Khai quật, làm rõ cấu trúc Đàn tế Nam Giao triều Hồ

Tất cả di vật, cổ vật phát hiện trong quá trình khai quật phải được tạm thời bảo vệ tại chỗ, chỉnh lý khoa học và báo cáo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để quyết định phương án bảo tồn.

Dấu tích kiến trúc Đàn tế Nam Giao Thành nhà Hồ sau các đợt khai quật. (Ảnh: TTXVN)
Dấu tích kiến trúc Đàn tế Nam Giao Thành nhà Hồ sau các đợt khai quật. (Ảnh: TTXVN)

Đại diện Trung tâm Bảo tồn Di sản Thành nhà Hồ (xã Tây Đô, tỉnh Thanh Hóa) cho biết Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa cho phép đơn vị phối hợp với Viện Khảo cổ học tiến hành khai quật toàn bộ nền 4 và nền 5 của Đàn tế Nam Giao-Tây Đô.

Đây là đợt khai quật quy mô lớn nhất từ trước đến nay, hứa hẹn hé lộ thêm nhiều giá trị lịch sử, văn hóa ẩn sâu trong lòng đất của kinh đô triều Hồ Việc làm này cũng thể hiện việc thực hiện cam kết chiến lược của Ủy ban Nhân dân tỉnh Thanh Hóa với UNESCO trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị Di sản thế giới Thành nhà Hồ.

Từ tháng 10/2025 đến tháng 7/2026, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thành nhà Hồ và Viện Khảo cổ tiến hành khai quật trên diện tích 9.909m², bao gồm 94 hố thuộc các khu vực nền 4 và nền 5 - là những khu vực trọng yếu trong tổng thể kiến trúc Đàn tế Nam Giao.

Trong suốt quá trình khai quật, các đơn vị được cấp phép phải đảm bảo bảo vệ địa tầng di tích, an toàn di vật, cổ vật và hiện trường khai quật; xây dựng kế hoạch, tiến độ phù hợp với mục tiêu và giải pháp đã được phê duyệt.

Tất cả di vật, cổ vật phát hiện trong quá trình khai quật phải được tạm thời bảo vệ tại chỗ, chỉnh lý khoa học và báo cáo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để quyết định phương án bảo tồn, phát huy giá trị.

Trường hợp di vật thuộc diện lưu giữ lâu dài sẽ được tạm nhập vào bảo tàng công lập tại địa phương, nơi có địa điểm khảo cổ.

Ông Nguyễn Văn Long, Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản Thành nhà Hồ, cho biết trong lần khai quật này, các nhà khoa học kỳ vọng nền 4 và nền 5 của Đàn tế Nam Giao tiếp tục đóng góp thêm những luận cứ khoa học nhằm hoàn thiện hồ sơ, đồng thời mở ra cơ hội phục dựng tổng thể nghi lễ tế trời triều Hồ, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị đặc sắc của Di sản Thế giới Thành nhà Hồ.

Sử cũ chép, vào năm Canh Thìn 1400, Hồ Quý Ly lên ngôi, lập ra triều đại nhà Hồ và lập kinh đô mới Tây Đô, còn gọi Tây Giai để phân biệt với Đông Đô (Thăng Long, Hà Nội).

Năm 1402, vua Hồ Hán Thương, con trai thứ được Hồ Quý Ly truyền ngôi đã lệnh cho xây dựng Đàn tế Nam Giao. Đàn tế Nam Giao Thành Nhà Hồ được xây dựng xong vào tháng 8 năm 1402, nay thuộc địa giới hành chính xã Vĩnh Lộc (huyện Vĩnh Lộc cũ), có diện tích hơn 2ha, cách Thành Nhà Hồ khoảng 2,5km về phía Đông Nam.

Từ năm 2004 đến nay, sau 4 lần thám sát, khai quật với tổng diện tích 18.000m2, các nhà khoa học đã nhận diện được cơ bản đặc trưng của di tích Đàn tế Nam Giao Thành nhà Hồ với kiến trúc khá độc đáo: lưng dựa núi Đốn Sơn (núi Đún), trước là cánh đồng Nam Giao, cấu trúc gồm 5 cấp nền từ thấp đến cao, cấu trúc theo hình chữ nhật quay hướng Nam, thể hiện rõ quan niệm “trời tròn, đất vuông” của người xưa.

Vật liệu kiến trúc chính để xây dựng Đàn tế Nam Giao là đá xanh, tương tự đá xây Thành nhà Hồ. Ngoài ra, các nhà khảo cổ còn tìm thấy hiện vật thuộc nhiều loại hình và chất liệu khác, nổi bật là nhóm vật liệu bằng đất nung như gạch chữ nhật, ngói lá đề khắc hình rồng...

