Khai thác nguồn tin khoa học, công nghệ phục vụ nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo

Thời gian qua, Liên hợp Thư viện Việt Nam về nguồn tin khoa học và công nghệ đã giới thiệu cho cộng đồng các nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên một nguồn tài nguyên thông tin phong phú, thay đổi phong cách học tập và nghiên cứu, góp phần tăng cường hội nhập quốc tế, nâng cao năng lực tiếp cận Cách mạng Công nghiệp 4.0 cho người dân Việt Nam.
Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định phát biểu tại hội nghị.
Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định phát biểu tại hội nghị.

Tháng 12/ 2004, Liên hợp Thư viện Việt Nam về nguồn tin khoa học và công nghệ được thành lập, do Cục Thông tin khoa học và công nghệ quốc gia ( Bộ Khoa học và Công nghệ) là cơ quan điều phối. Từ 26 thành viên ban đầu, sau 20 năm không ngừng phát triển, số lượng các đơn vị tham gia hưởng ứng Liên hợp đã tăng lên đến gần 100 đơn vị, hàng năm trên 40 đơn vị tham gia đóng góp kinh phí mua các cơ sở dữ liệu khoa học và công nghệ dùng chung.

Tại Hội nghị Liên hợp Thư viện Việt Nam về nguồn tin khoa học và công nghệ năm 2024 ngày 17/8, Cục Thông tin Khoa học và Công nghệ quốc gia cho biết, trong năm vừa qua, Liên hợp thư viện Việt Nam tiếp tục phối hợp bổ sung cơ sở dữ liệu ProQuest Central, cơ sở dữ liệu này được các thành viên sử dụng hiệu quả phục vụ hoạt động nghiên cứu và đào tạo. Đây là cơ sở dữ liệu đa lĩnh vực, bao gồm 25 cơ sở dữ liệu đa ngành, xử lý trên 19.000 tạp chí, trong đó hơn 13.000 tạp chí toàn văn.

Cơ sở dữ liệu này còn cung cấp toàn văn của 56.000 luận văn trong các lĩnh vực tâm lý học, kinh doanh, khoa học vật lý, y tế, giáo dục…và đưa ra các thông tin cô đọng về kinh tế, kinh doanh thông qua các báo cáo từ hàng trăm ngành công nghiệp tại 90 quốc gia, cung cấp 43.000 hồ sơ doanh nghiệp, thu thập trên 1.000 tài liệu hội nghị và 1.300 tờ báo quốc tế, bao gồm cả những tờ báo hàng đầu của Mỹ như The Wall Street Journal… Việc khai thác và sử dụng hiệu quả cơ sở dữ liệu ProQuest dẫn đến giá thành trung bình mỗi bài tải về giảm qua các năm.

Hoạt động khai thác, sử dụng cơ sở dữ liệu ScienceDirect tăng nhanh từ năm 2021, khi Bộ Khoa học và Công nghệ mua quyền truy cập từ 8 chủ đề lên 23 chủ đề. Số lượng và chất lượng các công bố quốc tế của những đơn vị khai thác, sử dụng ScienceDirect cũng tăng cao trong giai đoạn nêu trên trên.

Từ năm 2011, Cục Thông tin Khoa học và Công nghệ quốc gia chính thức chia sẻ miễn phí với các thành viên của Liên hợp hai nguồn tin điện tử quan trọng là cơ sở dữ liệu Công bố khoa học trong nước và Nhiệm vụ khoa học, công nghệ các cấp có sử dụng ngân sách nhà nước, giúp người sử dụng nắm được tình hình nghiên cứu trong nước, tránh trùng lặp và đưa ra hướng nghiên cứu phù hợp…

Quang cảnh hội nghị.

