Đây là lần đầu tiên một hội nghị khoa học, công nghệ quy mô quốc gia được tổ chức riêng cho lĩnh vực chăn nuôi và thú y, nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất định hướng phát triển trong giai đoạn mới.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ngành chăn nuôi hiện giữ vai trò trụ cột của nông nghiệp Việt Nam, với quy mô khoảng 33 tỷ USD, chiếm gần 26% GDP toàn ngành. Không chỉ tạo sinh kế cho hàng triệu hộ nông dân, lĩnh vực này còn góp phần bảo đảm an ninh thực phẩm, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Trong 10 năm qua, ngành duy trì tốc độ tăng trưởng từ 4,5%-6%/năm, đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có ngành chăn nuôi phát triển trên thế giới. Năm 2025, sản lượng đạt khoảng 8,66 triệu tấn thịt, 21,4 tỷ quả trứng và 1,3 triệu tấn sữa. Xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi đạt trên 2,2 tỷ USD, trong đó thức ăn chăn nuôi chiếm khoảng 1,6 tỷ USD; hơn 2.400 sản phẩm thuốc và vaccine thú y đã được xuất khẩu sang gần 50 quốc gia.
Dư địa tăng trưởng của ngành vẫn còn lớn trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng protein động vật gia tăng, quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh và xu hướng sử dụng sản phẩm chế biến, truy xuất nguồn gốc ngày càng phổ biến. Việc tham gia 17 hiệp định thương mại tự do cũng mở ra nhiều cơ hội mở rộng thị trường xuất khẩu.
Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, giai đoạn 2021-2025, ngành nông nghiệp đối mặt với nhiều thách thức như đại dịch Covid-19, biến động kinh tế toàn cầu và đứt gãy chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, toàn ngành vẫn duy trì tăng trưởng tích cực; năm 2025 ước đạt trên 4%, giá trị gia tăng khoảng 3,7%-3,8%.
Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tăng mạnh, tiệm cận mốc 60 tỷ USD đến 70 tỷ USD; nhiều tháng đạt trên 6 tỷ USD. Hai tháng đầu năm, xuất khẩu đạt 11,3 tỷ USD, tăng 10,3%, xuất siêu đạt 21,31 tỷ USD. Những kết quả này cho thấy khoa học, công nghệ đang trở thành động lực then chốt nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng.
Tuy nhiên, ngành vẫn tồn tại những “điểm nghẽn” như liên kết giữa các chủ thể còn lỏng lẻo, chuyển giao công nghệ hạn chế, tiềm năng chưa được khai thác đầy đủ. Theo Vụ Khoa học và Công nghệ, dù đã chuyển từ thiếu hụt sang đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và xuất khẩu, nhưng chất lượng giống chưa đồng đều, chi phí sản xuất cao, ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số còn chậm.
Trong bối cảnh đó, ngành xác định ưu tiên phát triển các công nghệ chiến lược như chỉnh sửa gene, chọn giống chính xác, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong quản lý chăn nuôi. Đồng thời, thúc đẩy cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với các công nghệ mới như thịt nuôi cấy, thuốc thú y thế hệ mới; phát triển chăn nuôi tuần hoàn, giảm phát thải, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0”.
Tại hội nghị, các tham luận tập trung vào các vấn đề cốt lõi như phát triển giống chất lượng cao, công nghệ thức ăn, phòng chống dịch bệnh, phát triển vaccine, kiểm soát kháng sinh và truy xuất nguồn gốc. Sáu phiên chuyên đề được tổ chức song song, tạo diễn đàn trao đổi chuyên sâu giữa nhà quản lý, nhà khoa học và doanh nghiệp.
Các đại biểu cũng chỉ ra khoảng cách giữa nghiên cứu và sản xuất, năng lực thú y cơ sở còn hạn chế, việc kiểm soát kháng sinh và truy xuất nguồn gốc chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Khu trưng bày sản phẩm, công nghệ tại hội nghị được xem là cầu nối quan trọng giữa nghiên cứu và thị trường, thúc đẩy hợp tác và chuyển giao công nghệ.
Theo các chuyên gia, để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, ngành cần hoàn thiện thể chế, thúc đẩy liên kết chuỗi, đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển theo mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.
Về dài hạn, khoa học, công nghệ được xác định là đột phá chiến lược, với nguồn lực đầu tư ngày càng tăng, tạo điều kiện chuyển từ nghiên cứu nhỏ lẻ sang các chương trình quy mô lớn gắn với nhu cầu thị trường.
“Chỉ khi nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân cùng tham gia trong một hệ sinh thái thống nhất, khoa học, công nghệ mới phát huy hiệu quả”, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhấn mạnh.
