Khoa học xã hội và nhân văn phải đi trước một bước để định hình tương lai

Trong giai đoạn hiện nay, khi đất nước đang bước vào thời kỳ mới với yêu cầu “phát triển nhanh và bền vững”, cùng với những đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thì vai trò của khoa học xã hội và nhân văn càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Đồng chí Ngô Đông Hải, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, cùng các đồng chí chủ trì hội thảo.
Đồng chí Ngô Đông Hải, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, cùng các đồng chí chủ trì hội thảo.

Ngày 28/3, tại Thành phố Hồ Chí Minh đã diễn ra Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với khoa học xã hội và nhân văn theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới”.

Hội thảo do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phối hợp Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Khoa học và Công nghệ, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức.

Hơn một trăm đại biểu là lãnh đạo, nguyên lãnh đạo các cơ quan Trung ương và địa phương, đại diện các bộ, ban, ngành, cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, nhà khoa học, chuyên gia... tham dự.

nhanvan-3.jpg
Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tại hội thảo.

Sự kiện được tổ chức nhằm triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đồng thời, khẳng định vai trò của khoa học xã hội và nhân văn trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, phục vụ phát triển nhanh và bền vững đất nước.

Phát biểu khai mạc, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai, Ủy viên Trung ương Đảng, Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, trong tiến trình phát triển vận động của dân tộc, khoa học xã hội và nhân văn luôn giữ vai trò nền tảng trong việc kiến tạo các hệ giá trị, định hướng tư duy và dẫn dắt hành động xã hội.

Đặc biệt, trong giai đoạn hiện nay, khi đất nước đang bước vào thời kỳ mới với yêu cầu “phát triển nhanh và bền vững”, cùng với những đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thì vai trò của khoa học xã hội và nhân văn càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Không chỉ dừng lại ở việc giải thích và dự báo các hiện tượng xã hội, lĩnh vực này còn phải trực tiếp tham gia quá trình hoạch định chính sách, quản trị phát triển, xây dựng văn hóa, củng cố nền tảng tinh thần tư tưởng của xã hội, phát huy tối đa nội lực, tranh thủ hiệu quả ngoại lực và coi văn hóa, con người Việt Nam là trung tâm trong mọi chính sách.

Khoa học xã hội không chỉ đi sau để lý giải thực tiễn mà phải đi trước một bước để định hình tương lai, đặt câu hỏi "thế nào", "vì ai", "ai hưởng lợi" và "giá trị Việt Nam được bảo đảm ra sao" trong mọi chuyển đổi.

Điều này đòi hỏi chúng ta phải tích hợp khoa học xã hội vào mọi chiến lược phát triển; chú trọng đạo đức, văn hóa và pháp lý trong nghiên cứu và ứng dụng công nghệ, đổi mới sáng tạo, và chuyển đổi số.

“Thực tiễn nói trên đặt ra yêu cầu tái định vị vai trò của khoa học xã hội và nhân văn trong tổng thể hệ sinh thái tri thức quốc gia, đồng thời nâng cao năng lực nghiên cứu, tham mưu và dự báo chiến lược của lĩnh vực này”, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai nhấn mạnh.

nhanvan-2-7768.jpg
Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Ngọc Tấn, nguyên Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh phát biểu tại hội thảo.

Đề cập chủ đề tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với khoa học xã hội và nhân văn trong điều kiện đột phá phát triển, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Ngọc Tấn, nguyên Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng, nếu khoa học, công nghệ tạo ra động lực vật chất của phát triển, thì khoa học xã hội và nhân văn chính là lĩnh vực định hình tầm nhìn, hệ giá trị và mô hình phát triển của xã hội.

Qua đó, Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Ngọc Tấn đưa ra các giải pháp để tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với sự phát triển khoa học xã hội và nhân văn. Cụ thể, nâng cao nhận thức về vị trí và vai trò chiến lược của khoa học xã hội và nhân văn trong phát triển đất nước; hoàn thiện thể chế và cơ chế phát triển khoa học xã hội và nhân văn.

Đồng thời, đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động của hệ thống nghiên cứu triển khoa học xã hội và nhân văn; xây dựng đội ngũ trí thức khoa học xã hội và nhân văn có trình độ cao, tư duy đổi mới và trách nhiệm xã hội.

Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học cũng đánh giá khoa học xã hội và nhân văn giữ vai trò quan trọng trong hoạch định đường lối, chính sách và phát triển bền vững đất nước; chỉ ra những hạn chế về cơ chế, nguồn lực và phương thức quản lý cần được đổi mới.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh yêu cầu phát triển đồng bộ, liên ngành khoa học xã hội và nhân văn trong tổng thể các lĩnh vực khoa học bao gồm: khoa học lý luận chính trị, khoa học tự nhiên, khoa học kỹ thuật và công nghệ để tăng cường khả năng tích hợp tri thức phục vụ phát triển đất nước.

nhanvan-4.jpg
Các đại biểu tham dự hội thảo.

