Hồi sinh những vùng đất ô nhiễm bom mìn

Nửa thế kỷ sau chiến tranh, bom mìn và vật nổ vẫn nằm lại trong lòng đất là mối đe dọa thường trực cho hàng triệu người dân. Với nỗ lực của Chính phủ, Bộ Quốc phòng, Trung tâm Hành động bom mìn quốc gia Việt Nam cùng sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế, công cuộc làm sạch đất ô nhiễm đang từng bước mang lại những đổi thay rõ rệt.

Tổng công ty Xây dựng Lũng Lô thi công rà phá bom mìn, vật nổ trên tuyến biên giới Việt Nam-Trung Quốc.
Tổng công ty Xây dựng Lũng Lô thi công rà phá bom mìn, vật nổ trên tuyến biên giới Việt Nam-Trung Quốc.

Nỗi đau và thách thức từ lòng đất

Hiện cả nước vẫn còn 5,6 triệu héc-ta đất ô nhiễm bom mìn, vật nổ sau chiến tranh, tương đương 17,7% diện tích đất tự nhiên. Từ năm 1975 đến nay, bom mìn còn sót lại đã cướp đi sinh mạng hơn 40.000 người, làm hơn 60.000 người bị thương, phần lớn là lao động chính, đồng bào dân tộc thiểu số và trẻ em. Khu vực miền trung, nơi từng là chiến trường ác liệt nhất, đã ghi nhận hơn 22.800 nạn nhân, trong đó hơn 10.500 người tử vong.

Ở miền núi phía bắc, riêng tỉnh Lạng Sơn còn khoảng 21.000ha đất ô nhiễm bom mìn. Những vùng đất ô nhiễm bom mìn trở thành rào cản của sự phát triển, hàng triệu héc-ta đất bị bỏ hoang, nhiều dự án hạ tầng, năng lượng, du lịch chậm tiến độ, sinh kế của người dân bị bó hẹp trong nỗi lo mất an toàn.

Báo cáo của Trung tâm Hành động bom mìn quốc gia Việt Nam cho thấy, trong hai năm 2023-2024, hơn 73.000 héc-ta đất được làm sạch để phục vụ phát triển kinh tế-xã hội, trong đó, lực lượng quân đội đảm nhiệm hơn 59.000ha, phần còn lại do VNMAC và các tổ chức quốc tế phối hợp triển khai.

Những vùng đất từng bị ô nhiễm nặng, như: Hà Giang, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Quảng Ngãi, Gia Lai… đã dần hồi sinh. Điển hình là dự án “Hành động bom mìn vì Làng Hòa bình Việt Nam-Hàn Quốc” do Chính phủ Hàn Quốc tài trợ thông qua Cơ quan Hợp tác Quốc tế Hàn Quốc (KOICA), với tổng kinh phí 25 triệu USD. Dự án góp phần biến những vùng đất ô nhiễm bom mìn thành khu dân cư, đồng ruộng an toàn, người dân an tâm sản xuất, ổn định cuộc sống.

Tăng cường hợp tác, khắc phục hậu quả

Trong 5 năm qua, Trung tâm Hành động bom mìn quốc gia Việt Nam cùng các địa phương đã vận động được 44 dự án quốc tế, tổng giá trị 138,5 triệu USD, từ các đối tác: Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Na Uy, Đức, Pháp, Anh, Canada…; các tổ chức quốc tế: Chương trình phát triển Liên hợp quốc, Cơ quan rà phá bom mìn của Liên hợp quốc, Trung tâm Hành động bom mìn nhân đạo Geneva, Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế…

Việc mở rộng hợp tác không chỉ mang lại nguồn lực tài chính mà còn giúp nâng cao năng lực kỹ thuật, tiếp cận các tiêu chuẩn quốc tế và chia sẻ kinh nghiệm xử lý bom mìn an toàn, hiệu quả. Nhiều khóa đào tạo, tập huấn được tổ chức cho hàng nghìn cán bộ, kỹ thuật viên Việt Nam, góp phần xây dựng đội ngũ chuyên gia rà phá bom mìn có trình độ cao trong khu vực.

