Nhiều điểm sạt lở, sụt lún
Sau các đợt mưa lớn cuối năm 2025, tại thôn Thèn Ván, xã Pà Vầy Sủ đã xuất hiện nhiều vị trí sạt lở đất với tổng khối lượng đất đá hơn 10.000 m³. Đáng chú ý, ở đỉnh đồi phía trên khu dân cư đã xuất hiện thêm vết nứt dài gần 100m, tiềm ẩn nguy cơ sạt trượt, đe dọa đến sự an toàn về người và tài sản.
Ông Sùng Seo Hòa, người dân thôn Thèn Ván cho biết: “Mỗi khi mưa lớn, người dân luôn trong tâm trạng bất an. Nhiều đêm, nghe tiếng đất đá chuyển động mạnh, người dân phải lập tức chạy ra khỏi nhà. Thời gian gần đây, khi mưa lớn kéo dài, thôn chủ động phát lệnh di dời người dân đến nơi an toàn”.
Sạt lở, sụt lún còn ảnh hưởng trực tiếp đến các công trình thiết yếu trên địa bàn. Cụ thể, nền nhà và sân trường mầm non, trường tiểu học và trạm y tế xã đã xuất hiện nhiều vết nứt, có vị trí rộng từ 20-80 cm.
Còn tại thôn 1 Cốc Pài, căn nhà ba tầng của gia đình chị Nguyễn Thu Hằng, trị giá hơn 1,5 tỷ đồng, cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Nền móng bị gãy, nhiều vết nứt lớn xuất hiện sau các đợt sụt lún, trong khi ta-luy phía trước nhà tiếp tục biến dạng.
“Có thời điểm đất phía trước sụt xuống từng mảng lớn, cả gia đình phải bỏ chạy trong đêm. Bây giờ không ở đấy nữa, chúng tôi phải đi ở nhờ người thân”, chị Nguyễn Thu Hằng chia sẻ.
Do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, nhất là các đợt mưa lớn, trên địa bàn xã Pà Vầy Sủ đã làm xuất hiện dấu hiệu suy yếu về địa chất. Qua rà soát, toàn xã có 16 khối sạt trượt, sụt lún, trong đó có chín khối đang hoạt động. Tổng chiều dài các khối sạt trượt, sụt lún gần 500m, phạm vi có nguy cơ sạt lở rất lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến hàng trăm hộ dân.
Trước tình hình đó, chính quyền xã đã rà soát toàn bộ khu vực có nguy cơ, xây dựng phương án ứng phó. Tại các điểm xung yếu, lực lượng chức năng thường xuyên theo dõi diễn biến sạt trượt, cắm biển cảnh báo và chủ động di dời người dân trong những ngày mưa lớn.
Ông Dương Việt Hùng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Pà Vầy Sủ cho biết, việc bảo đảm an toàn tính mạng người dân là nhiệm vụ được đặt lên hàng đầu. Những hộ nằm trong vùng nguy hiểm có nhu cầu tự thu xếp nơi ở mới hoặc trở về quê cũ sẽ được địa phương tạo điều kiện.
Đối với các hộ còn lại, xã sẽ bố trí vào các khu tái định cư, hỗ trợ đất ở và đầu tư đồng bộ hạ tầng điện, đường, trường, trạm để người dân ổn định cuộc sống lâu dài.
Đẩy nhanh tiến độ các khu tái định cư
Cùng với các giải pháp ứng phó ngắn hạn, chính quyền địa phương cũng đang tập trung đẩy nhanh tiến độ các dự án tái định cư, trọng điểm là Dự án ổn định dân cư khẩn cấp Nàn Ma; dự án tái định cư Bản Ngò. Theo đó, dự án tái định cư Nàn Ma có diện tích gần 10 ha được đầu tư đồng bộ hệ thống đường giao thông, điện, nước, nhà văn hóa và điểm trường mầm non, dự kiến bố trí tái định cư cho gần 80 hộ dân.
Dự án được khởi công từ cuối năm 2025, theo kế hoạch sẽ hoàn thành vào cuối năm 2026.
Trước yêu cầu cấp thiết về chỗ ở của người dân vùng có nguy cơ sạt lở, chủ đầu tư đang yêu cầu các nhà thầu tăng cường nhân lực, máy móc, tổ chức thi công liên tục, phấn đấu hoàn thành sớm.
Theo ông Trần Quang Vinh, cán bộ kỹ thuật Công ty cổ phần Công nghệ Minh Anh HG, nhà thầu đã huy động tối đa nhân lực, thiết bị, tổ chức thi công liên tục, tranh thủ hoàn thành mặt bằng trước mùa mưa để triển khai các hạng mục đường giao thông, điện, nhà văn hóa và trường mầm non.
Đến nay, dự án đã hoàn thành hơn 80% khối lượng công việc, toàn bộ mặt bằng đã được san gạt, các hạng mục điện, đường và trường học đang từng bước hoàn thiện, phấn đấu bàn giao công trình để bố trí tái định cư cho người dân vào cuối tháng 9.
Tại dự án tái định cư Bản Ngò, công tác thi công cũng đang được đẩy nhanh. Dự án có diện tích mặt bằng hơn 7,5 ha và dự kiến bố trí chỗ ở cho hơn 50 hộ dân đang sinh sống tại các khu vực nguy hiểm.
Do địa hình phức tạp nên quá trình triển khai dự án gặp nhiều khó khăn, trong khu vực triển khai dự án xảy ra tình trạng sạt lở buộc đơn vị thi công phải huy động nhân lực, máy móc xử lý các điểm sạt lở trong khu vực.
Theo đại diện Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình khu vực Xín Mần, đơn vị đang phối hợp rà soát, đánh giá toàn bộ điều kiện địa chất khu vực để kịp thời điều chỉnh giải pháp kỹ thuật, vừa bảo đảm an toàn công trình, vừa đẩy nhanh tiến độ, sớm ổn định chỗ ở cho người dân vùng thiên tai.
Ông Dương Viết Hùng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Xín Mần cho biết: “Các điểm bố trí dân cư đều được lựa chọn trên cơ sở bảo đảm an toàn, đồng thời thuận lợi cho sản xuất và phát triển sinh kế lâu dài. Mục tiêu của xã không chỉ là đưa người dân ra khỏi vùng nguy hiểm, mà còn tái thiết nơi ở theo hướng an toàn, ổn định lâu dài”.
Xã Pà Vầy Sủ sẽ tiếp tục rà soát các hộ nằm trong vùng có nguy cơ sạt lở để bổ sung vào phương án di dời; đồng thời, đề xuất cấp có thẩm quyền điều chỉnh quy mô các dự án phù hợp số hộ phát sinh thực tế và mở rộng quỹ đất ở để đáp ứng nhu cầu di dời dân cư.
