Làm mới trải nghiệm để thu hút du khách
Chỉ hơn một giờ rời cảng Cửa Việt, tàu cập đảo Cồn Cỏ giữa sắc xanh của rừng và biển. Những ngày đầu mùa du lịch, cầu cảng trở nên nhộn nhịp khi các đoàn khách liên tục lên đảo.
Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân đặc khu Cồn Cỏ Trần Xuân Anh, năm 2025, địa phương đẩy mạnh đầu tư hạ tầng du lịch, chỉnh trang nhiều công trình và điểm tham quan, qua đó cải thiện diện mạo đảo và nâng cao trải nghiệm cho du khách. Mục tiêu không chỉ là đón khách tham quan trong ngày mà còn kéo dài thời gian lưu trú, từng bước hình thành điểm đến trải nghiệm của du lịch miền trung.
Trong năm 2025, tổng mức đầu tư toàn xã hội cho du lịch tại đảo đạt 8,632 tỷ đồng. Các cơ sở dịch vụ và hộ gia đình đóng góp khoảng 1,5 tỷ đồng để nâng cấp tiện nghi phục vụ khách. Cảng du lịch Cửa Việt với tổng vốn đầu tư hơn 61 tỷ đồng đi vào vận hành, đã góp phần nâng cao năng lực vận chuyển hành khách ra đảo.
Địa phương cũng dành khoảng 2,75 tỷ đồng chỉnh trang các tuyến đường trung tâm, bổ sung điểm dừng chân và không gian check-in phục vụ du khách. Hiện tuyến biển Cửa Việt-Cồn Cỏ duy trì hai tàu khách Chín Nghĩa 2 và ConCo Tourist, đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân và du khách.
Hệ thống lưu trú trên đảo hiện có 14 cơ sở, từ nhà khách đến homestay, với khả năng phục vụ khoảng 270 khách mỗi lượt. Bốn nhà hàng lớn trên đảo có thể phục vụ khoảng 200 thực khách cùng lúc sau khi được nâng cấp.
Cùng với việc mở rộng năng lực phục vụ, Cồn Cỏ đang tìm cách tạo thêm những trải nghiệm riêng để giữ chân du khách. Bên cạnh các tour truyền thống như đi tàu quanh đảo hay câu cá, nhiều sản phẩm trải nghiệm mới được đưa vào khai thác. Tàu đáy kính ngắm san hô giúp du khách tiếp cận hệ sinh thái biển mà không cần lặn sâu; tuyến đường dạo bộ xuyên rừng nguyên sinh vừa hoàn thiện tạo thêm trải nghiệm giữa không gian xanh gần như còn nguyên vẹn.
Chị Nguyễn Mỹ Hạnh, du khách đến từ Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ: Khi đặt chân đến đảo, cảm nhận đầu tiên là không khí trong lành, nước biển xanh trong cùng vô số điểm check-in hấp dẫn. Đặc biệt, khi đi tàu đáy kính, được ngắm rạn san hô nhiều tầng lớp và màu sắc đẹp mắt mà khó có nơi nào có được, ai cũng cảm thấy hào hứng.
Với anh Nguyễn Trường Thắng, du khách đến từ thành phố Đà Nẵng, dù là lần đầu đưa gia đình đến với đảo Cồn Cỏ, nhưng việc đặt vé tàu, thuê homestay và các dịch vụ ăn uống, đi lại trên đảo khá thuận tiện. Ấn tượng nhất với anh và gia đình chính là được tận mắt thấy và thưởng thức nhiều hải sản độc đáo như hàu vương, cua đá và các loại ốc biển thơm ngon ở đây.
Giám đốc Công ty Du lịch Ken Travel Phạm Hoàng Phương cho biết: “Trong các tour năm 2026, chúng tôi chú trọng khai thác để du khách được trải nghiệm sự khác biệt từ hệ sinh thái rừng nguyên sinh, cây di sản cùng các rạn san hô quý hiếm. Đây là những giá trị độc bản tạo nên sức hấp dẫn cho du lịch Cồn Cỏ”.
