IAEA nối lại hoạt động thanh sát ở Iran

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử quốc tế (IAEA) thông báo đã nối lại hoạt động thanh sát đối với các cơ sở hạt nhân của Iran. Trong khi đó, Tehran khẳng định, luôn coi ngoại giao là kênh quan trọng trong việc tìm giải pháp cho vấn đề hạt nhân.

Nhân viên làm việc tại cơ sở hạt nhân Isfahan của Iran. Ảnh: GETTYIMAGES
Nhân viên làm việc tại cơ sở hạt nhân Isfahan của Iran. Ảnh: GETTYIMAGES

Sự trở lại của IAEA

Trả lời hãng tin RIA Novosti của Nga, Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi cho biết, cơ quan này hiện chỉ có thể tiến hành thanh sát tại các cơ sở hạt nhân không bị ảnh hưởng bởi các diễn biến căng thẳng trước đó. Đây là những cơ sở được nhất trí thanh sát từ trước, nhưng việc tiếp cận vẫn còn hạn chế và chưa bao gồm một số cơ sở hạt nhân quan trọng. Người đứng đầu IAEA đề cập ba cơ sở hạt nhân khác có tầm quan trọng hơn do vẫn lưu giữ lượng lớn vật liệu và thiết bị hạt nhân, đồng thời cho rằng, IAEA cần sớm được tiếp cận các cơ sở này.

Ông Grossi nhấn mạnh việc khôi phục đầy đủ quyền tiếp cận là vấn đề then chốt hiện nay, cho biết cơ quan này đang duy trì đối thoại với phía Iran. Tuy nhiên, theo Tổng Giám đốc IAEA, mức độ hợp tác hiện vẫn còn hạn chế. IAEA lâu nay nêu rõ kế hoạch kiểm tra kho urani làm giàu của Iran, gồm cả vật liệu gần đạt cấp độ vũ khí, đã quá hạn từ lâu và vấn đề này cần được giải quyết một cách cấp bách.

Iran hiện vẫn chưa cho phép các thanh sát viên của IAEA tiếp cận các địa điểm hạt nhân vốn hứng chịu cuộc oanh kích do Israel và Mỹ tiến hành hồi tháng 6/2025, trong đó có ba cơ sở làm giàu urani đang hoạt động. Sau diễn biến căng thẳng này, Tehran thu hẹp hợp tác với IAEA và ban hành quy định yêu cầu mọi đề nghị của IAEA về hoạt động thanh sát toàn diện phải được Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran phê chuẩn.

Phía Iran khẳng định, không chấm dứt hoàn toàn hợp tác với IAEA, nhưng nêu rõ mọi hoạt động hợp tác trong thời gian tới sẽ được xem xét trên cơ sở lợi ích an ninh quốc gia. Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi giải thích thêm rằng, quan hệ giữa Iran và IAEA hiện được điều phối thông qua Hội đồng An ninh quốc gia tối cao và Tehran sẽ đánh giá riêng rẽ từng yêu cầu thanh sát của cơ quan này.

Coi trọng kênh ngoại giao

Phát biểu ý kiến tại cuộc họp báo thường kỳ, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei tuyên bố, Tehran vẫn luôn coi ngoại giao là một kênh quan trọng trong việc xử lý các vấn đề liên quan chương trình hạt nhân, đồng thời khẳng định, Iran sẵn sàng sử dụng con đường ngoại giao khi điều kiện cho phép. Người phát ngôn Baghaei cho rằng, Iran đã thể hiện năng lực của mình trên nhiều lĩnh vực, trong đó có ngoại giao, nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia.

Theo ông Baghaei, Tehran sẽ tiếp tục theo đuổi các biện pháp ngoại giao trong những thời điểm và điều kiện phù hợp. Tuy nhiên, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho rằng, trong quá trình trao đổi về vấn đề hạt nhân, Tehran đang phải làm việc với một số bên chưa thể hiện sự coi trọng đầy đủ đối với đối thoại và đàm phán. Trong bối cảnh đó, Iran khẳng định vẫn duy trì sự sẵn sàng cần thiết để ứng phó các tình huống bất ngờ có thể phát sinh.

Liên quan tiến trình đàm phán hạt nhân, Iran và Mỹ trước đó đã tiến hành năm vòng đàm phán gián tiếp, dưới sự trung gian hòa giải của Oman và dự kiến tổ chức vòng thứ sáu. Tuy nhiên, điều đáng tiếc là các cuộc đàm phán này bị gián đoạn sau khi xảy ra các diễn biến quân sự nghiêm trọng hồi tháng 6 vừa qua, khi Mỹ và Israel không kích các cơ sở hạt nhân tại Iran. Sau đó, Tehran đã đình chỉ hợp tác với IAEA theo một đạo luật của Quốc hội, với lý do bày tỏ quan ngại về an toàn đối với các cơ sở hạt nhân và đội ngũ khoa học của Nhà nước Hồi giáo.

