Khắc phục ô nhiễm trên các dòng sông

Hiện nay, môi trường nước tại các lưu vực sông lớn nước ta vẫn duy trì ở mức từ trung bình đến tốt. Tuy nhiên, tại một số đoạn sông chảy qua các khu vực có hoạt động sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, nguồn nước bị ô nhiễm, ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống và sức khỏe người dân trên địa bàn.
Xả thải bừa bãi khiến nguồn nước bị ô nhiễm.
Xả thải bừa bãi khiến nguồn nước bị ô nhiễm.

Việt Nam có 697 sông, suối, kênh, rạch và 38 hồ là nguồn nước liên tỉnh, thuộc 16 lưu vực sông chính và 3.045 sông, suối thuộc các lưu vực sông nội tỉnh. Theo Báo cáo Hiện trạng môi trường quốc gia giai đoạn 2016-2020, với sự nỗ lực quản lý và kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm môi trường, chất lượng nước trên các lưu vực sông lớn như: sông Hồng-Thái Bình, sông Mã, sông Vu Gia-Thu Bồn) sông Mê Công duy trì ở mức tốt và nhiều sông, đoạn sông nước sử dụng tốt cho mục đích cấp nước sinh hoạt. Tuy nhiên, vẫn tồn tại một số khu vực chất lượng nước ở mức kém.

Đáng lo ngại, các điểm nóng về môi trường nước trên lưu vực sông vẫn chưa được cải thiện rõ rệt, điển hình như ô nhiễm trên các sông nội thành Hà Nội (sông Tô Lịch, sông Kim Ngưu, sông Sét) thuộc lưu vực sông Nhuệ; sông Ngũ Huyện Khuê, cầu Bóng Tối thuộc lưu vực sông Cầu; kênh Tân Hóa-Lò Gốm, kênh Tàu Hũ-Bến Nghé, kênh Tham Lương-Bến Cát-Vàm Thuật… thuộc lưu vực sông Đồng Nai. Ô nhiễm môi trường trên các lưu vực sông chủ yếu là ô nhiễm hữu cơ và dinh dưỡng, phần lớn các điểm quan trắc chưa ghi nhận ô nhiễm hóa chất bảo vệ thực vật. Vấn đề ô nhiễm dầu mỡ, kim loại nặng chỉ xảy ra cục bộ tại các khu vực chịu ảnh hưởng bởi hoạt động giao thông thủy hoặc sản xuất công nghiệp khai thác khoáng sản.

Đáng chú ý, hầu hết các lưu vực sông trên lãnh thổ Việt Nam đều có giá trị TSS (Tổng chất rắn lơ lửng) và độ đục trong nước khá cao, vượt ngưỡng A2 của QCVN 08-MT:2015/BTNMT (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt), nhiều khu vực vượt ngưỡng B1, nhất là vào mùa mưa lũ.

Đáng chú ý, hầu hết các lưu vực sông trên lãnh thổ Việt Nam đều có giá trị TSS (Tổng chất rắn lơ lửng) và độ đục trong nước khá cao, vượt ngưỡng A2 của QCVN 08-MT:2015/BTNMT (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt), nhiều khu vực vượt ngưỡng B1, nhất là vào mùa mưa lũ. Mặc dù đây là đặc điểm tự nhiên của sông nhưng vẫn có những ảnh hưởng nhất định đối với sử dụng nước sông làm nguồn nước cấp cho sinh hoạt.

Cụ thể, tại lưu vực sông Hồng-Thái Bình, những năm gần đây, các hoạt động khai thác khoáng sản và khai thác cát sỏi phát triển mạnh mẽ đã làm gia tăng hàm lượng TSS và làm tăng độ đục trong nước. Thống kê tỷ lệ các thông số vượt ngưỡng trên lưu vực sông này cho thấy, thông số TSS và Fe có tỷ lệ vượt ngưỡng cao nhất, tương ứng là 70,9% và 52,0%. Hiện nay, một trong những điểm nóng nhất về ô nhiễm môi trường trên lưu vực sông Hồng-Thái Bình là hệ thống thủy nông Bắc Hưng Hải (hệ thống thủy nông của các địa phương: Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Dương có chiều dài 200 km).

