Hoàn thiện tổ chức bộ máy và hoạt động của chính quyền cấp xã

Sau một tháng triển khai, hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp cơ bản vận hành ổn định, hiệu quả. Tuy nhiên, thực tiễn cũng phát sinh không ít bất cập cần kịp thời khắc phục để bộ máy mới hoạt động thông suốt hơn.

Thứ Ba, ngày 29/07/2025 - 06:34

Người dân đến giải quyết thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ Hành chính công-Chi nhánh số 3-phường Đống Đa, Hà Nội. (Ảnh: HÀ THU)

Nhân sự nơi thừa, nơi thiếu

Sau sắp xếp bộ máy, tại nhiều đơn vị hành chính cấp xã, số vị trí việc làm hạn chế dẫn đến khó khăn trong phân bổ cán bộ, công chức, viên chức; cùng với đó còn phải vừa bảo đảm yêu cầu phân bổ đồng đều, vừa phải tuân thủ đúng nguyên tắc phù hợp với vị trí việc làm, nhất là đối với vị trí lãnh đạo, quản lý phải căn cứ vào năng lực, sở trường, uy tín, kinh nghiệm công tác, kết quả sản phẩm công việc cụ thể phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của tổ chức mới.

Thực tế quá trình này đòi hỏi thời gian để có thể rà soát, đánh giá lại tổng thể năng lực của từng cá nhân theo các tiêu chí cụ thể. Nếu phương án bố trí nhân sự thiếu hợp lý, không chỉ làm giảm hiệu quả hoạt động mà còn ảnh hưởng đến tinh thần đoàn kết tập thể và động lực cống hiến, có thể nảy sinh tâm lý chán nản, buông xuôi, làm việc cầm chừng, tạo sức ì trong bộ máy mới.

Ghi nhận sau 1 tháng vận hành tại nhiều tỉnh cho thấy, thực trạng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã phân bổ không đồng đều về cả số lượng, chất lượng giữa các khối chính quyền, đảng, mặt trận đoàn thể, thiếu nhân lực chuyên trách về công nghệ thông tin và chuyển đổi số, quản lý đất đai, xây dựng, môi trường. Nhiều trường hợp được bố trí vị trí việc làm mới trái sở trường, chuyên môn, nghiệp vụ dẫn đến triển khai nhiệm vụ chưa kịp thời, chất lượng công việc giảm sút.

Tại tỉnh Quảng Ninh, công chức cấp xã phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực, trong đó có những lĩnh vực chưa từng được đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ. Thí dụ, sau sáp nhập phòng văn hóa-xã hội phụ trách nội dung thuộc chuyên môn rất khó của 6 sở, phòng kinh tế, hạ tầng đô thị liên quan đến 4 sở chuyên ngành; đa số công chức ngành nội vụ làm việc tại ủy ban nhân dân cấp xã chưa có kinh nghiệm, do trước đây cấp xã không có chức danh công chức nội vụ, trong khi phòng nội vụ cấp huyện trước đây không đủ nhân lực để phân bổ cho xã, phường, đặc khu.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, sau khi sáp nhập một số cơ quan, đơn vị cũng xảy ra tình trạng thừa-thiếu cục bộ nhân sự; công tác phân công, bố trí nhân sự trong một số lĩnh vực chưa phù hợp yêu cầu vị trí việc làm. Với phạm vi chức năng, nhiệm vụ quản lý rộng hơn đòi hỏi đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã cần được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao bản lĩnh chính trị, năng lực chuyên môn, các kỹ năng quản lý, điều hành, tham mưu, tổng hợp, kỹ năng số. Đây cũng là thách thức lớn vì số lượng cán bộ, công chức, viên chức đông, địa bàn rộng, tại một số địa bàn ở vùng sâu, vùng xa, xã đảo... điều kiện triển khai còn hạn chế.

1-hoan-thien-to-chuc-bo-may-va-hoat-dong-cua-chinh-quyen-cap-xa-2-8811.jpg — Cán bộ, công chức hỗ trợ người dân làm thủ tục hành chính.

Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Nghệ An Nguyễn Viết Hưng cho biết: Một số xã, phường của tỉnh đang thiếu nhân sự có trình độ đào tạo, kinh nghiệm quản lý nhà nước về các lĩnh vực quan trọng như y tế, giáo dục, khoa học-công nghệ dẫn tới khó khăn trong quá trình tham mưu, triển khai nhiệm vụ; còn tình trạng cán bộ, công chức thừa, thiếu cục bộ giữa các xã. Theo Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Thái Nguyên Nguyễn Quốc Hữu, công tác bố trí cán bộ, công chức, viên chức của tỉnh đang gặp vướng mắc về cơ cấu, thiếu nhân lực chuyên môn sâu, nhất là ở các xã vùng khó khăn.