Quang cảnh hội nghị.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định cho rằng, hoạt động của Liên hợp Thư viện Việt Nam về nguồn tin khoa học và công nghệ đã góp phần quan trọng vào việc triển khai Luật Khoa học và Công nghệ, Luật Thư viện, Đề án 1285 về phát triển nguồn tin khoa học, công nghệ và Chương trình chuyển đổi số quốc gia… Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, hoạt động nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo có nhiều yêu cầu mới đặt ra đối với các tổ chức cung cấp dịch vụ thông tin, thư viện khoa học, công nghệ. Những xu hướng mới này càng khẳng định vai trò quan trọng của Liên hợp thư viện Việt Nam về nguồn tin khoa học, công nghệ trong việc liên kết, thúc đẩy các sáng kiến chung về chuyển đổi số, nhưng cũng đặt ra những thách thức đòi hỏi Liên hợp phải chuyển đổi mạnh mẽ để tạo ra những động lực mới cho sự phát triển, không chỉ dừng lại ở hoạt động phối hợp bổ sung nguồn tin đơn thuần.

Thứ trưởng Lê Xuân Định đề nghị Cục Thông tin Khoa học và Công nghệ quốc gia cùng các đơn vị thành viên nghiên cứu đề xuất triển khai cơ chế phối hợp bổ sung các cơ sở dữ liệu quốc tế; tiếp tục phổ biến và thúc đấy sử dụng các nền tảng Openscience.vn và V-Compas tại các đơn vị thành viên; triển khai thí điểm Hệ thống định danh cán bộ nghiên cứu kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, làm cơ sở để xây dựng hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về khoa học và công nghệ trong thời gian tới.

Có thể bạn quan tâm

Đào tạo an ninh mạng tại CyRadar giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực phòng thủ.

Tăng năng lực phòng vệ của doanh nghiệp

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam nhưng cũng kéo theo những rủi ro an ninh mạng phức tạp. Khi dữ liệu trở thành tài sản chiến lược, khả năng bảo vệ hệ thống và thông tin không còn là vấn đề kỹ thuật mà trở thành năng lực phòng vệ quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp.

Hoạt động nghiên cứu tại Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Lọc, Hóa dầu (Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam).

Đầu tư hạ tầng nghiên cứu cho công nghệ chiến lược

Phát triển hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia là một trong những giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Thực trạng lạc hậu về công nghệ đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại hạ tầng nghiên cứu theo hướng tập trung, đồng bộ và hiệu quả.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố Đà Nẵng đấu tranh tội phạm trên không gian mạng. (Ảnh: Công Vinh)

Nâng cao ý thức làm chủ, bảo vệ không gian mạng

Tại Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục khẳng định chủ trương của Đảng về bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, khi nhấn mạnh yêu cầu: Tự chủ chiến lược, có năng lực kiểm soát rủi ro, có thể chế vững, có trật tự xã hội ổn định, có sự hội nhập quốc tế sâu rộng...

UAV được thử nghiệm phun thuốc cho cây cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Cơ chế sandbox đã sang giai đoạn triển khai thực tế

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, bên cạnh chuẩn bị cấp phép mô hình thử nghiệm có kiểm soát đầu tiên về phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) tại tỉnh Điện Biên, một số địa phương, doanh nghiệp cũng bày tỏ quan tâm đến việc triển khai thử nghiệm mô hình sandbox.

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, sở hữu trí tuệ ngày càng khẳng định vai trò là một trụ cột quan trọng của nền kinh tế tri thức. Những năm qua, Việt Nam đã chủ động hoàn thiện thể chế, từng bước xây dựng hệ thống sở hữu trí tuệ tương thích với chuẩn mực quốc tế và đạt được nhiều kết quả tích cực.

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025 được thông qua cho thấy những vấn đề pháp lý sở hữu trí tuệ đã được điều chỉnh gần và sát thực tiễn hiện nay. Trong đó, việc định giá tài sản sở hữu trí tuệ làm tài sản bảo đảm đang là nội dung thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận, nhất là với giới khởi nghiệp liên quan đổi mới sáng tạo.

Các sản phẩm của Hợp tác xã sản xuất và tiêu thụ dược liệu Yên Sơn (thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình) tăng mạnh về số lượng bán ra thị trường nhờ thực hiện truy xuất nguồn gốc. (Ảnh: Hà An)

Hạ tầng số nông nghiệp và môi trường

Việc nhanh chóng xây dựng hạ tầng số cho ngành nông nghiệp và môi trường không chỉ để đáp ứng các điều kiện cần của thị trường mà còn là cơ sở cho quá trình chuẩn hóa kỹ thuật, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và nâng cao chất lượng cuộc sống của con người.