Hoàn thiện cơ chế thực thi quyền sở hữu trí tuệ

Sau hơn 1 tháng triển khai Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, công tác thực thi quyền sở hữu trí tuệ trên phạm vi cả nước đã có những chuyển biến tích cực.

Đội Quản lý thị trường số 6 phối hợp Công an tỉnh Lạng Sơn kiểm tra, phát hiện nhiều mặt hàng quần áo, giày dép có dấu hiệu giả mạo các nhãn hiệu nổi tiếng tại cửa hàng kinh doanh ở phường Đông Kinh. (Ảnh: LƯU QUYÊN)
Đội Quản lý thị trường số 6 phối hợp Công an tỉnh Lạng Sơn kiểm tra, phát hiện nhiều mặt hàng quần áo, giày dép có dấu hiệu giả mạo các nhãn hiệu nổi tiếng tại cửa hàng kinh doanh ở phường Đông Kinh. (Ảnh: LƯU QUYÊN)

Các cơ quan chức năng đã tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, đẩy mạnh hoàn thiện cơ chế phối hợp, sửa đổi quy định pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả công tác nêu trên.

Tăng cường sự phối hợp giữa các lực lượng chức năng

Là cơ quan đầu mối tổng hợp tình hình phát hiện, bắt giữ và xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ theo Công điện số 38/CĐ-TTg, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, sau 1 tháng triển khai, các bộ, ngành và địa phương đã vào cuộc quyết liệt, đồng bộ.

Trong tháng 5/2026, các lực lượng chức năng phát hiện 2.036 vụ việc vi phạm, tăng mạnh so với cùng kỳ năm 2025; khởi tố 44 vụ án hình sự liên quan xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Số vụ việc liên quan xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu bị xử lý chiếm tỷ lệ hơn 98% trong các vụ việc bị xử lý hành chính.

Một số địa phương có có quy mô xử lý lớn, phản ánh sự quyết liệt trong công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường và đấu tranh chống hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ như: Hà Nội xử lý 340 vụ, tăng 236%; Thành phố Hồ Chí Minh xử lý 234 vụ, tăng 1.170% so với cùng kỳ năm 2025…

Nhiều địa phương đã thành lập các tổ công tác liên ngành, tăng cường phối hợp giữa lực lượng Công an, Quản lý thị trường, Hải quan, các cơ quan liên quan trong phát hiện, xác minh và xử lý vi phạm. Công tác xử lý vi phạm trên môi trường số được tăng cường, bước đầu tạo hiệu ứng răn đe, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật về sở hữu trí tuệ.

Bên cạnh vai trò của các lực lượng thực thi, Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) tăng cường hỗ trợ chuyên môn trong quá trình xử lý các vụ việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ Trần Lê Hồng cho biết, Cục Sở hữu trí tuệ đã chủ động hỗ trợ các cơ quan thực thi trong quá trình xử lý xâm phạm, cung cấp 17 ý kiến chuyên môn và 12 công văn cung cấp thông tin sở hữu công nghiệp phục vụ hoạt động xử lý vi phạm. Viện Sở hữu trí tuệ quốc gia tiếp nhận 52 hồ sơ yêu cầu giám định và xử lý 42 hồ sơ, trong đó có 39 hồ sơ được giải quyết trong thời gian hai ngày làm việc, đáp ứng yêu cầu cấp bách của các cơ quan thực thi.

Để khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn, Bộ Khoa học và Công nghệ trình Chính phủ ban hành Nghị định số 186/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp, có hiệu lực từ ngày 15/7/2026.

Theo đó, các chủ thể có thẩm quyền xử phạt được kiện toàn theo hướng bám sát địa bàn, tránh khoảng trống nhiệm vụ và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng thực thi.

Thẩm quyền xử phạt được giao cho cho Cục Sở hữu trí tuệ, các đoàn kiểm tra chuyên ngành, lực lượng Công an, Quản lý thị trường, Hải quan, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ và chính quyền địa phương theo phạm vi quản lý được phân công.

Nghị định phân định rõ trách nhiệm của từng lực lượng, hạn chế tình trạng chồng chéo trong quá trình phát hiện và xử lý vi phạm. Lần đầu tiên biện pháp ngăn chặn truy cập đối với tên miền xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp được bổ sung vào hệ thống biện pháp khắc phục hậu quả.

Quy định này được kỳ vọng sẽ tạo thêm công cụ pháp lý để xử lý nhanh các hành vi vi phạm trên môi trường số, nhất là đối với các tên miền quốc tế do các nhà dịch vụ đăng ký tên miền quốc tế không có trụ sở tại Việt Nam cung cấp.

Hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, phù hợp hơn

Mặc dù đợt cao điểm thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg đã tạo chuyển biến rõ nét trong công tác phát hiện, xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, nhưng theo đánh giá của cơ quan chức năng, tình trạng vi phạm vẫn diễn biến phức tạp.

Hành vi xâm phạm ngày càng tinh vi, cả trong thương mại truyền thống và thương mại điện tử; vẫn còn tình trạng kinh doanh công khai hàng hóa giả mạo nhãn hiệu tại một số chợ truyền thống, trung tâm thương mại, ảnh hưởng đến quyền lợi của doanh nghiệp, người tiêu dùng và môi trường đầu tư kinh doanh.

Trong khi đó, công tác phối hợp, chia sẻ dữ liệu giữa các lực lượng chức năng tuy đã được cải thiện nhưng vẫn chưa đồng bộ; việc ứng dụng công nghệ trong giám sát, phát hiện vi phạm trên môi trường số còn hạn chế.

Đặc biệt, hiện chưa có cơ sở dữ liệu quốc gia về thực thi quyền sở hữu trí tuệ được chuẩn hóa, liên thông, gây khó khăn cho công tác thống kê, dự báo và xử lý vi phạm.