Hệ thống này bị ô nhiễm nghiêm trọng về chất hữu cơ, chất dinh dưỡng và vi sinh. Kết quả quan trắc cho thấy, có đến 90% các vị trí quan trắc trên hệ thống có các thông số ô nhiễm hữu cơ, chất dinh dưỡng, vi sinh vật vượt ngưỡng B1 của QCVN 08-MT:2015/BTNMT. Mức độ ô nhiễm đặc biệt gia tăng vào mùa khô (tháng 10 đến tháng 12) do hệ thống thủy nông đóng để trữ nước cho tưới tiêu, gây tình trạng nước bị ứ đọng.

Nguyên nhân ô nhiễm được xác định là do phải tiếp nhận một lượng quá lớn nước thải sinh hoạt, công nghiệp, làng nghề… chưa được xử lý, xả trực tiếp từ các địa phương trong khu vực vào hệ thống. Ngoài ra, hệ thống phải tiếp nhận nguồn nước từ các sông khác trong khu vực hiện đang rất ô nhiễm chảy vào như: sông Cầu Bây thuộc Hà Nội; các nhánh sông Bần-Vũ Xá, sông Đình Dù và kênh Trần Thành Ngọ của tỉnh Hưng Yên… dẫn đến ô nhiễm môi trường nước ngày thêm trầm trọng.

Theo Bộ Tài nguyên và Môi trường, Luật Tài nguyên nước năm 2023 có hiệu lực từ ngày 1/7/2024, trong đó luật đặc biệt quan tâm đến giải quyết ô nhiễm ở các đoạn sông, dòng sông bị ô nhiễm nặng. Để giảm thiểu, khắc phục tình trạng ô nhiễm nguồn nước trên các dòng sông, lưu vực sông, Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp các bộ, ngành có liên quan xây dựng dự thảo Chỉ thị về các giải pháp cấp bách tăng cường kiểm soát ô nhiễm và xử lý ô nhiễm môi trường nước một số lưu vực sông; đồng thời, chỉ đạo các cơ quan chuyên môn thực hiện rà soát toàn bộ hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường, tiến hành sửa đổi các quy chuẩn bảo đảm tiệm cận với quy chuẩn của các nước tiên tiến, trên cơ sở đó xem xét ban hành quy chuẩn kỹ thuật địa phương về môi trường, bảo đảm quy chuẩn kỹ thuật của địa phương phải cao hơn quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.

Mặt khác, chính quyền các địa phương tăng cường hơn nữa công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường đối với toàn bộ khu công nghiệp, cụm công nghiệp, làng nghề trong việc xả thải nước ra các lưu vực sông và các sông nhánh; xử lý nghiêm những hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường. Với các đoạn sông đã và đang bị ô nhiễm, sớm nghiên cứu, áp dụng công nghệ cải tạo phù hợp để phục hồi, khơi thông, tạo dòng chảy; tiếp tục đầu tư xây dựng các trạm xử lý nước thải công nghiệp, sinh hoạt tập trung trên địa bàn.

Mới đây, tại hội nghị đánh giá kết quả thực hiện các nhiệm vụ xử lý ô nhiễm môi trường hệ thống công trình thủy lợi Bắc Hưng Hải, Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường Đặng Quốc Khánh cho rằng: Các địa phương, bộ, ngành đã có quyết tâm trong việc xử lý các nguồn gây ô nhiễm nhưng hiệu quả chưa cao.

Vì vậy, đề nghị các đơn vị chuyên môn của Bộ Tài nguyên và Môi trường chỉ ra đúng nguyên nhân, trách nhiệm cụ thể gắn với các bộ, ngành, nhất là địa phương để xử lý ô nhiễm môi trường hệ thống công trình thủy lợi Bắc Hưng Hải nói riêng, và các dòng sông bị ô nhiễm nói chung; nghiên cứu, đề xuất cơ chế giám sát, nếu cần thiết sẽ thành lập các tổ chức quản lý lưu vực sông theo quy định của Luật Tài nguyên nước năm 2023, trong đó có hệ thống Bắc Hưng Hải; thực hiện việc trao quyền, gắn trách nhiệm đối với lãnh đạo ủy ban nhân dân tỉnh rõ ràng, để từ đó có sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa và phối hợp, gắn kết tốt giữa các địa phương nhằm hạn chế, xử lý ô nhiễm và cải thiện chất lượng môi trường các lưu vực sông hiệu quả.

