Quy định mới của EU nằm trong khuôn khổ Quy định về Thiết kế sinh thái cho sản phẩm bền vững (ESPR) đặt dấu chấm hết cho chiến lược quản trị hàng tồn đã kéo dài suốt nhiều thập kỷ. Nó được áp ngay lập tức với các hãng thời trang lớn, quy mô từ 250 nhân viên và doanh thu trên 50 triệu euro. Doanh nghiệp quy mô dưới ngưỡng trên sẽ có thêm thời gian chuẩn bị đến tháng 7/2030.
Thay cho phương án tiêu hủy trước đây, quy định mới yêu cầu lượng hàng tồn bao gồm quần áo, giày dép và phụ kiện không bán được phải tìm hướng xử lý khác như giảm giá, quyên góp, chuyển sang thị trường khác, tái sử dụng hoặc tái chế. Đồng thời, doanh nghiệp có trách nhiệm công khai lượng hàng tồn bị loại bỏ và cách thức xử lý trong các báo cáo thường niên.
Tiêu hủy hàng tồn từ lâu đã là một phần trong chiến lược bảo vệ giá trị thương hiệu của các nhà mốt xa xỉ nhằm đề cao sự khan hiếm và nhấn mạnh tính độc quyền. Đó là lý do một số nhãn hàng xa xỉ không bao giờ có các chương trình giảm giá. Nếu những chiếc túi hay đôi giày Chanel của mùa trước xuất hiện tại các cửa hàng outlet, người tiêu dùng sẽ dần hình thành tâm lý chờ khuyến mãi thay vì mua ngay khi nó vừa xuất hiện. Về lâu dài, tình trạng này gây ảnh hưởng đến doanh thu và trở thành nguồn nguyên liệu để các cơ sở sản xuất hàng giả sao chép. Vì vậy, tiêu hủy từng được xem là giải pháp hiệu quả nhất để bảo vệ hình ảnh của thương hiệu.
Trước đây việc tiêu hủy hàng tồn được xem là vấn đề nội bộ của doanh nghiệp, thì nay nó đã trở thành câu chuyện về tài nguyên, phát thải và trách nhiệm môi trường của nhiều quốc gia. Trong lệnh cấm này, EU mong muốn ngành thời trang chuyển sang mô hình kinh tế tuần hoàn để sản phẩm có vòng đời dài hơn, có thể tái sử dụng, tái sản xuất hoặc tái chế thay vì kết thúc tại lò đốt hay bãi chôn lấp. Đây được xem là động lực thúc đẩy các mô hình kinh doanh mới như bán hàng đã qua sử dụng, cho thuê thời trang, sửa chữa sản phẩm và tái chế nguyên liệu, những lĩnh vực được dự báo sẽ tăng trưởng mạnh trong nền kinh tế tuần hoàn.
- Theo Bloomberg, trong khoảng một thập kỷ trở lại đây, "thời trang nhanh" đã làm thay đổi hoàn toàn thị trường may mặc toàn cầu. Các thương hiệu liên tục tung ra những bộ sưu tập mới với giá thành thấp, khuyến khích người tiêu dùng mua nhiều hơn, tuy nhiên phía sau tốc độ tăng trưởng đó là lượng hàng tồn kho khổng lồ. Thống kê của các tổ chức môi trường cho biết ngành dệt may hiện là một trong những ngành tiêu thụ nhiều nước và phát thải carbon lớn nhất thế giới. Việc tiếp tục tiêu hủy hàng tồn không chỉ gây phát thải khí nhà kính mà còn làm gia tăng áp lực lên tài nguyên thiên nhiên.
- Quy định mới không chỉ nhằm giảm hàng trăm nghìn tấn rác thải thời trang mỗi năm mà còn đánh dấu bước chuyển mạnh từ mô hình "sản xuất - tiêu dùng - thải bỏ" sang kinh tế tuần hoàn, buộc ngành công nghiệp thời trang phải thay đổi cách thiết kế, phân phối và xử lý sản phẩm. Các chuyên gia nhận định về dài hạn, đây được xem là một trong những bước đi quan trọng nhất của EU nhằm hiện thực hóa mục tiêu trung hòa carbon và xây dựng chuỗi giá trị dệt may bền vững hơn. Không chỉ góp phần cắt giảm lượng rác thải khổng lồ phát sinh mỗi năm, quy định còn gửi đi thông điệp mạnh mẽ rằng trong nền kinh tế xanh giá trị của một sản phẩm không kết thúc khi nó không bán được, mà phải được kéo dài thông qua tái sử dụng, tái chế và tuần hoàn tài nguyên.
