Khát vọng nâng tầm nhiếp ảnh nghệ thuật Việt Nam

Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam vừa tổ chức tọa đàm “Giải pháp nào để có nhiều tác phẩm ảnh nghệ thuật chất lượng cao” và hội nghị giữa nhiệm kỳ (2020-2025). Cả hai sự kiện có quy mô và ý nghĩa quan trọng, quy tụ các nghệ sĩ nhiếp ảnh, hội viên trên cả nước để cùng nhìn lại và tìm ra những cách thức nâng cao chất lượng nhiếp ảnh, tiếp tục đóng góp cho nền văn học nghệ thuật Việt Nam trong thời kỳ mới.
Các đại biểu tại tọa đàm về phát triển ảnh nghệ thuật chất lượng cao.
Các đại biểu tại tọa đàm về phát triển ảnh nghệ thuật chất lượng cao.

Tại tọa đàm “Giải pháp nào để có nhiều tác phẩm ảnh nghệ thuật chất lượng cao”, gần 30 tham luận và nhiều ý kiến phát biểu tâm huyết của lãnh đạo Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam, các nghệ sĩ nhiếp ảnh, nhà lý luận phê bình và nhà báo... đã cho thấy bức tranh toàn cảnh tương đối đầy đủ của nhiếp ảnh nghệ thuật Việt Nam thời gian qua, cũng như những xu hướng mới đòi hỏi sự thay đổi để thích ứng và phát triển.

Theo bà Trần Thị Thu Đông, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam, thay vì khái niệm “tác phẩm đỉnh cao” thì nên dùng cách nói giản dị hơn, cụ thể hơn để các nghệ sĩ dễ hình dung và phấn đấu, chẳng hạn như “tác phẩm phản ánh được sâu sắc, chân thực, sinh động cuộc sống, xứng tầm với sự phát triển của đất nước”. Nữ nghệ sĩ nhiếp ảnh kỳ cựu cũng nhấn mạnh, trong những năm qua, mặc dù Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam và nhiều tổ chức văn hóa văn nghệ khác đã trao nhiều giải thưởng, một năm hoặc hai năm một lần, hay nhiều giải thưởng nhân kỷ niệm các ngày lễ lớn, kỷ niệm các sự kiện lớn của các bộ, ban, ngành, địa phương…, nhưng hầu như các tác phẩm được trao giải rất mau chìm vào quên lãng. Thực trạng này có rất nhiều nguyên nhân nhưng nguyên nhân quan trọng nhất vẫn là yếu tố con người.

Chia sẻ quan điểm này, nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Phong (Gia Lai) nói về lối mòn trong sáng tác như hiện tượng các tác giả cứ duy trì chụp cảnh cũ, vật cũ, người cũ theo một mô-típ cũ, thậm chí gửi cả ảnh cũ dự thi. Lối mòn còn hiện diện ở cả khâu thẩm định ảnh, khi một số vị giám khảo nhiều cuộc thi biểu hiện rõ sở thích và gu cá nhân... Nhà nghiên cứu lý luận phê bình nhiếp ảnh Vũ Đức Tân (Hà Nội) cho rằng, để có tác phẩm hay cần chú trọng một giải pháp tổng thể cho mọi vấn đề. Đối với nghệ sĩ nhiếp ảnh, sở thích đi kèm với lao động và mục đích sống thì mới cho ra đời tác phẩm có giá trị lâu dài. Ông cũng phân tích sự cần thiết có bảo tàng nhiếp ảnh đối với việc lưu trữ, định giá, hội nhập...

Bên cạnh đó, cần khuyến khích phát triển các gallery, nhà sưu tập cá nhân tương tự như đối với mỹ thuật. Bàn về tác động của công nghệ, cụ thể là trí tuệ nhân tạo (AI) với nhiếp ảnh nghệ thuật, nghệ sĩ nhiếp ảnh Lý Hoàng Long (Lâm Đồng) và nhà nghiên cứu lý luận phê bình Trần Quốc Dũng (Thành phố Hồ Chí Minh) chỉ rõ tiềm năng rất lớn của AI trong hỗ trợ sáng tác, song không thể thay thế tư duy hay cảm xúc của con người và cần tách biệt rõ ràng với nhiếp ảnh truyền thống.

Mặt khác, nhiều tham luận thẳng thắn chỉ ra những “nút thắt” cần tháo gỡ của nhiếp ảnh nghệ thuật Việt Nam đương đại, chẳng hạn như nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Kỳ Nam thấy phong trào nhiếp ảnh nở rộ khiến ảnh dàn dựng cũng “được mùa”, hàng loạt bộ ảnh na ná nhau ra đời, đánh mất dần tính sáng tạo, bản sắc. Bên cạnh đó, nghệ sĩ nhiếp ảnh Hồ Sĩ Minh, Tổng Biên tập Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống cho rằng lý luận phê bình nhiếp ảnh hiện nay vừa thiếu lại vừa yếu.

