Sự kiện đánh dấu cột mốc quan trọng trong hành trình thu hẹp khoảng cách phát triển tại khu vực.
Triển lãm ảnh “25 năm Hội nhập” đã tái hiện các mốc quan trọng kể từ khi IAI được khởi động tại Hội nghị Cấp cao ASEAN không chính thức lần thứ 4 vào năm 2000, với tổng cộng 862 dự án, trị giá hơn 170 triệu USD.
Phát biểu khai mạc triển lãm, Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn nhấn mạnh, IAI đã trở thành cơ chế then chốt trong việc thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các quốc gia thành viên, hỗ trợ các nước Campuchia, Lào, Myanmar và Việt Nam thực hiện đầy đủ các cam kết chung và tham gia trọn vẹn tiến trình hội nhập ASEAN và xây dựng cộng đồng.
Đại sứ Tôn Thị Ngọc Hương khẳng định kỷ niệm 25 năm IAI là dịp tái khẳng định quyết tâm tăng cường hợp tác, thu hẹp khoảng cách phát triển, hướng tới xây dựng một Cộng đồng ASEAN gắn kết, bao trùm và tự cường cho tất cả các quốc gia thành viên.
Cũng tại lễ khai mạc, Đại sứ Nhật Bản tại ASEAN, ông Kiya Masahiko, nhấn mạnh tầm quan trọng của IAI trong hỗ trợ các quốc gia thành viên ASEAN kém phát triển hơn, giúp họ hội nhập sâu hơn vào khu vực. Chủ tịch Viện Nghiên cứu kinh tế ASEAN và Đông Á (ERIA), ông Tetsuya Watanabe, ghi nhận những thành tựu đáng kể của IAI, bao gồm hơn 860 dự án được triển khai, đào tạo hơn 51.000 cán bộ trên toàn khu vực và giảm tỷ lệ chênh lệch GDP bình quân đầu người từ 3,4 lần năm 2000 xuống còn 2 lần năm 2020. Ông cũng đánh giá cao tiến bộ tại các nước Campuchia, Lào, Myanmar và Việt Nam về ổn định kinh tế vĩ mô, phát triển hạ tầng và cải cách pháp luật kinh tế.
Tại cuộc tọa đàm, các đại biểu đã tập trung thảo luận cách tiếp cận của ASEAN đối với IAI sau năm 2025. Các nước thụ hưởng chia sẻ nhu cầu về phát triển nguồn nhân lực, nâng cao hiệu quả triển khai dự án, cũng như thách thức trong huy động và điều phối nguồn lực. Các đại biểu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc gắn kết IAI với Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Những lĩnh vực ưu tiên được các nước ASEAN đề cập gồm chuyển đổi số, nâng cao năng lực, phát triển hạ tầng, ứng phó thách thức mới, thúc đẩy hợp tác tiểu vùng, cơ chế tài chính sáng tạo và tăng cường khả năng chống chịu khí hậu.
Tọa đàm cũng là diễn đàn để các đối tác của ASEAN chia sẻ ưu tiên và khả năng hỗ trợ IAI trong thời gian tới. Các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu gắn kết sáng kiến, dự án IAI với ưu tiên phát triển của ASEAN và sẵn sàng đồng hành trong các lĩnh vực mới nổi như kinh tế số, tăng trưởng xanh và ứng phó biến đổi khí hậu.
Các vấn đề được đưa ra thảo luận tập trung vào thách thức trong huy động nguồn lực, sự cần thiết của cơ chế tài chính linh hoạt và sáng tạo, cũng như tiềm năng hợp tác với khu vực tư nhân và các quỹ thiện nguyện. Các đại biểu đã đưa ra một số khuyến nghị như đa dạng hóa nguồn tài trợ, cải tiến quy trình phê duyệt dự án, huy động mạnh mẽ khu vực tư nhân và đảm bảo sáng kiến phù hợp với chiến lược phát triển quốc gia của các nước thành viên.
Phát biểu kết luận, Phó Tổng Thư ký ASEAN phụ trách Cộng đồng Kinh tế, Satvinder Singh khẳng định: “Trong ASEAN, khi một quốc gia tiến lên, tất cả cùng tiến lên".
Được các lãnh đạo ASEAN thông qua năm 2000, IAI là cơ chế hợp tác trọng yếu nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển trong ASEAN và nâng cao năng lực cạnh tranh của cả khu vực. IAI hỗ trợ các nước mới gia nhập hội nhập đầy đủ vào Cộng đồng ASEAN, gồm Campuchia, Lào, Myanmar, Việt Nam và Timor Leste - quốc gia được công nhận là nước thụ hưởng IAI vào năm ngoái.