Khu di tích Đàn tế Nam Giao được phát hiện, thống kê từ những năm 1980. Đến năm 1990, cụm di tích gồm đền thờ Trần Khát Chân, chùa Giáng (Tường Vân Tự), chùa Nhân Lộ và Đàn tế Nam Giao được xếp hạng di tích cấp tỉnh.

Đến tháng 10/2007, Đàn tế Nam Giao chính thức được công nhận là Di tích khảo cổ cấp quốc gia. Đàn tế Nam Giao là một trong 3 bộ phận hợp thành vùng lõi Di sản Thành Nhà Hồ. Cùng với các công trình khác, Đàn tế Nam Giao đã góp phần làm sáng tỏ lịch sử, nghệ thuật, kiến trúc và đời sống của triều Hồ.

Những giá trị đó không chỉ khẳng định tầm vóc của di sản, mà còn gia tăng sức hấp dẫn và chiều sâu văn hóa cho Di sản Thế giới Thành nhà Hồ hôm nay.

Có thể bạn quan tâm

Công an tỉnh Thanh Hóa quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can.

Thanh Hóa: Khởi tố 3 bị can liên quan sai phạm tại công trình giao thông nông thôn

Dù mới thi công khoảng 177m đường bê tông, nhiều hồ sơ nghiệm thu vẫn được lập để hoàn tất thủ tục thanh toán, qua đó giải ngân hàng trăm triệu đồng từ ngân sách Nhà nước. Sai phạm xảy ra tại công trình giao thông nông thôn ở khu vực miền núi Lang Chánh trước đây đang được cơ quan chức năng tỉnh Thanh Hóa điều tra, làm rõ.

Mì Quảng - Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. (Ảnh: ANH ĐÀO)

Hành trình khám phá ẩm thực tại Lễ hội Đà Nẵng Food Tour 2026

Năm 2026 đánh dấu bước chuyển mới của du lịch Đà Nẵng với không gian phát triển được mở rộng, sản phẩm du lịch, văn hóa và ẩm thực ngày càng đa dạng, đặc sắc. Điểm nhấn nổi bật là Lễ hội Đà Nẵng Food Tour 2026 sẽ được tổ chức quy mô lớn, hứa hẹn mang đến cho du khách nhiều trải nghiệm về ẩm thực xứ Quảng.

Du khách tận hưởng không khí trong lành, mặt biển xanh trong và nắng ấm chan hòa ở biển Mũi Né. (Ảnh: TTXVN)

Đưa Mũi Né trở thành cực tăng trưởng du lịch phía nam

Việc công bố Quy hoạch chung xây dựng Khu du lịch quốc gia Mũi Né không chỉ cho thấy quy hoạch đất đai hay hạ tầng mà là công bố một tầm nhìn phát triển mới. Tầm nhìn đưa Mũi Né trở thành cực tăng trưởng du lịch phía nam của đất nước, là điểm đến hàng đầu khu vực châu Á-Thái Bình Dương và là trung tâm du lịch quốc tế.

Nút thắt mặt bằng được tháo gỡ, dự án đường ven biển Dung Quất-Sa Huỳnh tăng tốc thi công xuyên kỳ nghỉ lễ.

Tỉnh Quảng Ngãi quyết liệt giải ngân vốn đầu tư công

Đến giữa tháng 4, tỉnh Quảng Ngãi mới giải ngân đạt 8,4% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026, thấp hơn bình quân chung của cả nước. Trước thực tế này, tỉnh yêu cầu các địa phương, chủ đầu tư triển khai các giải pháp, phấn đấu trong quý II phải đạt trên mức bình quân chung, tạo đà hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch năm.

Giữa thao trường nắng lửa Vùng 3 Hải quân, những ly nước mát, phần quà nhỏ và lời động viên chân tình từ các hội viên phụ nữ tiếp thêm sức mạnh cho chiến sĩ mới trong những ngày đầu quân ngũ.

“Bát nước thao trường” tiếp sức lính trẻ ở Vùng 3 Hải quân

Giữa thao trường bắn đạn thật của Vùng 3 Hải quân, khi những chiến sĩ mới vừa rời đường ngắm với lưng áo đẫm mồ hôi dưới cái nắng đầu hè miền trung, những ly nước mát, phần trái cây, chiếc bánh nhỏ được các hội viên phụ nữ tận tay trao đến từng người.