Phát biểu kết luận Hội thảo, đồng chí Ngô Đông Hải, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương khẳng định, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm phát huy hiệu quả khoa học xã hội và nhân văn trong hệ thống tri thức quốc gia, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Kết quả của hội thảo là những đóng góp thiết thực, đầy giá trị vào quá trình triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. “Chúng ta tin tưởng rằng, với sự quan tâm đặc biệt của Đảng và nỗ lực của cộng đồng khoa học, khoa học xã hội và nhân văn sẽ có bước phát triển nhảy vọt, hoàn thành xuất sắc sứ mệnh lịch sử của mình”, đồng chí Ngô Đông Hải nhấn mạnh.

Có thể bạn quan tâm

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú và Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào Vilay Vikhamphong.

[Ảnh] Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú hội đàm với Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào Vilay Vikhamphong

Sáng 15/10, tại Hà Nội, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam chủ trì lễ đón, hội đàm với đồng chí Vilay Vikhamphong, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, đang có chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 14-16/10.

[Video] Lễ trao giải Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng năm 2026

[Video] Lễ trao giải Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng năm 2026

Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ sáu năm 2026, diễn ra trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân và toàn quân đang ra sức triển khai nghị quyết Đại hội Đại biểu Toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và các chủ trương quyết sách chiến lược lớn của đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới.

Khai mạc Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Đà Nẵng lần thứ 5. (Ảnh: ANH ĐÀO)

Khai mạc Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Đà Nẵng lần thứ 5

Sáng 15/10, Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Đà Nẵng tổ chức khai mạc Hội nghị lần thứ 5 nhằm đánh giá toàn diện kết quả thực hiện nhiệm vụ công tác 9 tháng đầu năm, bàn phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm 3 tháng cuối năm 2026 và cho ý kiến các nội dung theo Quy chế làm việc của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa-xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035. (Ảnh: TRẦN HẢI)

Triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa-xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035

Sáng 15/10, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng - Trưởng ban Chỉ đạo Trung ương thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa-xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035 chủ trì Hội nghị triển khai thực hiện Chương trình.

Quang cảnh hội đàm. (Ảnh: Tâm Hằng/TTXVN)

Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân hội đàm với Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev

Nhân dịp tham dự Hội nghị thượng đỉnh về phối hợp hành động và các biện pháp xây dựng lòng tin ở châu Á (CICA) lần thứ 7, chiều 14/10 tại thủ đô Baku, Cộng hòa Azerbaijan, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân đã tiến hành hội đàm với Tổng thống Cộng hòa Azerbaijan Ilham Aliyev và Phó Tổng thống thứ nhất Mehriban Aliyeva.

Thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Liechtenstein phát triển thực chất, hiệu quả

Thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Liechtenstein phát triển thực chất, hiệu quả

Chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Liechtenstein có ý nghĩa quan trọng, diễn ra vào thời điểm quan hệ giữa hai nước đang đứng trước những cơ hội phát triển mới, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế-thương mại, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo. Chuyến thăm sẽ góp phần chuyển hóa những cơ hội thành các chương trình hợp tác cụ thể.

Quang cảnh Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Kết luận Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Đề cương tổng kết thực tiễn và nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng

Thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Đảng, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ký ban hành kết luận Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Đề cương tổng kết thực tiễn và nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng (Kết luận số 103-KL/TW, ngày 13/10/2026).

Quang cảnh Hội nghị kết luận kiểm tra. (Ảnh: ĐỨC THÁI)

Kiểm tra xây dựng đơn vị điểm cấp Bộ Quốc phòng tại Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4

Trong 2 ngày 13 và 14/10, đoàn công tác do Thiếu tướng Trần Văn Lượng, Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Cảnh sát biển Việt Nam làm trưởng đoàn, đã tiến hành kiểm tra kết quả thực hiện nhiệm vụ xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện “Mẫu mực, tiêu biểu”, đơn vị điểm cấp Bộ Quốc phòng năm 2026 tại Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: ĐỨC TĨNH)

Kiểm tra xây dựng đơn vị điểm cấp Bộ Quốc phòng tại Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4

Trong hai ngày 13, 14/10, tại An Giang, đoàn công tác do Thiếu tướng Trần Văn Lượng, Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Cảnh sát biển Việt Nam làm trưởng đoàn tiến hành kiểm tra kết quả thực hiện nhiệm vụ xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”, đơn vị điểm cấp Bộ Quốc phòng tại Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4.

[Video] Thời sự 24h ngày 14/10/2026: Trang nghiêm Lễ viếng, truy điệu và an táng 731 hài cốt liệt sĩ tại TP Hồ Chí Minh

[Video] Thời sự 24h ngày 14/10/2026: Trang nghiêm Lễ viếng, truy điệu và an táng 731 hài cốt liệt sĩ tại TP Hồ Chí Minh

Bản tin cập nhật những vấn đề thời sự nổi bật: Thủ tướng Lê Minh Hưng dự Lễ viếng, truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng; Quân đội ba nước Việt Nam - Lào - Campuchia diễn tập chung về phòng thủ dân sự; Đề xuất doanh nghiệp xăng dầu công bố giá mới trước ít nhất 30 phút.