Chúng tôi lên Tả Phìn lần này để thăm vườn địa lan và lắng nghe câu chuyện về những người trồng và làm giàu từ loài hoa đẹp.
Sự bền bỉ và niềm đam mê với địa lan
Tại thôn Sả Séng, xã Tả Phìn, anh Lý Văn Cán là người đã có thâm niên hơn 20 năm trồng địa lan để vươn lên thoát nghèo, làm giàu. Anh Cán chia sẻ, anh bắt đầu trồng địa lan từ năm 2002, khi ấy, địa lan ở Tả Phìn chưa phát triển mạnh như hiện nay, số hộ trồng hoa địa lan còn rất ít.
Do khí hậu ở đây mát mẻ quanh năm, phù hợp loài cây này, cho nên anh đã quyết định trồng hoa địa lan dưới tán rừng. Những ngày đầu triển khai mô hình, do thiếu vốn, thiếu kinh nghiệm và chưa có đầu ra ổn định, việc trồng lan gặp rất nhiều khó khăn. Tuy nhiên, với sự kiên trì học hỏi và tích lũy kinh nghiệm qua từng vụ hoa, anh dần nắm bắt được kỹ thuật chăm sóc cũng như quy luật sinh trưởng của loài hoa này.
Một gốc lan sau khi tách giống cần nhiều năm chăm sóc mới có thể xuất bán. Mỗi năm, anh Cán tách từ 100-200 gốc lan để nhân giống, tạo nguồn cây kế cận. Tuy nhiên, thời gian để một cây lan đạt tiêu chuẩn thương phẩm không ngắn. Nếu tách một củ đơn lẻ thì phải mất khoảng 4 năm mới bán được. Còn tách theo bụi lớn thì cây phát triển nhanh hơn. Chính vì vậy, nghề trồng địa lan là cuộc đầu tư dài hạn, đòi hỏi người nông dân phải có sự bền bỉ và niềm đam mê thật sự.
Bù lại, địa lan không phải là cây quá khó chăm sóc nếu nắm được những yêu cầu cơ bản về dinh dưỡng và môi trường sinh trưởng. Nguồn dinh dưỡng chủ yếu của cây là phân chuồng hoai mục kết hợp với phân bón. So với nhiều loại cây trồng khác, địa lan ít sâu bệnh cho nên không cần phun thuốc thường xuyên. Mỗi năm người trồng chỉ phun thuốc sâu khoảng một lần, quan trọng nhất là giữ cho cây thông thoáng và đủ dinh dưỡng.
Một chậu địa lan trưởng thành có thể cho từ 20 đến 40 cành hoa. Vào những năm được mùa, đặc biệt vào dịp cuối năm hay lễ Tết, chỉ riêng tiền bán hoa và chậu lan cũng mang lại nguồn thu đáng kể cho gia đình.
Sau hơn 20 năm trồng địa lan, hiện trong vườn nhà anh Lý Văn Cán có khoảng 300 gốc, chủ yếu là địa lan xanh. Địa lan xanh thôn Sả Séng, có giá trị kinh tế cao, mỗi chậu thường có giá khoảng 3 triệu đồng, có những chậu địa lan đẹp có thể bán từ 10-15 triệu đồng. Trung bình mỗi năm, anh thu về từ 150-250 triệu đồng, giúp gia đình và nhiều hộ dân Tả Phìn thoát nghèo.
Góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp
Ngoài địa lan, nhiều hộ dân ở Tả Phìn còn trồng thêm đào và mai cảnh để đa dạng nguồn thu nhập. Chị Lương Thị Yến ở thôn Sả Séng là một trong những hộ tiên phong phát triển mô hình trồng nhất chi mai và đào phai phục vụ thị trường Tết. Hiện gia đình chị thuê gần 2 ha đất để trồng khoảng 2.000-3.000 gốc cây cảnh, trong đó một nửa là nhất chi mai, một nửa là đào phai kép 5 cánh.
Không chỉ mang lại nguồn thu lớn mỗi năm, mô hình của gia đình chị còn tạo việc làm thường xuyên cho nhiều lao động địa phương. Mỗi ngày thường có khoảng 5 lao động làm việc tại vườn, đến mùa cao điểm con số này tăng lên 15-20 người.
Ông Giàng A Chu, Chủ tịch Hội Nông dân xã Tả Phìn (Lào Cai) cho biết, mô hình trồng địa lan, nhất chi mai và đào phai đang trở thành một trong những hướng phát triển kinh tế hiệu quả của địa phương, mang lại giá trị kinh tế cao gấp nhiều lần so với trồng lúa truyền thống.
Theo ông Chu, hiện nay có khoảng 70-80% số hộ dân trên địa bàn xã tham gia trồng các loại hoa, cây cảnh này phục vụ thị trường. Nhiều hộ đã có thu nhập ổn định, từng bước vươn lên khá giả. “Không chỉ nâng cao thu nhập cho người dân, các mô hình trồng hoa, cây cảnh còn tạo việc làm thường xuyên cho lao động địa phương, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa, gắn với phát triển du lịch và xây dựng thương hiệu cho Tả Phìn”, ông Giàng A Chu nhấn mạnh.