Về phần mình, IAEA tiếp tục kêu gọi Iran cho phép nối lại các hoạt động thanh sát các cơ sở hạt nhân. Đáp lại, Người phát ngôn Baghaei khẳng định, Iran vẫn là thành viên của Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT), đã thực hiện các cam kết theo thỏa thuận bảo đảm với IAEA và nhận thức đầy đủ các nghĩa vụ của mình, đồng thời đề nghị cơ quan này thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ mang tính kỹ thuật.

Trước đó, Bộ trưởng Ngoại giao Araghchi tuyên bố Thỏa thuận Cairo giữa Iran và IAEA về việc thanh tra các cơ sở hạt nhân của nước này đã chấm dứt hiệu lực sau khi IAEA thông qua một nghị quyết yêu cầu Tehran báo cáo tình trạng trữ lượng urani của mình. Ông Araghchi tuyên bố nghị quyết do Mỹ và Nhóm E3, gồm ba nước châu Âu là Anh, Pháp và Đức, đề xuất là không chính đáng, làm suy yếu tính độc lập của IAEA, gây gián đoạn hợp tác giữa Iran và cơ quan này. Người đứng đầu ngành ngoại giao Iran cho biết, Tehran đã chính thức gửi thư tới Tổng Giám đốc IAEA để thông báo rằng, Thỏa thuận Cairo, ký kết hồi tháng 9, chấm dứt và không còn hiệu lực.

Có thể bạn quan tâm

Bánh tiramisu dài nhất thế giới

Bánh tiramisu dài nhất thế giới

Khoảng 100 đầu bếp Italy mới đây sử dụng tổng cộng 50.000 chiếc bánh quy xốp ladyfinger và hơn 3.000 quả trứng để tạo ra chiếc bánh ngọt tráng miệng vị cà-phê tiramisu dài 440,6 m (trong ảnh).

Biếm họa: ALAA ALLAGTA

Áp lực gia tăng

Căng thẳng quân sự giữa Mỹ và Israel với Iran đang đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng.

Lực lượng an ninh Mexico bắt giữ Audias Flores (áo trắng). Ảnh: GETTY IMAGES

Đòn giáng mạnh vào băng đảng ma túy Mexico

Lực lượng an ninh Mexico vừa bắt giữ Audias Flores, biệt danh “El Jardinero”, một trong những trùm ma túy của băng đảng Jalisco thế hệ mới (CJNG) tại bang Nayarit, phía tây nước này. Đây được xem là đòn giáng mạnh vào CJNG - một trong những tổ chức tội phạm nguy hiểm nhất thế giới.

Biếm họa: VECTEEZY

Hàn gắn quan hệ đồng minh

Nhà vua Anh Charles III và Hoàng hậu Camilla vừa có cuộc gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài bốn ngày tới “xứ cờ hoa”.

Công nhân kiểm tra những cây giống ca-cao tại El Ceibo. Ảnh: THE GUARDIAN

Nông dân Bolivia bảo vệ đất trước “cơn sốt” vàng

Trong bối cảnh giá vàng tăng cao, kéo theo làn sóng khai thác mỏ lan rộng và gây nhiều hệ lụy môi trường, các cộng đồng nông dân tại vùng tây bắc Bolivia đang lựa chọn một hướng đi khác bền vững, đặt nông nghiệp và môi trường lên trên lợi ích kinh tế ngắn hạn.

Một công trình chắn sóng tại Indonesia. Ảnh: ANTARA NEWS

Đê chắn sóng thế hệ mới tại Indonesia

Nhằm tối ưu hóa hoạt động bảo vệ bờ biển, Tổ chức Nghiên cứu năng lượng và sản xuất (OREM) thuộc Cơ quan Nghiên cứu và Đổi mới quốc gia Indonesia (BRIN) đã giới thiệu cải tiến mới nhất về Hệ thống chắn sóng cho cơ sở hạ tầng cảng và các công trình ven biển (BRINlock).

Công nhân làm việc tại một cơ sở lọc dầu tại UAE. Ảnh: PETROFAC

UAE tuyên bố rút khỏi OPEC

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) vừa tuyên bố rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), cũng như liên minh giữa OPEC và các đối tác (OPEC+). Quyết định này giáng một đòn mạnh vào nhóm các nhà sản xuất dầu toàn cầu, vào đúng thời điểm cuộc xung đột ở Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng lịch sử.