Không chỉ tiến hành rà phá bom mìn, Việt Nam còn tập trung vào giáo dục phòng, tránh tai nạn cho trẻ em và người dân tại vùng bị ô nhiễm nặng. Trong hai năm 2023-2024, Trung tâm Hành động bom mìn quốc gia Việt Nam và các tổ chức quốc tế đã tổ chức hơn 1.900 buổi tuyên truyền trực tiếp, hàng triệu lượt tiếp cận trực tuyến cùng cuộc thi “Đại sứ học đường” thu hút hơn 25.000 học sinh tham gia.

Thư viện điện tử quốc gia về giáo dục phòng, tránh tai nạn bom mìn được xây dựng với sự hỗ trợ của Tổ chức CRS (Hoa Kỳ), cung cấp kho tài liệu trực tuyến phong phú, giúp lan tỏa nhận thức và kỹ năng sống an toàn. Các hoạt động hỗ trợ nạn nhân cũng được đẩy mạnh. Hai năm qua, có 40 nạn nhân bom mìn tại các địa phương được hỗ trợ sinh kế, chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng với tổng kinh phí 240 triệu đồng.

Bộ Quốc phòng đang xây dựng Pháp lệnh Khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh, dự kiến trình Chính phủ vào cuối năm 2025.

Bộ Quốc phòng đang xây dựng Pháp lệnh Khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh, dự kiến trình Chính phủ vào cuối năm 2025. Bên cạnh đó, Chiến lược quốc gia về giáo dục phòng tránh tai nạn bom mìn, vật nổ cũng đang hoàn thiện, hướng tới mục tiêu “không còn ai bị thương hoặc thiệt mạng vì bom mìn” trong thập kỷ tới.

Hướng tới một Việt Nam không còn bom mìn chiến tranh

Năm 2025, Bộ Quốc phòng phê duyệt Đề án “Nâng cao năng lực khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh ở Việt Nam”, đặt mục tiêu đến năm 2030, chúng ta đủ năng lực để hoàn thành rà phá toàn bộ bom mìn còn sót lại trước năm 2065. Với 5,6 triệu hécta đất ô nhiễm, nguồn kinh phí cần thiết để làm sạch ước khoảng 203.600 tỷ đồng.

Ngày 21/10/2025, Bộ Quốc phòng và Trung tâm Hành động bom mìn quốc gia Việt Nam đã tổ chức Hội nghị vận động tài trợ nguồn lực khắc phục hậu quả bom, mìn sau chiến tranh, nhằm kết nối cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức quốc tế và người dân cùng chung tay đóng góp.

Trong khuôn khổ hội nghị, Trung tâm Hành động bom mìn quốc gia Việt Nam đã trao hỗ trợ sinh kế cho 10 nạn nhân bom mìn đến từ các tỉnh miền trung và miền núi phía bắc. Ông Lê Văn Thành, 56 tuổi, ở Quảng Trị cho biết, năm 1992, khi mới 23 tuổi, trong lúc khai hoang khu đất gần Thành cổ Quảng Trị, ông vô tình cuốc trúng mìn, mất một chân, bốn ngón tay, hỏng một mắt và mang nhiều vết thương khác.

Từ một thanh niên khỏe mạnh, ông trở thành người tàn phế, mưu sinh bằng nghề bán vé số, thu nhập bấp bênh, sống dựa vào khoản trợ cấp 750.000 đồng/tháng. Gần đây, con gái ông được nhận học bổng từ tổ chức PeaceTrees Vietnam, giúp gia đình thêm động lực vượt lên nghịch cảnh.

Phát biểu tại hội nghị, Đại sứ Hoa Kỳ Marc Evans Knapper và Đại sứ Nhật Bản ITO Naoki đều đánh giá cao những nỗ lực của Việt Nam trong khắc phục hậu quả bom mìn chiến tranh, khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ nguồn lực trong giai đoạn tới.

Cũng tại hội nghị này, Bộ Quốc phòng công bố Quỹ hỗ trợ khắc phục hậu quả bom mìn, ký kết bản ghi nhớ hợp tác quốc tế, trao Huân chương Hữu nghị của Nhà nước và Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ tặng các tổ chức quốc tế có nhiều đóng góp. Hơn 40 doanh nghiệp, đơn vị đã cam kết ủng hộ hàng tỷ đồng, thể hiện tinh thần “không ai bị bỏ lại phía sau”.

