Cây măng cho thu nhập cao, ổn định
Ông Hoàng Văn Ghi (thôn Khéo Lẹng), có 2 ha măng mai, trồng được hơn 10 năm cho hay: Măng mai dễ trồng, ít tốn công chăm sóc, chỉ cần phát quang cỏ dại là cây tự phát triển, sau khoảng 3 năm là cho thu hoạch.
Với giá bán măng tươi ổn định khoảng 6.000 đồng/kg như hiện nay, gia đình có nguồn thu vài chục triệu đồng, đủ để trang trải cuộc sống và nuôi con ăn học. So với trồng sắn, trồng ngô, cây măng cho thu nhập cao và ổn định hơn. Mỗi héc-ta măng khi trồng ổn định, cho sản lượng 15-20 tấn mỗi năm. Với thu nhập bình quân từ 90-120 triệu đồng/ha, nhiều gia đình trong xã không chỉ thoát nghèo mà còn vươn lên làm giàu.
Ông Nông Mạnh Tường, nguyên Bí thư xã Lâm Thượng nhiệm kỳ 2015-2020 cho biết, cây măng mai thuộc họ tre, thân to, thẳng, người dân thường chọn cây già, mang chẻ ra, ngâm dưới bùn, dùng làm rui, mè, để lợp các ngôi nhà sàn người Tày. Với điều kiện khí hậu mát mẻ quanh năm, đất đai màu mỡ và thổ nhưỡng đặc trưng, măng mai Lâm Thượng có chất lượng vượt trội, nổi tiếng bởi búp măng to, thân dày, thịt trắng, vị ngọt thanh, không bị đắng, giòn và ít xơ. Mỗi củ măng có trọng lượng trung bình từ 1,5 đến 3,5 kg.
Sau khi thu hoạch trên nương, măng được bóc vỏ, luộc, ép và phơi nắng tự nhiên nhiều ngày để giữ được màu sắc đẹp, hương vị đặc trưng và thời gian bảo quản lâu. Bình quân, 10 kg măng tươi cho khoảng 0,6 kg măng khô thành phẩm. Hiện, giá bán măng khô dao động từ 150-160 nghìn đồng/kg, mang lại giá trị kinh tế cao hơn nhiều so với măng tươi chưa qua chế biến.
Xây dựng, phát triển thương hiệu cho sản phẩm
Cùng với việc mở rộng diện tích măng, xã Lâm Thượng quan tâm xây dựng và phát triển thương hiệu cho sản phẩm. Măng mai Lâm Thượng được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao, được cấp nhãn hiệu chứng nhận “Măng mai xã Lâm Thượng”. Sản phẩm được đóng bao bì túi zip cao cấp, đạt chuẩn 100% tự nhiên, tuyệt đối không sử dụng chất bảo quản và có tích hợp mã QR truy xuất nguồn gốc rõ ràng, sẵn sàng vào các chuỗi siêu thị và hệ thống bán lẻ trên toàn quốc.
Trước đây, măng mai, măng bát độ của vùng cao Lâm Thượng chủ yếu phụ thuộc vào thương lái thu mua tươi, giá cả không ổn định, dễ bị ép giá khi vào chính vụ. Từ lúc Hợp tác xã Nông lâm sản Dương Phúc ra đời, đơn vị này đã làm đầu mối thu mua toàn bộ sản phẩm măng tươi cho Nhân dân trong xã và các địa phương lân cận, đồng thời ưu tiên các hộ gia đình tham gia chuỗi liên kết.
Giám đốc Hợp tác xã Nguyễn Thị Dím cho biết, đơn vị đã đầu tư thêm dây chuyền máy thái măng công nghiệp, hệ thống bể hấp và các thiết bị chế biến đồng bộ. Việc đẩy mạnh khâu sơ chế tại chỗ không chỉ giúp tăng giá trị của nông sản mà còn trực tiếp tạo công ăn việc làm ổn định, nâng cao thu nhập cho hàng chục lao động địa phương. Niên vụ sản xuất năm trước, hợp tác xã đã thu mua khoảng 500 tấn măng tươi. Trước thực tế năng lực chế biến tại chỗ còn hạn chế, hợp tác xã xuất bán tươi 300 tấn, giữ lại sơ chế 200 tấn để tạo ra 10-12 tấn măng khô thành phẩm, đạt giá trị doanh thu măng khô khoảng 2 tỷ đồng, doanh thu bán măng tươi khoảng 1,8 tỷ đồng.
Theo ông Nguyễn Đức Dũng, Giám đốc Công ty cổ phần Yên Thành, ngoài việc liên kết trồng mới hơn 300 ha măng bát độ trong vùng Lục Yên, Lâm Thượng, niên vụ trước đơn vị thu mua trực tiếp trong dân hơn 500 tấn, giá tại nhà máy chế biến khoảng 6.000/kg măng tươi, nông dân thu về hơn 30 tỷ đồng từ măng. Các sản phẩm măng khô của Hợp tác xã Nông lâm sản Dương Phúc được đơn vị thu mua, chế biến xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản... Đây là sự liên kết bền chặt giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp chế biến xuất khẩu, góp phần xây dựng nông thôn mới khu vực miền núi.
Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Lâm Thượng Trần Quốc Tuấn, hiện diện tích toàn xã đạt 500 ha, sản lượng măng tươi đạt gần 8.000 tấn... Chỉ sau 3 năm, cây bắt đầu cho năng suất ổn định. Đây là cây bản địa, phù hợp với thổ nhưỡng và điều kiện canh tác của nông dân miền núi. Chính quyền xã sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ người dân trong việc áp dụng khoa học-kỹ thuật, mở rộng thị trường và giữ vững thương hiệu OCOP, phát triển cây măng mai một cách bền vững.