Có thể bạn quan tâm

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng khẳng định, Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn kiên định mục tiêu phát triển nhanh phải đi đôi với phát triển bền vững. (Ảnh: VGP/ĐỨC TUÂN)

Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero

Ngày 8/7, tại Hà Nội, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Chủ tịch Hội đồng quốc gia về Phát triển bền vững dự và phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn "Năng lượng và môi trường thế giới-Việt Nam 2026" với chủ đề "Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero".

Ngày 6/7, hồ chứa Lục Lam ở thành phố Hoành Châu thuộc Nam Ninh, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây bị vỡ đập, gây ngập lụt ở khu vực hạ du. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Sáu người chết, 11 người mất tích, Trung Quốc nỗ lực khắc phục hậu quả mưa lũ

Nhiều khu vực ở Quảng Tây, Trung Quốc đang hứng chịu đợt mưa lớn liên tục hiếm gặp trong lịch sử, kéo theo thiên tai cực đoan, gây hậu quả nghiêm trọng, khoảng 77% số xã, thị trấn xuất hiện mưa bão, nhiều nơi có lượng mưa vượt mức kỷ lục, 6 người chết, 11 người mất tích, hàng chục nghìn người phải di dời khẩn cấp.

Giảng viên và sinh viên Trường đại học Giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh bên bức tường bê-tông gai dầu.

Hướng đi mới cho ngành vật liệu xây dựng

Quá trình đô thị hóa với tốc độ cao tại Thành phố Hồ Chí Minh kéo theo nhu cầu rất lớn về vật liệu xây dựng. Trong khi các tài nguyên truyền thống như cát, đá chịu nhiều sức ép về sản lượng khai thác, thì hàng trăm nghìn tấn chất thải xây dựng mỗi ngày vẫn phải xử lý bằng cách san lấp, đổ bỏ.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Thời tiết ngày 8/7: Nhiều nơi trên cả nước nắng ban ngày, mưa dông vào chiều và tối

Dự báo, ngày 8/7, nhiều khu vực trên cả nước tiếp tục duy trì trạng thái thời tiết ngày nắng, có mưa dông rải rác, mưa tập trung vào chiều và tối, cục bộ có nơi mưa to. Cơ quan khí tượng cảnh báo nguy cơ xảy ra lốc, sét, mưa đá, gió giật mạnh; mưa lớn cục bộ có thể gây lũ quét, sạt lở đất và ngập úng tại vùng trũng thấp.

Hoa viên Tam Hiệp được đầu tư xây dựng từ nguồn vốn xã hội hóa.

Người dân Đồng Nai chung tay làm đẹp phố phường

Trong đợt thi đua cao điểm 500 ngày đêm ở thành phố Đồng Nai, công tác chỉnh trang đô thị là một trong những nhiệm vụ trọng tâm ở các địa bàn phường trung tâm. Tại phường Tam Hiệp sự đồng thuận, ủng hộ của người dân đã tạo ra nguồn lực lớn, góp phần làm đẹp phố phường.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 6/7/2026: Bắc Bộ giảm mưa sau bão, Trung Bộ có nắng trở lại

[Video] Dự báo thời tiết ngày 6/7/2026: Bắc Bộ giảm mưa sau bão, Trung Bộ có nắng trở lại

Sau khi bão số 1 tan, thời tiết trên cả nước đang dần ổn định trở lại. Bắc Bộ vẫn còn chịu tác động của hoàn lưu sau bão và rãnh áp thấp với mưa trong buổi sáng, sau đó giảm dần. Trung Bộ chủ yếu có nắng trở lại, trong khi Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ chỉ còn mưa dông rải rác, tập trung nhiều vào chiều và tối.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 6/7/2026: Hoàn lưu sau bão tiếp tục gây mưa ở Bắc Bộ và Trung Bộ

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 6/7/2026: Hoàn lưu sau bão tiếp tục gây mưa ở Bắc Bộ và Trung Bộ

Bão số 1 đã tan, tuy nhiên hoàn lưu sau bão vẫn tiếp tục gây mưa tại nhiều nơi ở Bắc Bộ. Trong khi đó, Trung Bộ giảm mưa, nắng xuất hiện trở lại ở nhiều địa phương. Khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ cũng ghi nhận xu hướng mưa dông thu hẹp khi gió mùa Tây Nam hoạt động yếu dần.