Hướng tới du lịch sinh thái bền vững
Năm 2025, đặc khu Cồn Cỏ đón hơn 9.268 lượt khách du lịch, doanh thu từ dịch vụ, du lịch ước đạt hơn 13,9 tỷ đồng. Năm 2026, đặc khu đặt mục tiêu đón hơn 12.000 lượt khách, doanh thu dịch vụ đạt hơn 18 tỷ đồng. Địa phương cũng phấn đấu hơn 80% số cơ sở lưu trú hoàn thiện hồ sơ pháp lý theo quy định của Luật Du lịch.
Tuy nhiên, với diện tích tự nhiên nhỏ và hệ sinh thái nhạy cảm, sức hút từ du lịch cũng đang đặt ra những áp lực không nhỏ đối với đảo Cồn Cỏ. Lượng khách gia tăng trong khi nguồn nước ngọt trên đảo còn hạn chế, kéo theo lượng lớn rác thải nhựa. Đáng chú ý, hoạt động lặn ngắm san hô, nếu không được kiểm soát chặt chẽ có thể gây tổn hại đến hệ sinh thái biển. Vì vậy, đặc khu Cồn Cỏ xác định mục tiêu là tăng lượng khách, nhưng phát triển du lịch theo hướng phù hợp và bền vững.
Theo đồng chí Trần Xuân Anh, trong giai đoạn phát triển mới, đặc khu Cồn Cỏ xác định du lịch-dịch vụ là ngành kinh tế mũi nhọn, song hành với thủy sản và các ngành hỗ trợ, bảo đảm phát triển kinh tế gắn với quốc phòng-an ninh. Địa phương đang đẩy mạnh xúc tiến, kêu gọi đầu tư hạ tầng thiết yếu và nghiên cứu hình thành các sản phẩm du lịch mới trên nguyên tắc xuyên suốt là phát triển phải gắn với bảo tồn.
Theo các chuyên gia, để du lịch đảo Cồn Cỏ phát triển bền vững cần hình thành các mô hình sinh kế bền vững như du lịch sinh thái cộng đồng; khoanh vùng bảo vệ bãi đẻ và bãi giống thủy sản, kết hợp khai thác hợp lý với bảo tồn đa dạng sinh học. Bên cạnh đó, Cồn Cỏ cần tập trung vào một số sản phẩm OCOP có chất lượng, giá trị cao và có câu chuyện rõ ràng. Quan trọng hơn, sản phẩm OCOP cần gắn với du lịch, trở thành “đại sứ hình ảnh”, góp phần nâng giá trị điểm đến và gia tăng chi tiêu của du khách.
Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị Hồ Văn Hoan cho rằng, Cồn Cỏ cần tiếp tục định hướng theo mô hình du lịch sinh thái chất lượng cao, quy mô nhỏ và có kiểm soát. Vì nếu chỉ khai thác trong phạm vi hơn 2,3 km² đất nổi, đảo rất dễ rơi vào tình trạng quá tải. Do vậy, việc mở rộng không gian phát triển ra vùng biển và khu bảo tồn rộng hơn 4.500 ha được xem là hướng đi phù hợp trong thời gian tới.
Song song với đầu tư hạ tầng, Cồn Cỏ cần tiếp tục đẩy mạnh quảng bá du lịch theo hướng chuyên nghiệp, ứng dụng công nghệ số và xây dựng dữ liệu hình ảnh, video phục vụ truyền thông. Địa phương cần kêu gọi đầu tư vào các khu nghỉ dưỡng, dịch vụ vui chơi và nghiên cứu mở thêm tuyến du lịch Nhật Lệ-Cồn Cỏ nhằm mở rộng kết nối du lịch biển - đảo đặc trưng, gia tăng sức hút cho điểm đến.
Trong định hướng phát triển du lịch biển đảo của Quảng Trị, Cồn Cỏ được kỳ vọng trở thành điểm nhấn trải nghiệm sinh thái, lịch sử và nghỉ dưỡng khác biệt của miền trung. Với lợi thế về rừng nguyên sinh, hệ sinh thái biển và chiều sâu lịch sử, hòn đảo này đang từng bước tìm hướng phát triển phù hợp với điều kiện tự nhiên và vai trò của một đảo tiền tiêu.
