Vào cuộc quyết liệt
Mường Khương là huyện có số lượng nhà phải xóa lớn nhất tỉnh Lào Cai (hơn 4.000 hộ) trong khi đó đời sống của nhân dân còn nhiều khó khăn, không có nguồn đối ứng, đó là một khó khăn lớn. Theo Bí thư Huyện ủy Giàng Seo Vần: Cấp ủy, chính quyền huyện luôn xác định việc xóa nhà tạm, nhà dột nát là một nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Nhằm huy động sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và đồng thuận của nhân dân trên địa bàn huyện, Huyện ủy đã thành lập Ban Chỉ đạo, Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo thực hiện xóa nhà tạm, nhà dột nát và hỗ trợ khắc phục thiệt hại về nhà ở do ảnh hưởng bão số 3 trên địa bàn huyện Mường Khương; phân công nhiệm vụ cho các thành viên Ban Chỉ đạo, Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo; đồng chí Bí thư Huyện ủy làm Trưởng Ban chỉ đạo.
Trên cơ sở chỉ đạo của Huyện ủy, Ủy ban nhân dân huyện thành lập 16 tổ để rà soát các hộ đang ở trong nhà tạm, nhà dột nát. Tổ chức Lễ phát động Phong trào thi đua “Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát” trên địa bàn huyện đến năm 2025. Tại lễ phát động, Ủy ban nhân dân huyện Mường Khương đã tổ chức ký giao ước thi đua giữa các đồng chí Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, thị trấn với Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện.
Cùng với đó, Huyện ủy đã ban hành Chỉ thị số 32-CT/HU, ngày 12/11/2024 để lãnh đạo thực hiện. Song với sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chính quyền các cấp, sự chung tay, ủng hộ của nhân dân. Có thể khẳng định, việc triển khai thực hiện hỗ trợ nhà ở bảo đảm nghiêm túc; đúng đối tượng; chủ động, quyết liệt và kịp thời. Đối với vấn đề nguồn lực hỗ trợ xóa nhà tạm, huyện đã chủ động điều chỉnh, phân bổ nguồn vốn sự nghiệp thuộc chương trình Mặt trận Tổ quốc (theo Nghị quyết số 111/2024 của Quốc hội); đồng thời, đa dạng hóa các nguồn lực hỗ trợ người dân. Đến nay, huyện đã huy động nguồn lực để xây dựng 266 nhà bằng nguồn vốn hỗ trợ ngoài ngân sách do các tổ chức, cơ quan, cá nhân hỗ trợ thông qua Mặt trận Tổ quốc tỉnh và các kênh khác. Để tiết kiệm chi phí, cấp ủy, chính quyền các cấp đã chỉ đạo các hộ dân chủ động đổi công với phương châm: Nhà giúp nhà, thôn giúp thôn, xã giúp xã để chủ động nguồn nhân công xây dựng nhà ở. Theo đó, đã triển khai 1.318/1.480 nhà, bằng 89,1%.
Vẫn còn nhiều khó khăn
Tuy nhiên, nhìn toàn cục việc xóa nhà tạm, nhà dột ở Mường Khương vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Là huyện nghèo, vùng cao, biên giới, có xuất phát điểm thấp cho nên còn rất nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, kỹ thuật, kết cấu hạ tầng và đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn. Thêm vào đó, bão số 3 (Yagi) vừa qua đã gây thiệt hại về cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất của nhà nước và nhân dân. Tỷ lệ hộ nghèo, hộ cận nghèo còn rất cao, các hộ dân không có nguồn lực để đối ứng.
Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Lùng Khấu Nhin Đặng Công Huân, trên thực tế có nhiều khó khăn cản trở, gây khó cho việc xóa nhà tạm, nhà dột tại địa phương. Thí dụ như: Nguồn kinh phí xây dựng một ngôi nhà với diện tích nhà khoảng 60m2, ít nhất số tiền phải đầu tư khoảng từ 120 triệu đồng trở lên. Trong khi nguồn vật liệu (xi-măng, gạch, sắt, tôn) ở xa, thường từ thành phố Lào Cai... Bên cạnh đó, một số hộ bằng lòng với cuộc sống (cơ sở vật chất) hiện tại cho nên không có nhu cầu làm nhà; một số hộ dân có tư duy sợ thoát nghèo sẽ mất các chính sách hỗ trợ cho người nghèo khác cho nên cũng không muốn làm nhà.
Ông Sền Quáng Thường, Bí thư Chi bộ thôn Na Vang, xã Lùng Khấu Nhin cho biết: Trong số 58 hộ của thôn, có 18 hộ có nhà dột nát thì tám nhà đã làm xong nhà mới nhưng có năm hộ không làm được vì không có tiền và không muốn làm…
Dựa trên thực tế này, Bí thư Huyện ủy Giàng Seo Vần, kiến nghị: Trên cơ sở rà soát của huyện về các hộ nghèo, cận nghèo, gia đình chính sách, người có công và các hộ bị ảnh hưởng bởi bão số 3; hiện huyện còn khoảng 1.100 hộ rất khó khăn về vốn đối ứng; trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, Huyện ủy, Ủy ban nhân dân huyện, Ban Chỉ đạo huyện đã có các giải pháp về mẫu nhà ở, hỗ trợ vật liệu xây dựng, hỗ trợ nhân công, đổi công, song các hộ vẫn còn nhiều khó khăn, đề nghị tỉnh quan tâm bố trí nguồn kinh phí qua Ngân hàng Chính sách xã hội để tạo điều kiện cho các hộ dân vay làm nhà với lãi suất thấp hơn mức hiện tại.
