Định hướng phát triển không gian cho Thủ đô Hà Nội với không gian tổng thể, không gian theo khu vực. Các định hướng quan trọng được xác định đó là: Phát triển nông thôn, không gian xanh, hành lang xanh, vành đai xanh, nêm xanh; kiến trúc cảnh quan-thiết kế đô thị tổng thể; quy hoạch không gian ngầm; quy hoạch sử dụng đất theo các giai đoạn; phát triển hạ tầng kinh tế-xã hội và quy hoạch hạ tầng kỹ thuật.
Trục sông Hồng, kết hợp với sông Đuống, phát triển là không gian xanh trung tâm của đô thị trung tâm, không gian văn hóa sáng tạo, trục phát triển kinh tế-xã hội và là không gian điểm nhấn biểu tượng của Thủ đô Hà Nội. Thành phố sẽ phát triển đô thị, công viên sinh thái hai bên sông, trị thủy, khai thác giá trị cảnh quan, cảng sông, du lịch hai bên sông.
Trục Hồ Tây-Ba Vì, kết hợp đồng bộ không gian Đại lộ Thăng Long, quốc lộ 6; xây dựng trục kết nối văn hóa Thăng Long-Xứ Đoài, kết nối trung tâm Thủ đô với thành phố phía tây và kết nối các tỉnh lân cận phía tây, tây bắc, vùng miền núi và trung du phía bắc.
Trục Hồ Tây - Cổ Loa là trục kết nối di sản đô thị lịch sử; kết hợp đồng bộ không gian kết nối Hồ Tây - cầu Tứ Liên - Cổ Loa. Thành phố sẽ bố trí các công trình văn hóa, triển lãm, công trình biểu tượng dọc trục này, kết hợp với các làng truyền thống, cảnh quan mặt nước và khu di tích Thành Cổ Loa trở thành không gian lịch sử và văn hóa đặc sắc trong vùng đô thị phía bắc.
Trục Nhật Tân - Nội Bài là trục phát triển kinh tế, đô thị thông minh, hiện đại (kết hợp đồng bộ với không gian trục Bắc Thăng Long - Nội Bài), kết nối với các tỉnh phía bắc, tây bắc và đông bắc, hành lang kinh tế Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, đường xuyên Á, gắn với Cảng hàng không cửa ngõ quốc tế Nội Bài và thành phố phía bắc.
Trục nam Hà Nội phát triển mới gắn với trục văn hóa Mỹ Đình - Ba Sao - Bái Đính; kết nối di sản Thăng Long - Hoa Lư, gắn với vùng di tích Hương Sơn - Tam Chúc, Cảng hàng không thứ 2 vùng Thủ đô và đô thị Phú Xuyên, đồng bộ với trục quốc lộ 1A, 1B, đường Hồ Chí Minh, kết nối đường bộ cao tốc tây bắc và các tỉnh phía nam, tạo không gian và động lực phát triển mới.
Đồ án quy hoạch được duyệt cũng đã đưa ra lộ trình thực hiện gắn với các chương trình, dự án đầu tư chiến lược, phát triển đồng bộ giữa chức năng, quy mô, cơ sở hạ tầng và các chương trình phát triển kinh tế-xã hội, kế hoạch triển khai chặt chẽ theo thời gian cụ thể, gắn với khả năng huy động nguồn lực và có cơ chế chính sách hỗ trợ phù hợp.
Theo Phó Viện trưởng Quy hoạch xây dựng Hà Nội Nguyễn Đức Hùng, đồ án đã kế thừa các ưu điểm của đồ án quy hoạch chung năm 2011, khắc phục các điểm yếu về cơ chế quản lý phát triển làm hạn chế phát triển đô thị vệ tinh trước đây, để tổ chức lại mô hình phát triển đô thị phù hợp cơ chế quản lý hành chính và phát triển đô thị hiện hành. Theo đó, tiếp tục phát triển các đô thị vệ tinh Sơn Tây, Phú Xuyên theo định hướng mới. Đô thị vệ tinh Sóc Sơn theo quy hoạch chung trước đây, cùng với khu vực khác của huyện Sóc Sơn và vùng Đông Anh, Mê Linh hình thành thành phố phía bắc trong tương lai. Tương tự, đô thị vệ tinh Hòa Lạc, Xuân Mai theo quy hoạch trước đây và khu vực kề cận hình thành thành phố phía tây trong tương lai.
Tiến sĩ Nguyễn Quang, nguyên Giám đốc Chương trình định cư con người của Liên hợp quốc tại Việt Nam cho rằng, từ kinh nghiệm tái cấu trúc thành công của nhiều thành phố trên thế giới, việc kết nối, sử dụng đất đai chức năng, phát triển các không gian đô thị sáng tạo, thông minh cho nhu cầu sống, dịch vụ, vui chơi, giải trí và làm việc, bảo tồn, tái phát triển đô thị, khai thác cảnh quan các con sông là giải pháp cần được ưu tiên khi Hà Nội thực hiện hai đồ án quy hoạch vừa được thông qua.
Nguyên Giám đốc Sở Quy hoạch-Kiến trúc Hà Nội Đào Ngọc Nghiêm đánh giá cao chất lượng của hai đồ án quy hoạch lớn của Hà Nội vừa được phê duyệt cũng như cơ hội để Hà Nội thực hiện những mong muốn, khát vọng với những chính sách đặc thù có được từ những cơ chế mới xác định tại Luật Thủ đô năm 2024. Ông Đào Ngọc Nghiêm nhận định, trong Luật Thủ đô mới có tới 14 đến 15 chính sách đặc thù về quy hoạch; đặc biệt phân cấp, phân quyền cho Hà Nội rất lớn. Với tinh thần tự quyết, tự làm, tự chịu trách nhiệm, Thủ đô sẽ vươn lên tầm cao mới. Thời gian tới, Hà Nội cần tiếp tục cụ thể hóa những vấn đề trong chính sách đặc thù đã được xác định trong Luật để tạo ra những đột phá, phát triển mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới.
