Ngành nội vụ đóng góp quan trọng vào sự thành công bước đầu của cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà khẳng định: 6 tháng đầu năm, Bộ và ngành nội vụ cả nước đã tham mưu thực hiện với nhiều kết quả nổi bật, tạo dấu ấn mạnh mẽ, góp phần rất quan trọng vào sự thành công bước đầu của cuộc cách mạng vĩ đại của dân tộc về tổ chức bộ máy từ khi thành lập nước đến nay.

Tiêu biểu là, hoàn thành khối lượng công việc lớn tham mưu Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương về chủ trương, đường lối; về thể chế, chính sách làm cơ sở pháp lý cho tổ chức thực hiện Luật Tổ chức Chính phủ; Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Cán bộ, công chức; Luật Việc làm; 45 Nghị quyết của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội; 23 Nghị định và hơn 100 Nghị quyết, Quyết định, Công điện của Chính phủ.

Các văn bản pháp luật đã thể hiện tư duy đổi mới, kiến tạo mạnh mẽ, đồng bộ và hợp lý nhằm tham mưu triển khai sắp xếp tổ chức bộ máy hệ thống hành chính nhà nước từ Trung ương đến địa phương, tập trung giảm đầu mối các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân các cấp của địa phương theo đúng chủ trương của Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương, tinh gọn số lượng lớn cơ quan hành chính nhà nước ở Trung ương và địa phương và đi vào vận hành đồng bộ từ ngày 1/3/2025.

Cùng với đó, tham mưu hoàn thành việc sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp với mục tiêu gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân tốt hơn, cơ bản đi vào hoạt động ổn định, bước đầu đạt yêu cầu sau một tháng vận hành.

Hướng dẫn sắp xếp tinh giản biên chế, cơ cấu lại và từng bước nâng cao chất lượng cán bộ, công chức, viên chức gắn với chính sách giải quyết cán bộ, công chức, viên chức tác động do sắp xếp tổ chức bộ máy một cách hợp lý, nhân văn.

Bộ cũng đã đồng bộ hoàn thành cơ bản các nhiệm vụ chính trị sau sắp xếp, hợp nhất ngành nội vụ và Lao động-Thương binh và Xã hội, tạo sự đoàn kết, thống nhất, cùng chung sức phát huy giá trị truyền thống lịch sử văn hóa tốt đẹp của 2 ngành trong thực hiện nhiệm vụ chính trị được giao.

Đề xuất điều chuyển biên chế giữa các khối Trung ương và địa phương; giữa các bộ, ngành và các cơ quan khối Đảng

Tại hội nghị, các đại biểu thống nhất đánh giá: 6 tháng qua, ngành nội vụ đã thể hiện vai trò lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt trong thực hiện các nhiệm vụ phức tạp như tổng kết Nghị quyết số 18-NQ/TW, đặc biệt là hoàn thiện thể chế, chính sách về sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính, bảo đảm đồng bộ với quy định của Đảng. Việc sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền 2 cấp được thực hiện bài bản, cơ bản đồng bộ.

Cải cách công vụ, công chức và cải cách hành chính được đẩy mạnh, góp phần nâng cao kỷ cương, kỷ luật và hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước. Các địa phương đã chủ động phối hợp với Bộ Nội vụ để kịp thời tham mưu cấp có thẩm quyền về sắp xếp tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp; thực hiện chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức.

Theo báo cáo sơ kết, việc giải quyết chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức sau sắp xếp đơn vị hành chính được các bộ, cơ quan Trung ương và các địa phương quan tâm, nắm bắt tình hình tâm tư, nguyện vọng để giải quyết theo quy định.

Tính đến nay, tổng số người đã có quyết định nghỉ việc là 85.447 người; số đã nghỉ việc là 77.278 người (nghỉ hưu và nghỉ thôi việc); số người đang trình cấp có thẩm quyền phê duyệt kinh phí và số người đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt kinh phí là 74.248 người.

Trên cơ sở báo cáo của các bộ, ngành, cơ quan, Bộ Nội vụ đang rà soát, tổng hợp để báo cáo Thủ tướng Chính phủ về việc điều chuyển biên chế giữa các bộ, ngành sau sắp xếp và giữa Bộ Công thương với địa phương khi thực hiện chuyển lực lượng quản lý thị trường về địa phương quản lý.

Ngoài ra, Bộ Nội vụ sẽ tiếp tục rà soát, phối hợp với các cơ quan liên quan để đề xuất điều chuyển biên chế giữa các khối (Trung ương-địa phương; bộ, ngành-các cơ quan khối Đảng) theo phương án sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị.

Chuyển đổi phương thức quản lý cán bộ, lấy vị trí việc làm là trung tâm

Bộ Nội vụ đã tham mưu trình Quốc hội thông qua Luật Cán bộ, công chức năm 2025 với những nội dung mới như liên thông cán bộ, công chức cấp xã với cấp tỉnh để thống nhất, đồng bộ một chế độ công vụ từ Trung ương đến cấp xã; chuyển đổi phương thức quản lý cán bộ, công chức theo vị trí việc làm, lấy vị trí việc làm là trung tâm, trên cơ sở căn cứ vào yêu cầu của vị trí việc làm và kết quả, sản phẩm thực hiện nhiệm vụ để tuyển dụng, bố trí, sử dụng, đánh giá, đào tạo, quy hoạch, bổ nhiệm cán bộ, công chức.