Có thể bạn quan tâm

Rừng ngập mặn ở Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau. (Ảnh: Đức Tùng)

Phân cấp cho địa phương cấp tín chỉ carbon trong nước

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 396/2026/NĐ-CP ngày 26/10/2026, sửa đổi, bổ sung một số quy định về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn. Đáng chú ý là phân cấp cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện các thủ tục đăng ký dự án, cấp tín chỉ carbon theo cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ carbon trong nước.

Ngập lụt ở xã Nam Dương, Bắc Ninh (Ảnh: NAM PHONG)

Bài 1: Nhận biết và chủ động thích ứng

Việt Nam có nhiều ngành kinh tế chịu sự tác động trực tiếp của khí hậu. Vì vậy, việc xây dựng những kịch bản biến đổi khí hậu không phải để dự đoán hay dự báo, mà là cách chủ động ứng phó trước những diễn biến khó lường của thời tiết và tác động có thể xảy ra đối với hệ sinh thái, con người và nền kinh tế.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 3/11/2026: Bắc Bộ giảm mưa, Trung Bộ mưa rải rác, Nam Bộ chiều tối có dông

[Video] Dự báo thời tiết ngày 3/11/2026: Bắc Bộ giảm mưa, Trung Bộ mưa rải rác, Nam Bộ chiều tối có dông

Hôm nay, mưa dông tại Bắc Bộ có xu hướng giảm khi không khí lạnh và vùng hội tụ gió trên cao suy yếu. Thanh Hóa đến Huế có mưa rào rải rác, trong khi Duyên hải Nam Trung Bộ mưa tập trung nhiều hơn vào chiều tối. Cao nguyên Trung Bộ duy trì thời tiết tương đối ổn định, còn Nam Bộ tiếp tục có mưa dông rải rác vào chiều và tối.

Nắng nóng tại Thủ đô Hà Nội. (Ảnh: Minh Duy)

Tháng 10 nóng nhất trong hơn sáu thập kỷ

Nhiệt độ trung bình cả nước trong tháng 10 đạt 26,3°C, cao nhất trong chuỗi số liệu quan trắc tháng 10 kể từ năm 1961. Dự báo ba tháng tới, nền nhiệt tiếp tục cao hơn trung bình nhiều năm; Trung Bộ có nguy cơ thiếu hụt lượng mưa ngay trong mùa mưa, trong khi rét đậm, rét hại có khả năng xuất hiện muộn.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 2/11/2026: Mưa dông diện rộng tại Bắc Bộ, Nam Bộ chiều tối có mưa rào

[Video] Dự báo thời tiết ngày 2/11/2026: Mưa dông diện rộng tại Bắc Bộ, Nam Bộ chiều tối có mưa rào

Thời tiết ngày mới có sự phân hóa giữa các khu vực. Bắc Bộ nhiều mây, xuất hiện mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa rất to. Trung Bộ ban ngày phổ biến mưa vài nơi, riêng chiều tối, mưa dông có xu hướng gia tăng tại một số khu vực. Trong khi đó, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ ban ngày có nắng, chiều tối có mưa dông rải rác.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 2/11/2026: Bắc Bộ chuyển mưa, Trung Bộ chiều tối mai có mưa dông gia tăng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 2/11/2026: Bắc Bộ chuyển mưa, Trung Bộ chiều tối mai có mưa dông gia tăng

Đêm nay và ngày mai, Bắc Bộ nhiều mây, có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to. Trung Bộ đêm và ngày mai phổ biến mưa vài nơi, riêng chiều tối mai, mưa dông có xu hướng gia tăng tại một số khu vực. Trong khi đó, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ ban ngày có nắng, chiều tối và đêm có mưa dông rải rác.

