Ngày 28/8, tại Bảo tàng Hồ Chí Minh thành phố Huế đã khai mạc triển lãm chuyên đề “Chủ tịch Hồ Chí Minh với những mốc lịch sử năm 1946”, giới thiệu hơn 250 tư liệu, hình ảnh, hiện vật quý, tái hiện những dấu mốc đặc biệt trong hành trình xây dựng, bảo vệ chính quyền cách mạng và chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài.
Tham dự triển lãm có Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Huế Nguyễn Đình Trung; Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố Phạm Đức Tiến; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Lê Trí Thanh; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Nguyễn Chí Tài.
Năm 1946 và những thử thách “ngàn cân treo sợi tóc”
Triển lãm chuyên đề “Chủ tịch Hồ Chí Minh với những mốc lịch sử năm 1946” chính thức khai mạc tại Bảo tàng Hồ Chí Minh thành phố Huế (số 7 Lê Lợi, phường Thuận Hóa). Hoạt động này do Bảo tàng Hồ Chí Minh tổ chức theo chỉ đạo của Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế, nhân kỷ niệm 81 năm Ngày Cách mạng tháng Tám thành công, Quốc khánh 2/9 và 57 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Triển lãm giới thiệu hơn 250 tư liệu, hình ảnh và hiện vật quý, tập trung tái hiện những dấu mốc nổi bật trong năm 1946 - một giai đoạn có ý nghĩa đặc biệt đối với vận mệnh của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vừa ra đời.
Nội dung triển lãm được bố cục thành 4 chủ đề chính, gồm: Chủ tịch Hồ Chí Minh xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng; Chủ tịch Hồ Chí Minh trên mặt trận ngoại giao; Toàn quốc kháng chiến - bước chuyển lớn của cách mạng Việt Nam; Huế trong công cuộc xây dựng và phát triển.
Sau thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945, Việt Nam từ một nước thuộc địa trở thành một quốc gia độc lập. Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố trước quốc dân đồng bào và thế giới sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Nhưng nền độc lập vừa giành được phải đối mặt với vô vàn khó khăn. Nạn đói, thiên tai tiếp tục đe dọa đời sống nhân dân; nền kinh tế kiệt quệ, ngân khố quốc gia trống rỗng; phần lớn người dân mù chữ, thất học. Trong khi đó, các thế lực thù địch tìm cách chống phá chính quyền cách mạng.
Trong hoàn cảnh đất nước được đặt trước tình thế đặc biệt hiểm nghèo, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng tập trung xây dựng chính quyền, củng cố nền tảng của chế độ mới và tìm cách bảo vệ thành quả Cách mạng tháng Tám.
Theo ban tổ chức, nội dung triển lãm góp phần khẳng định và tôn vinh bản lĩnh cách mạng, trí tuệ thiên tài của một vị Lãnh tụ trong những tháng ngày đầu tiên đầy gian khó trước vận mệnh của đất nước như “ngàn cân treo sợi tóc”, bảo vệ những thành quả của cuộc Cách mạng tháng Tám năm 1945, xây dựng chế độ mới, giữ vững nền độc lập dân tộc và chuẩn bị lực lượng cho cuộc trường kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp trên cả nước.
Từ xây dựng chính quyền đến mặt trận ngoại giao
Một trong những dấu ấn quan trọng của năm 1946 là cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam độc lập. Dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung ương Đảng, cuộc Tổng tuyển cử được tổ chức thành công, góp phần củng cố cơ sở chính trị và pháp lý của Nhà nước cách mạng. Cùng với đó là những nhiệm vụ cấp bách nhằm chống nạn đói, nạn dốt, từng bước ổn định đời sống nhân dân và xây dựng chính quyền mới.
Trên mặt trận ngoại giao, Chủ tịch Hồ Chí Minh thể hiện sự mềm dẻo, linh hoạt trong xử lý những mối quan hệ phức tạp. Trước sự hiện diện của quân Tưởng và các lực lượng liên quan, Người chủ trương sách lược phù hợp để hạn chế những nguy cơ đối với chính quyền cách mạng.
Đối với thực dân Pháp, trong điều kiện tương quan lực lượng còn nhiều bất lợi, Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trương tạm thời hòa hoãn để tranh thủ thời gian chuẩn bị lực lượng. Hiệp định Sơ bộ ngày 6/3/1946 và sau đó là Tạm ước Việt - Pháp ngày 14/9/1946 trở thành những dấu mốc quan trọng trong sách lược ngoại giao của Việt Nam thời điểm đó.
Việc chấp nhận những giải pháp mang tính tạm thời không nhằm từ bỏ mục tiêu độc lập, mà hướng tới tạo ra khoảng thời gian hòa bình cần thiết để củng cố lực lượng, chuẩn bị cho khả năng phải bước vào một cuộc chiến tranh lâu dài.
