Nhìn lại dòng chảy lịch sử dân tộc, trong bối cảnh đất nước chìm trong ách đô hộ hơn một nghìn năm Bắc thuộc, năm Nhâm Tuất (542), Lý Bí tập hợp hào kiệt, phát động nhân dân đứng lên khởi nghĩa, giành chiến thắng vang dội, quét sạch quân giặc nhà Lương ra khỏi bờ cõi nước ta.
Năm Giáp Tý (544), Lý Bí lên ngôi Hoàng đế, vị Hoàng đế đầu tiên của Việt Nam, lấy hiệu là Lý Nam Đế, đặt tên nước là Vạn Xuân, niên hiệu là Thiên Đức; tổ chức triều đình với đầy đủ ban văn, ban võ, cho đúc tiền riêng, định đô ở vùng cửa sông Tô Lịch.
Sự kiện ấy không chỉ thể hiện tầm nhìn chiến lược và bản lĩnh của một nhà kiến quốc, mà còn đánh dấu lần đầu tiên trong lịch sử dân tộc, một vị Hoàng đế chính thức xưng đế, khẳng định chủ quyền độc lập, tự chủ ngang hàng với các triều đại phương bắc. Hào khí Vạn Xuân từ đó trở thành biểu tượng bất diệt của ý chí quật cường và khát vọng trường tồn của dân tộc Việt Nam.
Tự hào là quê hương của vị Hoàng đế đầu tiên, thôn Cổ Pháp xưa, nay thuộc tổ dân phố Hòa Bình, phường Vạn Xuân, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Thái Nguyên luôn ý thức sâu sắc trách nhiệm gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử thiêng liêng ấy. Mảnh đất “phên dậu phía bắc của kinh thành Thăng Long”, nơi giao thoa giữa đồng bằng và trung du, miền núi đã hun đúc nên khí chất anh hùng, ý chí kiên cường và tinh thần yêu nước nồng nàn của bao thế hệ.
Cùng với phát triển kinh tế, xã hội, tỉnh Thái Nguyên luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị hệ thống di tích trên toàn tỉnh; trong đó Di tích quốc gia đền thờ Lý Nam Đế cùng các công trình trong quần thể di tích đã và đang được đầu tư tu bổ khang trang, bề thế, giữ gìn kiến trúc truyền thống, bảo đảm tính tôn nghiêm, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của nhân dân và du khách.
Lễ hội “Vạn Xuân khai quốc” không chỉ là hoạt động văn hóa, tâm linh có ý nghĩa sâu sắc, tôn vinh truyền thống lịch sử, tri ân tiền nhân và giáo dục lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, mà còn là dịp để Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Thái Nguyên bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đối với công lao to lớn của Đức Hoàng đế và các bậc tiền bối.
Lễ hội tiếp tục khơi dậy niềm tự hào, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân; giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần độc lập tự chủ cho thế hệ trẻ; đây là một trong những hoạt động văn hóa lớn, thiết thực nhằm triển khai, cụ thể hóa và từng bước đưa Nghị quyết số 80-NQ/TW, ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam vào cuộc sống.
Qua đó, hình ảnh quê hương Thái Nguyên, vùng đất địa linh nhân kiệt, giàu truyền thống cách mạng tiếp tục được quảng bá rộng rãi, góp phần thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa- tâm linh, gắn với mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội bền vững.
Lễ hội “Vạn Xuân khai quốc” được long trọng cử hành theo nghi thức truyền thống, thành kính, trang nghiêm; có nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và trò chơi dân gian đặc sắc, tạo không khí vui tươi, phấn khởi trong nhân dân và du khách.
Lễ hội diễn ra trong hai ngày 27 và 28/2, là điểm nhấn trong không gian văn hóa-du lịch tâm linh của tỉnh Thái Nguyên; là “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống yêu nước, ý chí tự cường cho các thế hệ; là nơi hội tụ và lan tỏa giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc của dân tộc.
