Nơi đó là một di tích của dân tộc Việt Nam, nơi được chinh phục bằng lòng dũng cảm và chủ nghĩa anh hùng. Đó là Đồi 241 ở dãy Trường Sơn, nơi có tượng đài tưởng nhớ sự hiện diện của Tổng Tư lệnh Fidel Castro Ruz.
Vào tháng 9/1973, tiếng nổ của bom, mìn, cùng tiếng gầm rú của đạn pháo 105, 155 và 175 ly tiếp tục làm rung chuyển vùng đất phía nam của Vĩ tuyến 17, nơi quân đội Hoa Kỳ chiếm đóng và bị chà đạp bởi đội lính đàn áp khổng lồ của chính phủ bù nhìn. Nhiều bài báo ở thời điểm đó diễn tả khu vực này giống như bề mặt của Mặt trăng, với đầy những miệng hố lớn mở ra bởi đạn pháo, và xen lẫn những tàn dư của trận chiến là vô số cạm bẫy chết người của bom, mìn chưa phát nổ.
Tuy nhiên, Chủ tịch Fidel đã nói rằng, ông sẵn sàng đến đó, “bất chấp mọi rủi ro” ngay khi được phía Việt Nam mời.
Những hầm trú ẩn vốn dùng để bảo vệ người dân Việt Nam lúc này không thể bảo đảm an toàn người anh em tới từ phương xa, cao lớn cả về thể hình cũng như tầm vóc cách mạng. Ngay cả phía nước chủ nhà cũng có rất nhiều lo ngại về độ an toàn của chuyến đi, nhưng Chủ tịch Fidel đã tới đó, với tư cách là vị nguyên thủ quốc gia đầu tiên có mặt ở chiến trường giải phóng miền nam Việt Nam.
Với tất cả sự tự tin, trên chính Đồi 241, trước các chiến sĩ và nhân dân tỉnh Quảng Trị, ông khẳng định: “…Và một thắng lợi hoàn toàn, việc giải phóng hoàn toàn miền nam Việt Nam và sự thống nhất hòa bình của Tổ quốc sẽ chỉ còn là vấn đề thời gian”.
Và ông cũng đã thấy trước rằng: “Tương lai của Việt Nam tươi sáng như vầng Mặt trời chào đón chúng ta sáng nay. Và điều Hồ Chí Minh đã nói sẽ được ứng nghiệm: Thắng giặc Mỹ, ta sẽ xây dựng hơn mười ngày nay”.
Chuyến thăm được mong đợi này bắt đầu vào thứ Tư ngày 12, khi chiếc máy bay chở Chủ tịch Fidel từ Ấn Độ hạ cánh lúc 7 giờ 50 phút tại Hà Nội mà dường như bị ngập lụt bởi nước sông Hồng dâng cao sau những cơn mưa. Dù kết thúc sớm hơn dự kiến vào ngày 17/9/1973 khi cuộc đảo chính đẫm máu và nghiêm trọng chống lại Salvador Allende bất ngờ nổ ra tại Chile, nhưng ấn tượng còn lưu giữ mãi trong chuyến đi này là sự đón tiếp đầy cảm xúc và nhiệt tình của đông đảo quần chúng nhân dân Việt Nam.
Những ấn tượng đó được ghi lại trong nhật ký của bác sĩ José M. Miyar Barruecos - Chomy, trợ lý riêng của Chủ tịch Fidel: “Chúng tôi rời xa vùng đất xinh đẹp, hào hùng và khó quên này. Những cảm xúc chúng tôi đã trải nghiệm những ngày qua, tình cảm của tất cả mọi người, chúng tôi sẽ không bao giờ quên. Tình đoàn kết đồng lòng chiến đấu luôn được thể hiện trong sự chào đón và sự yêu mến, trong sự tận tâm và sự tôn trọng dành cho Tổng Tư lệnh của chúng tôi”.
