFA), góp phần lan tỏa thông điệp hòa bình và hữu nghị tại khu vực này.

Châu Phi ứng phó với “siêu El Nino”. Ảnh: REUTERS

Châu Phi ứng phó với “siêu El Nino”

Theo Reuters, một đợt “siêu El Nino” sắp diễn ra với các hình thái thời tiết cực đoan, dự báo có thể khiến nền kinh tế các nước châu Phi thiệt hại từ 10 đến 20 tỷ USD, đồng thời gia tăng nguy cơ di cư quy mô lớn khỏi những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề.

Giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Trung tâm giám định ADN (Viện Sinh học). Ảnh: LÊ MINH

Phát huy thành tựu hợp tác quốc tế về khoa học

Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) đã từng bước làm chủ thành công quy trình giám định ADN thế hệ mới (NGS-SNP), mang lại bước tiến đột phá nhằm xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Việt Nam. Thành tựu khẳng định vị thế khoa học của đất nước và mở rộng cánh cửa cho các dự án hợp tác quốc tế quan trọng.

Biếm họa: DAVE GRANDLUND

Những con số ám ảnh

Ít nhất 300 trẻ em thiệt mạng tại Dải Gaza trong 300 ngày, kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn giữa phong trào Hamas và quân đội Israel chính thức có hiệu lực vào tháng 10/2025. Những con số gây ám ảnh đã được Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF) đưa ra trong báo cáo cuối tuần trước.

Hàng loạt chiến dịch truy quét các đối tượng liên quan IS đã được thực hiện thời gian qua. Ảnh: REUTERS

Thổ Nhĩ Kỳ siết chặt vòng vây IS

Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục đẩy mạnh chiến dịch chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS), với hàng loạt cuộc truy quét quy mô lớn trên phạm vi toàn quốc thời gian gần đây. Các động thái này phản ánh quyết tâm của Ankara trong việc ngăn chặn nguy cơ khủng bố và triệt phá mạng lưới tài chính của tổ chức khủng bố khét tiếng.

Học sinh Thái Lan động viên lẫn nhau sau biến cố. Ảnh: THE NATIONE

Thái Lan bảo vệ trẻ em trước bạo lực súng đạn

Sau vụ xả súng tại Trường Debsirin Nonthaburi khiến nhiều người thiệt mạng và bị thương, Chính phủ Thái Lan đang thúc đẩy xây dựng “Tiêu chuẩn an toàn trường học quốc gia” trong vòng 90 ngày. Kế hoạch tập trung vào tăng cường sàng lọc sức khỏe tâm thần, phòng chống tình trạng bắt nạt, kiểm soát vũ khí và các vật dụng bị cấm trong trường học.

Tây Ban Nha cũng cam kết đưa trẻ em Maroc về nước an toàn. Ảnh: REUTERS

Maroc cam kết hồi hương trẻ vị thành niên

Trước sức ép của chính quyền Tây Ban Nha, Chính phủ Maroc mới đây đã tái khẳng định sự sẵn sàng hợp tác với Tây Ban Nha và các đối tác châu Âu để tạo điều kiện hồi hương các trẻ vị thành niên Maroc không có người đi kèm đồng thời cho rằng, những rào cản pháp lý và thủ tục hành chính tại châu Âu, chứ không phải sự thiếu hợp tác của Rabat, mới là nguyên nhân chính cản trở quá trình này.

 Cảnh sát Tây Ban Nha sẵn sàng hành động nếu tình hình chuyển biến xấu. Ảnh: GETTY

Tây Ban Nha và Italy căng thẳng về kiểm soát biên giới

Tây Ban Nha tuyên bố khôi phục kiểm soát biên giới nội địa đối với du khách từ Italy để đáp trả việc Italia trước đó thực hiện biện pháp tương tự. Căng thẳng gia tăng sau khi hàng chục nghìn người di cư vượt biên từ Maroc vào vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha ở Bắc Phi. Vụ việc cũng đẩy Liên minh châu Âu (EU) vào cuộc tranh luận gay gắt về người nhập cư.

Tàu Iran trúng đòn tấn công của Ukraine trên biển Caspi. Ảnh: RUSPHOTOBANK

Nguy cơ xuất hiện “mặt trận” mới trên biển Caspi

Cuộc tấn công của Ukraine vào tàu Iran trên biển Caspi không chỉ làm gia tăng căng thẳng giữa hai quốc gia này mà còn là bước leo thang mới của cuộc xung đột quân sự Ukraine - Nga, đồng thời dấy lên lo ngại vùng biển chiến lược này trở thành điểm nóng mới tại khu vực cũng như trên thế giới.

Bên ngoài trụ sở UBS ở Mỹ. Ảnh: REUTERS

“Tuýt còi” tội phạm tài chính

Nhiều cơ quan quản lý của Mỹ đã công bố các khoản phạt đối với chi nhánh tại Mỹ của Tập đoàn tài chính đa quốc gia UBS, do không tuân thủ các quy định về phòng, chống rửa tiền. Động thái được xem là “hồi chuông cảnh cáo” đối với tội phạm tài chính khi hoạt động này có tính chất ngày càng tinh vi, phức tạp.

Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki trao Huân chương Mặt trời mọc có tia sáng vàng và nơ thắt hoa hồng cho PGS, TS Nguyễn Thị Bích Hà.

Một đời đi cùng tiếng Nhật

Mỗi chặng đường phát triển của quan hệ Việt Nam - Nhật Bản đều có dấu ấn thầm lặng của những người đưa hai dân tộc đến gần nhau hơn. PGS, TS Nguyễn Thị Bích Hà, nguyên Trưởng khoa Tiếng Nhật, Trường đại học Ngoại thương, là một trong số đó.

