Mặc dù thành phố đã đạt được nhiều thành tựu trong việc xây mới và cải tạo các công viên, vườn hoa, nhưng nhu cầu và yêu cầu vẫn vượt xa nguồn lực hiện có, điều này đặt ra thách thức lớn cho chính quyền, các nhà quản lý quy hoạch, đô thị.
Từ năm 2014, Quyết định số 1495/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã phê duyệt Quy hoạch hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa và hồ của Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn 2050 (Quy hoạch 1495) xác lập khung hệ thống với 219 khu đất quy hoạch công viên mới. Quy hoạch này đã đặt nền móng cho hệ thống công viên, vườn hoa, nhưng quá trình triển khai vẫn gặp nhiều rào cản.
Giám đốc Sở Quy hoạch Kiến trúc Nguyễn Trọng Kỳ Anh cho biết, Quy hoạch 1495 và Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1259/QĐ-TTg ngày 26/7/2011 xác định sơ bộ vị trí các công viên, nhưng lại thiếu thông tin cụ thể về diện tích, tính chất và các chỉ tiêu kiến trúc, điều này gây khó khăn trong việc triển khai các dự án đầu tư.
Để khắc phục, Sở đã tham mưu lập kế hoạch cụ thể hóa các đồ án quy hoạch phân khu, đồng thời giao các chủ đầu tư tổ chức lập quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500. Đến nay, danh mục 45 công viên, vườn hoa hiện có đã được cải tạo, nâng cấp, cùng với sáu công viên mới được xây dựng trong giai đoạn 2021-2025 và sáu công viên khác đang hoàn thiện thủ tục quy hoạch.
Để nâng cao tỷ lệ mảng xanh, Hà Nội đang tập trung vào các giải pháp trọng tâm. Trước hết, thành phố đẩy mạnh rà soát, cập nhật quy hoạch để bảo đảm tính đồng bộ giữa các quy hoạch phân khu và chi tiết. Quyết định số 1668/QĐ-TTg ngày 27/12/2024 của Thủ tướng Chính phủ đã điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn 2065, là cơ sở để cập nhật các quy hoạch phân khu và chi tiết.
Theo đó, Sở Quy hoạch-Kiến trúc đã đề xuất lập quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 cho khoảng 60 công viên, gồm 32 công viên cây xanh và 28 công viên chuyên đề, mở ra cơ hội thu hút đầu tư và phát triển không gian xanh một cách bài bản.
Trong khu vực nội đô, nơi quỹ đất ngày càng khan hiếm, các chuyên gia đề xuất, việc xanh hóa các không gian công cộng hiện có cần được thực hiện đồng thời với việc tạo ra quỹ đất mới cho công viên, vườn hoa từ kế hoạch di dời các cơ sở công nghiệp, giáo dục, bệnh viện gây ô nhiễm ra ngoại thành.
Theo Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố Phạm Quý Tiên, Hà Nội cần nhanh chóng cập nhật, điều chỉnh Quy hoạch 1495 để phù hợp với các đồ án quy hoạch của Thủ đô Hà Nội mới được phê duyệt, đồng thời bổ sung danh mục công viên trong các quy hoạch phân khu và chi tiết. Một giải pháp cần nghiên cứu đồng thời đó là xây dựng bãi đỗ xe ngầm tại các công viên, vừa tối ưu hóa quỹ đất, vừa bảo đảm hiệu quả đầu tư.
Hành trình xanh hóa không chỉ là câu chuyện về quy hoạch đô thị, mà còn là lời cam kết nâng cao chất lượng sống cho người dân của chính quyền thành phố. Công viên, vườn hoa không chỉ là nơi thư giãn, mà còn là không gian văn hóa, kết nối cộng đồng và bảo tồn bản sắc Thủ đô. Hà Nội đang đứng trước cơ hội lớn để thay đổi diện mạo đô thị thông qua việc mở rộng và nâng cấp hệ thống công viên, vườn hoa.