Trên cơ sở thực tiễn, Bộ Nội vụ khẩn trương triển khai tổ chức tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ công chức, viên chức cấp xã; xây dựng bộ công cụ đánh giá hiệu quả công việc (KPI), làm thước đo chất lượng công chức, viên chức. Các tỉnh, thành phố cần chủ động rà soát để sắp xếp, điều chuyển biên chế giữa các xã, phường sao cho phù hợp thực tiễn nhiệm vụ.

Khẩn trương hoàn thiện đồng bộ hạ tầng công nghệ

Theo báo cáo của một số tỉnh, thành phố, các hệ thống, phần mềm của bộ, ngành hiện nay kết nối chưa ổn định, như phần mềm đăng ký, quản lý hộ tịch của Bộ Tư pháp tính ổn định chưa cao. Việc cập nhật dữ liệu còn chậm, ảnh hưởng tới việc giải quyết thủ tục hành chính lĩnh vực hộ tịch tại cấp xã; hệ thống thường xuyên lỗi, chưa kết nối liên thông được với phần mềm của Bảo hiểm xã hội và Công an trong thực hiện thủ tục liên thông khai sinh, khai tử… Phần mềm đăng ký kinh doanh của Bộ Tài chính còn chậm trong việc thực hiện kết nối, đồng bộ trạng thái xử lý hồ sơ với hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của một số tỉnh.

Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Lâm Đồng Đỗ Văn Chung cho biết: Nhu cầu đăng ký đo đạc và cấp quyền sử dụng đất cho người dân lớn, nhưng hiện nay tại địa phương chưa có phôi và máy in sổ, cho nên đang tạm dừng tiếp nhận hồ sơ; chưa có các quy định, hướng dẫn cụ thể, vì vậy chưa có cơ sở để giải quyết các thủ tục hành chính và công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng; cơ sở dữ liệu về đất đai cũng chưa đồng bộ, hệ thống bản đồ sau khi sáp nhập bị trùng số...

Theo báo cáo của Sở Nội vụ tỉnh Lai Châu, hiện nay, việc kết nối, liên thông giữa Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tỉnh với Cổng Dịch vụ công quốc gia và các hệ thống cơ sở dữ liệu chuyên ngành do các bộ, ngành quản lý còn nhiều bất cập. Hệ thống thường xuyên gặp lỗi, mất kết nối, gây gián đoạn trong quá trình cung cấp dịch vụ công, dẫn đến chậm tiến trình xử lý, không chỉ ảnh hưởng đến người dân và doanh nghiệp, mà còn gia tăng áp lực lên đội ngũ công chức tại Trung tâm Phục vụ hành chính công.

Hiện người dân trong tỉnh không thể đăng nhập trực tiếp vào hệ thống Dịch vụ công liên thông bằng tài khoản VNeID, mà bắt buộc phải truy cập qua Cổng Dịch vụ công quốc gia rồi mới chọn hình thức đăng nhập bằng VNeID. Quy trình phức tạp, không thuận tiện cho người dân, dễ gây nhầm lẫn hoặc bỏ cuộc giữa chừng. Một số hồ sơ dù đã nộp thành công trên hệ thống Dịch vụ công liên thông nhưng không được hệ thống trả kết quả về một cửa điện tử, khiến bộ phận một cửa không thể tiếp nhận và xử lý tiếp, gây ách tắc quy trình.

1-hoan-thien-to-chuc-bo-may-va-hoat-dong-cua-chinh-quyen-cap-xa-3-4276.jpg — Sau một tháng triển khai, hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp cơ bản vận hành ổn định, hiệu quả.

Hệ thống Hộ tịch điện tử hoạt động chậm, có thời điểm không thể truy cập, ảnh hưởng đến việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ; dù hồ sơ được xử lý và ban hành kết quả trên hệ thống Hộ tịch, nhưng khi một cửa điện tử truy xuất thì hệ thống Hộ tịch vẫn báo hồ sơ chưa hoàn thành, dẫn đến không thể lấy kết quả để trả cho người dân. Một số hồ sơ phát sinh lỗi trong quá trình gửi từ hệ thống một cửa điện tử sang hệ thống Hộ tịch, gây gián đoạn quy trình xử lý và làm phát sinh tình trạng phải xử lý thủ công, ảnh hưởng đến tiến độ và minh bạch…

Nền tảng để vận hành hiệu quả chính quyền địa phương hai cấp chính là sự thông suốt của hệ thống hạ tầng công nghệ. Các đơn vị chức năng cần khẩn trương hơn nữa trong việc chỉ đạo các bộ, ngành liên quan đề xuất phương án tổng thể về nội dung này. Cần sớm triển khai đồng bộ các cơ sở dữ liệu, rà soát, đánh giá, bảo đảm hạ tầng và chức năng phần mềm Cổng Dịch vụ công quốc gia đáp ứng yêu cầu truy cập tăng cao và giải quyết thủ tục hành chính cho người dân thuận tiện hơn nữa...

VĨNH KHANG