Mùa nước nổi 2026 tại tỉnh An Giang nước rút nhanh tại một số khu vực. (Ảnh: THANH DŨNG)

An Giang: Khuyến cáo nông dân cần chủ động chuẩn bị các điều kiện sản xuất

Trước diễn biến mùa nước nổi năm 2026 có nhiều biến động, nước rút nhanh tại một số khu vực và nguy cơ ảnh hưởng El Nino mùa khô năm 2026-2027, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang khuyến cáo nông dân cần chủ động chuẩn bị các điều kiện sản xuất, không chủ quan trước tình hình nguồn nước hiện tại.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 1/11: Bắc Bộ đêm nay đón không khí lạnh, Nam Bộ chiều tối mưa dông

[Video] Dự báo thời tiết ngày 1/11: Bắc Bộ đêm nay đón không khí lạnh, Nam Bộ chiều tối mưa dông

Hôm nay, Bắc Bộ ngày nắng, nhưng từ đêm nay không khí lạnh mới tăng cường khiến mưa rào và dông trở lại. Các tỉnh Trung Bộ thời tiết ổn định, trời nắng nhiều, riêng Duyên hải Nam Trung Bộ chiều tối có mưa rào, dông vài nơi. Nam Bộ tiếp tục xuất hiện mưa rào, dông rải rác vào chiều tối.

[Video] Mùa mưa ở Nam Bộ kết thúc sớm nửa tháng

[Video] Mùa mưa ở Nam Bộ kết thúc sớm nửa tháng

Những ngày qua, TP Hồ Chí Minh xuất hiện thời tiết nắng oi bức, nhiệt độ buổi trưa dao động từ 32 đến 33 độ C. Theo Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ, khu vực đang bước vào thời kỳ chuyển mùa, mưa giảm dần. Theo dự báo, khoảng tuần thứ hai tháng 11, Nam Bộ sẽ kết thúc mùa mưa, sớm hơn trung bình nhiều năm từ 10 đến 15 ngày.

 (Ảnh thiết kế có yếu tố AI)

Cây xanh đô thị, từ trang trí cảnh quan đến hệ sinh thái sống của thành phố

Cây xanh là một phần tất yếu của quy hoạch đô thị, mang nhiều ý nghĩa cả về mặt cảnh quan lẫn môi trường. Sau những tranh cãi liên quan đến các loại cây trồng trong đô thị, Báo Nhân Dân đã có cuộc trao đổi với Kiến trúc sư Ngô Quyết Tiến, Giảng viên Trường khoa học liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội).

Xã Duy Nghĩa tổ chức tập huấn kỹ năng phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn. (Ảnh: LÊ ANH QUÂN-ĐỖ VẠN)

Đà Nẵng: Sẵn sàng phương án ứng phó mưa bão

Mùa mưa bão năm nay, thành phố Đà Nẵng chủ động xây dựng phương án ứng phó lũ quét, sạt lở đất ở miền núi và ngập lụt tại các khu vực xung yếu. Đồng thời, lực lượng chức năng chủ động chuẩn bị phương tiện, tập huấn phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn để sẵn sàng ứng cứu khi có tình huống xảy ra.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 31/10/2026: Bắc Bộ và Trung Bộ đón nắng trở lại, Nam Bộ chiều tối có mưa dông

[Video] Dự báo thời tiết ngày 31/10/2026: Bắc Bộ và Trung Bộ đón nắng trở lại, Nam Bộ chiều tối có mưa dông

Hôm nay 31/10, Bắc Bộ và Trung Bộ giảm mưa nhanh khi các hình thế gây mưa suy yếu, trưa chiều trời nắng trở lại. Một số nơi tại Duyên hải Nam Trung Bộ vẫn có mưa vào buổi sáng. Trong khi đó, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ phổ biến có nắng trong ngày, riêng Nam Bộ cần đề phòng mưa dông vào chiều tối, cục bộ có nơi mưa to.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 31/10/2026: Bắc Bộ, Trung Bộ giảm mưa, trưa chiều mai trời nắng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 31/10/2026: Bắc Bộ, Trung Bộ giảm mưa, trưa chiều mai trời nắng

Đêm 30 và ngày 31/10, Bắc Bộ và Trung Bộ có sự chuyển biến rõ rệt khi các hình thế gây mưa suy yếu, trưa chiều trời nắng trở lại. Tuy nhiên, Quảng Ninh và Hải Phòng vẫn có nguy cơ mưa to cục bộ trong đêm. Tại Nam Bộ, mưa dông tiếp tục xuất hiện vào chiều tối, một số nơi có mưa to.