Điều này thấy rất rõ với số lượng 1.044 hội viên, nhưng số người làm công tác lý luận phê bình chỉ đếm trên đầu ngón tay. Hiện chỉ có tám người được Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam phong tước hiệu “Nhà nghiên cứu lý luận phê bình nhiếp ảnh”, nhưng họ cũng chỉ làm tay ngang, còn lại một số người thỉnh thoảng viết với tâm lý “viết chơi”.

Nhà báo Trần Việt Văn (Báo Lao Động) khẳng định điểm mạnh của nhiếp ảnh Việt Nam là ảnh du lịch, phong cảnh, đời thường, song cũng nêu rõ những điểm yếu như thiếu tác giả có phong cách cá nhân riêng biệt, ít cập nhật các phong cách đương đại của thế giới như nhiếp ảnh ý niệm, cắt dán...

Để khắc phục những hạn chế, khó khăn hiện tại, mỗi đại biểu đều có những ý kiến theo góc nhìn, kinh nghiệm cá nhân, song đa số đều đồng tình với hướng giải pháp, trong đó nhấn mạnh chính bản thân nghệ sĩ phải có ý thức làm mới mình; thay đổi cách thức tổ chức trại sáng tác, tập huấn ảnh; chú trọng công tác thẩm định, lý luận phê bình; đổi mới cách thức công bố tác phẩm, triển lãm và xuất bản sách; huy động nhiều nguồn lực cho công tác đào tạo nhân lực chất lượng cao... Về phía Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam, cố gắng tạo mọi điều kiện để các tài năng có thể phát triển và mang lại lợi ích cho cộng đồng.

Tiếp nối tọa đàm là hội nghị giữa nhiệm kỳ (2020-2025) của Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam, hội chuyên ngành Trung ương đầu tiên thuộc Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội nghị giữa nhiệm kỳ.

Theo báo cáo, hiện nay có 1.044 hội viên sinh hoạt tại 77 chi hội nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam tại các tỉnh, thành phố trong cả nước. Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam đã tổ chức nhiều cuộc thi và triển lãm quan trọng như: 2 cuộc thi ảnh nghệ thuật quốc tế Việt Nam lần thứ 11 - năm 2021 (VN-21) và lần thứ 12 - năm 2023 (VN-23); 3 cuộc thi cấp khu vực: “Khoảnh khắc SEA Games 31”, “Phụ nữ trong cuộc sống”, “Khoảnh khắc từ trái tim”.

Hội còn phối hợp Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức 3 cuộc thi ảnh cấp quốc gia là “Tổ quốc bên bờ sóng” năm 2021 và 2023, “Tự hào một dải biên cương” năm 2022; phối hợp Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm tổ chức cuộc thi và triển lãm “Ảnh nghệ thuật Việt Nam 2022”; phối hợp các tỉnh, thành phố tổ chức 20 cuộc liên hoan ảnh nghệ thuật khu vực. Các công tác khác như tập huấn nghiệp vụ, thi đua khen thưởng, xuất bản các ấn phẩm, lưu trữ, đối ngoại, kiểm tra giám sát... đều cơ bản hoàn thành và đạt một số thành tựu.

Tuy nhiên, hội nghị cũng đề cập đến những mặt còn yếu kém như khoảng trống lý luận phê bình, nhiều hoạt động chưa thực hiện được, một số hội viên còn sáng tác rập khuôn và thiếu sáng tạo, một số bộ phận trong cơ quan Hội yếu chuyên môn... Với những bài học kinh nghiệm và quyết tâm trong giai đoạn mới, Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam cũng đã đề ra các nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian sắp tới nhằm phát triển chuyên nghiệp và toàn diện, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động sáng tác để phục vụ đất nước, nhân dân.

Đó là: tổ chức các hoạt động để tiến tới tổng kết 50 năm nhiếp ảnh Việt Nam sau ngày thống nhất đất nước; tổ chức các hoạt động kỷ niệm của giới nhiếp ảnh và Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam; xuất bản sách “Lịch sử nhiếp ảnh Việt Nam (1869-2022); xây dựng đề án “Không gian sáng tạo và chuyển đổi số tác phẩm nhiếp ảnh nghệ thuật Việt Nam tại Trung tâm Lưu trữ và Triển lãm tác phẩm nhiếp ảnh Việt Nam”; tăng cường hợp tác quốc tế với các tổ chức nhiếp ảnh của Hàn Quốc, Lào; từng bước số hóa kho tư liệu để hoàn thành công tác lưu trữ và trao đổi ảnh…

Có thể bạn quan tâm

Trạm dừng nghỉ trên cao tốc Vĩnh Hảo-Phan Thiết đón lượng khách và phương tiện dừng xe nghỉ ngơi, tiếp nhiên liệu ngày 30/4,

Mạng lưới trạm dừng nghỉ trên cao tốc bắc-nam giúp chuyến đi an toàn hơn trong kỳ nghỉ

Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, bảo đảm đáp ứng nhu cầu đi lại, tiếp nhiên liệu và nghỉ ngơi của người dân trong dịp cao điểm lễ 30/4 và 1/5 năm 2026, hệ thống trạm dừng nghỉ, trạm tạm và điểm dịch vụ trên tuyến cao tốc bắc-nam phía đông hoạt động chính thức từ ngày 29/4 giúp các chuyến đi an toàn, thuận tiện hơn.