Đây cũng là một trong những nội dung nổi bật được triển lãm làm rõ, qua đó cho thấy nghệ thuật ngoại giao của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong việc xử lý những tình huống phức tạp, đặt lợi ích dân tộc và việc bảo vệ nền độc lập lên hàng đầu.
Quyết định bước vào cuộc kháng chiến lâu dài
Bên cạnh quá trình xây dựng và bảo vệ chính quyền, triển lãm dành nội dung giới thiệu về Toàn quốc kháng chiến - bước chuyển lớn của cách mạng Việt Nam.
Những diễn biến trong năm 1946 cho thấy khoảng thời gian hòa hoãn ngày càng thu hẹp khi thực dân Pháp tiếp tục có những hành động xâm lược, đe dọa nền độc lập của Việt Nam. Trong bối cảnh đó, những quyết sách của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung ương Đảng vừa nhằm tìm kiếm khả năng hòa bình, vừa chủ động chuẩn bị cho tình huống phải tiến hành kháng chiến.
Nhìn từ các tư liệu được giới thiệu, năm 1946 không chỉ là một năm của những cuộc đấu tranh ngoại giao, mà còn là giai đoạn chuẩn bị quan trọng về chính trị, lực lượng và tinh thần để dân tộc Việt Nam bước vào cuộc trường kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp.
Bà Đinh Thị Hoài Trai, Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh thành phố Huế cho biết, tư tưởng, đường lối, sách lược, nghệ thuật ngoại giao, tinh thần độc lập, tự chủ, dân chủ, chính sách trọng dụng hiền tài, quan điểm “lấy dân làm gốc” của Chủ tịch Hồ Chí Minh năm 1946 tiếp tục dẫn dắt dân tộc ta giành những thắng lợi to lớn trong các cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và trong công cuộc xây dựng, đổi mới và phát triển đất nước Việt Nam hôm nay.
Từ dấu ấn lịch sử năm 1946 đến Huế hôm nay
Một nội dung đáng chú ý của triển lãm là phần giới thiệu Huế trong công cuộc xây dựng và phát triển, qua đó ghi lại những đóng góp của Nhân dân Huế trong quá trình xây dựng, bảo vệ chính quyền cách mạng trong lịch sử cũng như trong giai đoạn phát triển hiện nay.
Theo Bảo tàng Hồ Chí Minh thành phố Huế, triển lãm không chỉ nhằm giúp công chúng nhìn lại những sự kiện lịch sử quan trọng mà còn góp phần khẳng định giá trị lâu dài của tư tưởng, đường lối, sách lược và nghệ thuật ngoại giao của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đó là tinh thần độc lập, tự chủ, dân chủ; chính sách trọng dụng hiền tài và quan điểm “lấy dân làm gốc” - những giá trị tiếp tục có ý nghĩa trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.
Từ những quyết sách trong hoàn cảnh đặc biệt khó khăn năm 1946, các giá trị ấy tiếp tục được vận dụng trong những chặng đường cách mạng sau này, góp phần đưa dân tộc Việt Nam vượt qua các cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và đạt những thành tựu trong công cuộc đổi mới, hội nhập quốc tế.
Triển lãm vì vậy cũng là dịp để Đảng bộ và nhân dân thành phố Huế tiếp tục đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới, gắn những bài học lịch sử với mục tiêu xây dựng thành phố trong tương lai.
Theo định hướng đến năm 2030, Huế phấn đấu trở thành đô thị di sản đặc trưng của Việt Nam; một trong những trung tâm lớn, đặc sắc của khu vực Đông Nam Á về văn hóa, du lịch và y tế chuyên sâu; đồng thời là một trong những trung tâm lớn của cả nước về khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực, chất lượng cao.
Với cách tiếp cận từ những tư liệu lịch sử cụ thể đến những giá trị có ý nghĩa đối với hiện tại, triển lãm “Chủ tịch Hồ Chí Minh với những mốc lịch sử năm 1946” là một trong những hoạt động kỷ niệm Ngày Quốc khánh 2/9, đồng mở ra cơ hội để công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, hiểu sâu hơn về một giai đoạn quyết định trong những năm đầu của nước Việt Nam độc lập.
Thông qua triển lãm “Chủ tịch Hồ Chí Minh với những mốc lịch sử năm 1946” là dịp để chúng ta tri ân công ơn to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các thế hệ cha anh đi trước, tự hào về những chặng đường cách mạng vẻ vang của dân tộc và thành tựu to lớn của đất nước ta trong sự nghiệp đổi mới và hội nhập quốc tế.
Triển lãm mở cửa phục vụ khách tham quan từ ngày 28/8 đến hết ngày 31/12/2026 tại Bảo tàng Hồ Chí Minh thành phố Huế.