Bên cạnh đó, hoàn thiện cơ chế thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao và chính sách đối với người có tài năng trong hoạt động công vụ; cho phép cơ quan quản lý công chức được ký hợp đồng thực hiện một số nhiệm vụ công chức đối với doanh nhân tiêu biểu, xuất sắc, luật gia, luật sư giỏi, chuyên gia, nhà khoa học làm lãnh đạo, quản lý và nhân lực chất lượng cao để thực hiện một số nhiệm vụ chuyên môn, nghiệp vụ.

Luật cũng hoàn thiện các quy định về quyền, nghĩa vụ và xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức; quy định nguyên tắc, thẩm quyền, phương thức đánh giá, sử dụng và sàng lọc cán bộ, công chức trên cơ sở định lượng bằng các tiêu chí cụ thể gắn với tiến độ, số lượng, chất lượng của kết quả, sản phẩm theo vị trí việc làm (KPI).

Khắc phục vướng mắc để vận hành hiệu quả chính quyền địa phương 2 cấp

Bộ đã tham mưu Ban Chỉ đạo của Chính phủ ban hành nhiều văn bản, hướng dẫn bảo đảm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp đi vào ổn định, hiệu quả, đặc biệt là đã tham mưu xây dựng Cẩm nang chính quyền địa phương cấp xã (bản giấy và bản điện tử) theo hướng rõ ràng, cụ thể hóa đầy đủ các nội dung về chức trách, nhiệm vụ, quyền hạn, mối quan hệ công tác, xử lý tình huống phát sinh tại cấp cơ sở để hướng dẫn các địa phương triển khai thực hiện ngay từ 01/7/2025 và làm nguồn tài liệu quan trọng phục vụ công tác đào tạo, bồi dưỡng, hướng dẫn chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ, công chức cấp xã.

Sở Nội vụ các địa phương đã tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh kiện toàn và ổn định tổ chức bộ máy đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước; số lượng cán bộ, công chức được bố trí đủ về số lượng tại các cơ quan, đơn vị. Các địa phương đã chủ động xây dựng quy chế hoạt động, phân công nhiệm vụ, chương trình công tác, phương án điều động cán bộ, công chức cấp xã về các đơn vị còn thiếu của khối chính quyền. Đồng thời tích cực, khẩn trương rà soát đảm bảo cơ sở vật chất, trang thiết bị làm việc và thiết lập quy trình xử lý công việc hành chính nhằm đáp ứng yêu cầu phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Thời gian tới, Bộ và ngành nội vụ tiếp tục tập trung tháo gỡ mọi khó khăn, vướng mắc trong quá trình vận hành, bảo đảm bộ máy mới đi vào vận hành ổn định, hiệu quả, không gián đoạn.

Tăng cường tổ chức các đoàn công tác nắm thực tiễn địa phương để kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Các đại biểu đề nghị, thời gian tới, cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế, trong đó tập trung hoàn thành dự thảo Luật Viên chức (sửa đổi) trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.

Khẩn trương ban hành các nghị định, thông tư hướng dẫn các luật đã được thông qua để bảo đảm hiệu lực và tính đồng bộ với việc triển khai thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và chủ trương tăng cường phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền.

Cần tiếp tục sắp xếp, cơ cấu lại đội ngũ theo vị trí việc làm, cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đáp ứng yêu cầu phẩm chất, năng lực, ngang tầm nhiệm vụ, có biên chế hợp lý, thu hút, giữ chân cán bộ giỏi về công tác ở cơ sở. Đổi mới mạnh mẽ công tác tuyển dụng, đào tạo, bổ nhiệm, luân chuyển, điều động, đánh giá cán bộ thực chất, vì việc tìm người trên cơ sở sản phẩm cụ thể đo đếm được; thực hiện cơ chế thu hút, trọng dụng nguồn nhân lực chất lượng cao và người có tài năng làm việc trong khu vực công.

Tiếp tục thực hiện hiệu quả Chương trình tổng thể Cải cách hành chính. Hoàn thành cắt giảm, đơn giản hóa 100% thủ tục hành chính nội bộ. Tích hợp 100% dịch vụ công trực tuyến lên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Tiếp tục làm giàu Cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức và đẩy nhanh ứng dụng các công nghệ như AI (trí tuệ nhân tạo), Big Data (dữ liệu lớn) vào công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành.

Đối với các địa phương, cần chủ động tham mưu Đảng ủy, chính quyền địa phương vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; chủ động báo cáo các vướng mắc vượt thẩm quyền để được tháo gỡ kịp thời. Nhanh chóng triển khai đồng bộ các hệ thống cơ sở dữ liệu, phần mềm quản lý, bảo đảm tính ổn định, liên tục sau sáp nhập.

Tăng cường công tác truyền thông, tạo đồng thuận trong nhân dân, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo. Động viên, hỗ trợ cán bộ, công chức, viên chức khắc phục khó khăn ban đầu về nơi làm việc, nhà công vụ.

Tăng cường kỷ cương, kỷ luật hành chính, thường xuyên kiểm tra, giám sát, chấn chỉnh kịp thời các biểu hiện quan liêu, thiếu trách nhiệm. Thực hiện đánh giá, xếp loại đội ngũ năm 2025 một cách thực chất, hiệu quả.