Người dân Italy giải nhiệt tại vòi phun nước công cộng. Ảnh: GETTYIMAGES

Nắng nóng, cháy rừng hoành hành ở Mỹ, châu Âu

Nắng nóng gay gắt tại nhiều quốc gia châu Âu gây thiệt hại nặng nề về kinh tế, hạ tầng năng lượng đồng thời đe dọa trực tiếp đến sức khỏe người dân. Trong khi đó, Mỹ đang căng mình ứng phó các đám cháy rừng bùng phát.

Lễ thượng cờ ASEAN diễn ra tại Thủ đô Hà Nội. Ảnh: TRẦN THÀNH

Duy trì môi trường hòa bình, ổn định

Trong những năm qua, các kênh đối ngoại đa phương đã gặt hái nhiều dấu ấn. Việt Nam đã tham gia hơn 70 tổ chức và diễn đàn đa phương quan trọng, đảm nhiệm thành công nhiều trọng trách tại LHQ, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) và nhiều cơ chế hợp tác khu vực, liên khu vực khác.

Biếm họa: PIET

Lộ trình lịch sử cho hòa bình

“Giờ là lúc thực hiện những gì đã đạt thỏa thuận, chứ không phải hoài nghi, hay hành động phá hoại”, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres phát biểu ý kiến như vậy ngay sau khi Hội đồng Hòa bình công bố lộ trình 15 điểm nhằm triển khai thỏa thuận hòa bình tại Dải Gaza.

Cảnh sát Mỹ bảo vệ an ninh tại một địa điểm diễn ra World Cup. Ảnh: GETTY

Cuộc chiến chống buôn người tại Mỹ

Ngày 29/7, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) cho hay, các cơ quan thực thi pháp luật nước này đã bắt giữ gần 1.000 nghi phạm liên quan hoạt động buôn người trong thời gian diễn ra World Cup 2026. Đây được xem là một trong những chiến dịch chống buôn người lớn nhất từng được triển khai tại Mỹ trong khuôn khổ một sự kiện thể thao quốc tế.

Biếm họa: VASCO GARGALO

Phép thử với EU

Vấn đề người di cư tiếp tục gây sức ép với Liên minh châu Âu (EU) sau cuộc vượt biển của hàng nghìn người Morocco sang thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha. Hiện tượng này đã bộc lộ những bất đồng của EU, đồng thời được xem là phép thử đối với sự đoàn kết của khối.

Một phiên giao dịch trên thị trường chứng khoán Mỹ. Ảnh: CNN

Chứng khoán Mỹ giảm mạnh

Chứng khoán Mỹ lao dốc khi lợi suất trái phiếu tăng vọt sau quyết định giữ nguyên lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED), trong khi giá dầu tăng mạnh càng làm dấy lên lo ngại về lạm phát.

Trụ sở chính của FED tại Washington D.C. Ảnh: THE STRAITS TIMES

FED giữ nguyên lãi suất giữa áp lực lạm phát

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) quyết định giữ nguyên lãi suất cơ bản tháng thứ 7 liên tiếp, bất chấp những lo ngại về lạm phát kéo dài. Quyết định được FED đưa ra trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ tăng trưởng chậm lại trong quý II.

Cảnh sát Thái Lan triệt phá một ổ nhóm lừa đảo trực tuyến. Ảnh: GETTY IMAGES

Cảnh báo đỏ về nạn lừa đảo trực tuyến

Một mẩu tin tuyển dụng có thể che giấu cả một mạng lưới tội phạm. Một cú nhấp chuột có thể dẫn đến một cơn ác mộng. Mỗi năm, hàng trăm nghìn người bị buôn bán với lời hứa về công việc ở nước ngoài, để rồi bị giam giữ, ép buộc tham gia hoạt động lừa đảo trực tuyến. Đây là “cảnh báo đỏ” của Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) về “ngành công nghiệp tội phạm” trị giá hàng tỷ USD đang nổi lên nhanh chóng, biến người tìm việc thành tội phạm mạng.

Tổng Thư ký LHQ sắp mãn nhiệm Antonio Guterres. Ảnh: CNBC

Cuộc đua vào “ghế nóng” Liên hợp quốc

Tiến trình bầu chọn Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) nhiệm kỳ 2027-2032 đang nóng dần lên khi Hội đồng Bảo an (HĐBA) bắt đầu các cuộc bỏ phiếu đầu tiên vào ngày 30/7 nhằm lựa chọn người kế nhiệm ông Antonio Guterres từ đầu năm tới.

Các học viên trẻ luyện tập tại Học viện Bola Pra Frente. Ảnh: REUTERS

Mở lối cho giấc mơ bóng đá

Hành trình ấn tượng của đội tuyển Cape Verde tại kỳ World Cup đầu tiên trong lịch sử không chỉ mang về niềm tự hào dân tộc mà còn thắp lên kỳ vọng về một tương lai tươi sáng cho nền bóng đá của quốc đảo Tây Phi này.

Hình minh họa tàu chở hàng chạy bằng năng lượng gió. Ảnh: VELA

Hướng đi mới cho vận tải biển

Tàu chở hàng chạy hoàn toàn bằng năng lượng gió do Công ty vận tải biển Vela (Pháp) phát triển có khả năng rút ngắn thời gian vận chuyển xuyên Đại Tây Dương, giảm tới 96% lượng khí thải carbon so tàu container truyền thống, hướng tới một mô hình logistics xanh và bền vững.