Lực lượng Cảnh sát giao thông thành phố Đà Nẵng thực hiện nhiệm vụ với tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”.

Đà Nẵng bảo đảm trật tự an toàn giao thông dịp lễ 30/4 và 1/5

Nhằm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trong dịp lễ 30/4 và 1/5, Phòng Cảnh sát giao thông Công an thành phố Đà Nẵng đã xây dựng kế hoạch thực hiện cao điểm, huy động tối đa lực lượng, phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm trật tự an toàn giao thông.

Khu di tích đền thờ/Nhà tưởng niệm bà Hoàng Thị Loan. (Ảnh: NGỌC ĐINH - MẠNH HÀO)

Đồng thuận từ lòng dân

Mỗi buổi chiều ở Vân Nội, loa truyền thanh vang lên những thông tin nổi bật về kinh tế-xã hội của xã Việt Tiến (Hưng Yên) nói chung và của thôn nói riêng. Ở sân nhà văn hóa, nhiều người dân quây quần trò chuyện. Những chia sẻ xoay quanh mùa vụ, tình làng nghĩa xóm, và những đổi thay đang hiện hữu trên quê hương.

Công nhân lao động diễu hành kỷ niệm 140 năm Ngày Quốc tế Lao động. (Ảnh BẢO LONG)

Bảo đảm lợi ích chính đáng của người lao động

Ở cấp cơ sở, chủ tịch công đoàn không chỉ là người tổ chức phong trào mà còn là cầu nối quan trọng giữa người lao động và người sử dụng lao động. Vai trò này thể hiện rõ nhất trong công tác đối thoại, thương lượng tập thể, đây là lĩnh vực được xác định là một trong những khâu đột phá của tổ chức công đoàn trong bối cảnh mới.

Cảnh sát giao thông Công an thành phố Hà Nội đồng loạt ra quân, tăng cường tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm giao thông trong đợt nghỉ lễ 30/4-1/5 năm nay.

Hà Nội tăng cường kiểm soát nồng độ cồn dịp nghỉ lễ 30/4-1/5

Dịp nghỉ lễ 30/4-1/5, lực lượng Cảnh sát giao thông Công an thành phố Hà Nội đồng loạt ra quân, tăng cường tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tai nạn giao thông, trong đó tập trung vào vi phạm nồng độ cồn, chạy quá tốc độ, chở quá số người quy định, chở hàng quá tải, quá khổ.

Tin nổi bật ngày 30/4: Nhiều hoạt động kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước; TP Đồng Nai vận hành với 10 phường mới

Tin nổi bật ngày 30/4: Nhiều hoạt động kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước; TP Đồng Nai vận hành với 10 phường mới

Nhiều hoạt động thiết thực kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước; Thành phố Đồng Nai chính thức vận hành với 10 phường mới; Cầu vượt cửa biển Thuận An, thành phố Huế chính thức thông xe… là một số tin tức nổi bật trong ngày 30/4/2026.

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

Từ ngày 30/4, thành phố Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào hoạt động trên 4 tuyến, nâng tổng số phương tiện xanh lên 797 xe. Kết quả này không chỉ vượt kế hoạch đề ra mà còn khẳng định quyết tâm xây dựng hệ thống giao thông công cộng xanh, hiện đại, bền vững.

[Video] Có 21 trạm dừng nghỉ từ Hà Nội-Cần Thơ khai thác dịp nghỉ lễ 30/4-1/5

[Video] Có 21 trạm dừng nghỉ từ Hà Nội-Cần Thơ khai thác dịp nghỉ lễ 30/4-1/5

Trong dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5 năm 2026, nhằm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, đáp ứng tốt nhất nhu cầu đi lại của nhân dân, Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, toàn tuyến từ Hà Nội đến Cà Mau hiện có 21 trạm dừng nghỉ và điểm dừng xe đã đưa vào phục vụ, với khoảng cách trung bình khoảng 100km mỗi điểm.

Lãnh đạo xã Phú Riềng thăm thương binh 1/4 Nguyễn Khắc Hoành, tỷ lệ tổn thương cơ thể 81%.

Đồng Nai: Nhiều hoạt động ý nghĩa nhân kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước

Là địa phương giàu truyền thống cách mạng, tiếp nối đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc, thời gian qua, các cấp, ngành ở Đồng Nai đặc biệt quan tâm đến công tác chăm lo người có công và chăm sóc di tích lịch sử. Những công tác này luôn được địa phương ưu tiên, khẳng định là trách nhiệm của thế hệ hôm nay.