Ảnh: SHIPSPOTTING

Chuyến hàng LNG đầu tiên qua Hormuz

Một tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) đã rời khỏi vùng Vịnh qua Eo biển Hormuz, đánh dấu chuyến hàng LNG đầu tiên được vận chuyển qua tuyến hàng hải chiến lược này kể từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát hồi cuối tháng 2 vừa qua.

Biếm họa: ENRICO BERTUCCIOLI

Tự chủ chiến lược

Trang mạng Defense News đưa tin, từ năm 2028, Đan Mạch sẽ tiếp nhận hệ thống phòng không SAMP/T NG của châu Âu, do liên doanh Eurosam giữa Tập đoàn quốc phòng Pháp Thales và MBDA của Italy phát triển.

Phần lớn người trẻ đều phụ thuộc vào smartphone. Ảnh: GETTY

Giới trẻ Mỹ “cai nghiện” smartphone

Nhiều thanh niên Mỹ gần đây chủ động tham gia chương trình “cai nghiện” smartphone (điện thoại thông minh) nhằm tìm lại sự tập trung, cân bằng tinh thần và kết nối với đời thực.

Biếm họa: NAYER TALAL NAYER

Bài toán nan giải

Gần 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu trong năm 2025, đặc biệt là tới châu Âu, cho thấy hành trình tìm kiếm an toàn hoặc cơ hội sống tốt hơn tiếp tục là một trong những chuyến đi nguy hiểm nhất đối với hàng chục nghìn người trên thế giới.

Tàu sân bay Mỹ tham gia phong tỏa Eo biển Hormuz. Ảnh: DEFENSE NEWS

Nguy cơ tê liệt kéo dài trên Eo biển Hormuz

Tình hình tại Eo biển Hormuz - tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược toàn cầu - tiếp tục diễn biến phức tạp khi các vụ tấn công tàu thuyền tái diễn, trong bối cảnh Iran kiên quyết không mở lại tuyến hàng hải chiến lược này nếu Mỹ chưa dỡ bỏ phong tỏa.

Áo phao đắt giá

Áo phao đắt giá

Một nhà sưu tập mới đây trả hơn 900.000 USD để mua chiếc áo phao (trong ảnh) do bà Laura Mabel Francatelli, hành khách hạng nhất trên con tàu Titanic định mệnh, mặc khi sơ tán.

Hai nhà lãnh đạo Hàn Quốc (bên trái) và Ấn Độ cam kết thúc đẩy mạnh hợp tác. Ảnh: THE KOREA TIMES

Tầm nhìn chiến lược Hàn Quốc-Ấn Độ

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung (từ ngày 19 đến 21/4) được cả hai bên đánh giá đạt kết quả mang tính đột phá. Không chỉ củng cố mối quan hệ Đối tác chiến lược đặc biệt Hàn Quốc-Ấn Độ, hai nước còn xác lập tầm nhìn chiến lược mới về quan hệ “Đối tác hướng tới tương lai” giữa hai nước.

Dòng sản phẩm của HiPP trên kệ một siêu thị. Ảnh: GETTYIMAGES

Bê bối sản phẩm ăn dặm trẻ em

Hãng thực phẩm HiPP của Đức đang phải thu hồi khẩn cấp một dòng sản phẩm ăn dặm cho trẻ em được lưu hành ở nhiều quốc gia, do nghi vấn có thể chứa chất độc hại, gây nguy hiểm tới tính mạng người dùng. Vụ bê bối xảy ra trong bối cảnh đang có nhiều lo ngại về chất lượng thực phẩm chế biến sẵn và sữa công thức cho trẻ em.

Biếm họa: ENGIN SELÇUK

Thế hệ không khói thuốc

Quốc hội Anh đã thông qua Dự luật Thuốc lá và Thuốc lá điện tử, trong đó quy định cấm vĩnh viễn những người sinh sau ngày 1/1/2009 được mua thuốc lá các loại trong suốt cuộc đời, nhằm hướng tới xây dựng một thế hệ không khói thuốc.

Anh Trần Trung Kiên (bên trái) tại Lễ hội năm nay.

Luôn hướng về cội nguồn dân tộc

Điểm nhấn mang ý nghĩa sâu sắc nhất của Lễ hội Văn hóa Việt Nam 2026 được tổ chức tại Osaka (Nhật Bản) cuối tuần qua chính là phần tái hiện Giỗ Tổ Hùng Vương - nghi lễ thiêng liêng gắn liền với truyền thống văn hóa Việt Nam.

Công dân có thể thuê người cùng đi khám bệnh. Ảnh: REUTERS

Dịch vụ “người đồng hành” tại Hàn Quốc

Trong bối cảnh số lượng người sống một mình ngày càng gia tăng, chính quyền Seoul (Hàn Quốc) đang triển khai một mô hình dịch vụ đặc biệt nhằm hỗ trợ đối tượng trên đi bệnh viện hay chuyển nhà.

Gaza cần 71 tỷ USD để tái thiết. Ảnh: AP

Tín hiệu tích cực trong đàm phán Israel - Hamas

Đại diện cấp cao Hội đồng Hòa bình Gaza Nickolay Mladenov bày tỏ lạc quan về khả năng đạt được kế hoạch giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas và các nhóm vũ trang khác ở Dải Gaza. Đây vốn được coi là hố sâu ngăn cách trong các cuộc đàm phán giữa Israel và Hamas.

Ảnh: FLIGHT GLOBAL

Israel tăng cường năng lực UAV

Lực lượng không quân Israel đang thành lập một phi đội thiết bị bay không người lái (UAV) mới, sử dụng dòng Heron MK II (trong ảnh) hiện đại, nhằm đáp ứng nhu cầu tác chiến gia tăng mạnh kể từ sau xung đột bùng phát ngày 7/10/2023 với phong trào Hồi giáo Hamas.

Học sinh thực hành bảo vệ môi trường bên bờ biển. Ảnh: GETTYIMAGES

Đưa “đại dương” vào lớp học

Malaysia có đường bờ biển dài khoảng 4.800km, với nền kinh tế phụ thuộc chặt chẽ vào tài nguyên biển, từ du lịch, dịch vụ tới hậu cần, ngoại thương. Quốc gia Đông Nam Á đang nỗ lực đưa những kiến thức và kỹ năng bảo tồn biển vào hệ thống giáo dục phổ thông, qua những chương trình trải nghiệm thực tế để thu hút học sinh.

Biếm họa: MIKAIL ÇIFTÇI

Bước đi cần thiết

Song song việc thúc đẩy lệnh cấm mạng xã hội đối với trẻ dưới 15 tuổi, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kêu gọi triển khai “ngày không kết nối” hằng tháng nhằm khuyến khích thanh, thiếu niên dành thời gian cho đọc sách, rèn luyện thể thao và tham gia các hoạt động đời thực, tạm rời bỏ môi trường internet.

Jennie là một trong những cái tên gây chú ý trong danh sách năm nay. Ảnh: GETTY

Những nhân vật định hình xu hướng

Ngày 15/4 vừa qua, Tạp chí TIME (Mỹ) đã công bố danh sách "100 nhân vật ảnh hưởng nhất thế giới năm 2026". Các nhân vật trong bảng xếp hạng năm nay được đánh giá là có vai trò định hình các xu hướng toàn cầu.

AirAsia và các hãng hàng không khác đều bị ảnh hưởng bởi giá nhiên liệu tăng vọt. Ảnh: AP

Làn sóng hủy chuyến bay do giá nhiên liệu tăng

Cuộc xung đột ở Trung Đông và lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng của Iran đã khiến giá nhiên liệu máy bay tăng vọt, gây ra làn sóng hủy chuyến bay trên các tuyến từ Trung Quốc đến Đông Nam Á, làm gián đoạn kế hoạch du lịch của hàng triệu người trước kỳ nghỉ lễ Ngày Quốc tế Lao động 1/5.

Một siêu tàu chở dầu băng qua Eo biển Hormuz chỉ vài giờ sau khi Iran phong tỏa trở lại. Ảnh: GETTYIMAGES

Iran lại đóng cửa Eo biển Hormuz

Chỉ vài giờ sau khi mở cửa trở lại, Iran lại tiếp tục “khóa” Eo biển Hormuz và tuyên bố duy trì kiểm soát tuyến vận tải biển quan trọng này, chừng nào Mỹ chưa dỡ bỏ phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran. Kế hoạch đàm phán tiếp theo chưa được chốt lịch, trong khi bất đồng còn nhiều, nhất là vấn đề chuyển giao urani.

Biếm họa: SIMON REGIS

Thỏa thuận bất ngờ

Israel và Lebanon cuối tuần qua bất ngờ đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày. Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon được ký kết sau hơn một tháng bùng phát xung đột, được cộng đồng quốc tế hồ hởi đón nhận.