Một số quy định pháp luật cũng bộc lộ bất cập khi chưa theo kịp thực tiễn phát triển của thương mại điện tử và kinh tế số; một số hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ chưa được quy định rõ tại Bộ luật Hình sự; chế tài đối với một số hành vi vi phạm còn chưa đủ sức răn đe.

Bộ Khoa học và Công nghệ kiến nghị tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng đồng bộ, phù hợp với thực tiễn và thông lệ quốc tế. Trọng tâm là rà soát, sửa đổi các quy định liên quan công tác đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, nghiên cứu sửa đổi Bộ luật Hình sự, Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Hải quan, các văn bản hướng dẫn có liên quan nhằm khắc phục những khoảng trống pháp lý, nâng cao tính răn đe và hiệu quả thực thi.

Các cơ quan chức năng cần đẩy nhanh việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về thực thi quyền sở hữu trí tuệ, tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ truy xuất nguồn gốc trong phát hiện, giám sát và xử lý vi phạm trên môi trường số; tiếp tục củng cố cơ chế phối hợp liên ngành, nâng cao năng lực cho các lực lượng thực thi và bảo đảm nguồn lực cho công tác bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Có thể bạn quan tâm

Lễ xuất cảnh cho ứng viên điều dưỡng, nhân viên chăm sóc sang làm việc tại Nhật Bản trong khuôn khổ Hiệp định Đối tác kinh tế Việt Nam-Nhật Bản (chương trình EPA) khóa 13, tháng 6/2026.

Đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng gặp khó khăn hơn

Sáu tháng đầu năm nay, số lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng ghi nhận mức giảm hơn 11% so với cùng kỳ năm trước. Lý do là vì tình hình thế giới biến động, các cuộc chiến và xung đột leo thang; đồng thời, mức lương trong nước được cải thiện khiến lao động quan tâm ít hơn tới đi làm việc ngoài nước.

Các doanh nghiệp quan tâm hơn đến lắp đặt hệ thống điện mặt trời áp mái để phục vụ sản xuất.

Giảm áp lực cho hệ thống điện

Trong bối cảnh nhu cầu điện liên tục lập các kỷ lục mới dưới tác động của nắng nóng và đà phục hồi sản xuất, bài toán bảo đảm an ninh năng lượng đặt ra yêu cầu cấp bách nhưng đồng thời cũng trở thành một trong những thách thức lớn đối với nền kinh tế.

Tin nổi bật ngày 19/6: Thủ tướng Lê Minh Hưng về Hà Nội, kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tại Nga; Khai mạc Hội Báo toàn quốc năm 2026

Tin nổi bật ngày 19/6: Thủ tướng Lê Minh Hưng về Hà Nội, kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tại Nga; Khai mạc Hội Báo toàn quốc năm 2026

Thủ tướng Lê Minh Hưng về Hà Nội, kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tại Nga; Khai mạc Hội Báo toàn quốc năm 2026; Công an Thành phố Hồ Chí Minh khởi tố gần 200 bị can trong các đường dây mua bán hợp đồng kỳ nghỉ… là một số tin tức nổi bật trong ngày 19/6/2026.

Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026: Nhận diện những vấn đề thời sự của báo chí Việt Nam

Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026: Nhận diện những vấn đề thời sự của báo chí Việt Nam

Chiều 19/6, trong khuôn khổ Hội Báo toàn quốc năm 2026, Diễn đàn Báo chí toàn quốc lần thứ 3 - 2026 đã khai mạc tại Trung tâm Hội nghị-Biểu diễn thành phố Hải Phòng. Với 9 phiên thảo luận chuyên đề, Diễn đàn tập trung vào những vấn đề thời sự có ý nghĩa chiến lược đối với báo chí Việt Nam trong giai đoạn tới.

Công nghệ giải trình tự gene thế hệ mới mở ra cơ hội trả lại tên cho các Anh hùng liệt sĩ

Công nghệ giải trình tự gene thế hệ mới mở ra cơ hội trả lại tên cho các Anh hùng liệt sĩ

Công nghệ giải trình tự gene thế hệ mới NGS-SNP đang mở ra bước đột phá trong xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Việt Nam. Với khả năng phân tích ADN suy thoái tốt hơn nhiều lần so với phương pháp truyền thống, công nghệ này được kỳ vọng giúp hiện thực hóa mong mỏi của hàng triệu gia đình trong hành trình tìm lại người thân.

Đại biểu trải nghiệm Kiosk thông minh.

Đà Nẵng thí điểm Trạm dịch vụ công số

Ngày 19/6, Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng phối hợp Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) tổ chức Lễ ra mắt mô hình thí điểm Kiosk thông minh và Hệ thống xác thực, cấp bản sao số tài liệu điện tử (Trạm dịch vụ công số).

Khu vực Bến Nhà Rồng-Khánh Hội, phường Xóm Chiếu, Thành phố Hồ Chí Minh. (ẢNH: NHẬT THỊNH)

Thành phố Hồ Chí Minh trình chủ trương đầu tư Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng-Khánh Hội

Sáng 19/6, tại kỳ họp thứ Ba, Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031, Ủy ban nhân dân Thành phố đã trình Hội đồng nhân dân Thành phố về quyết định chủ trương đầu tư dự án công viên văn hóa Bến Nhà Rồng-Khánh Hội và cây xanh công cộng Bến Bạch Đằng theo hình thức đối tác công-tư (Hợp đồng BT).

Người dân và du khách theo dõi, cổ vũ các đội thi tại Châu Thuận.

Tết Đoan Ngọ nơi làng chài Châu Thuận

Ở vùng biển thôn Châu Thuận, xã Đông Sơn (tỉnh Quảng Ngãi), Tết Đoan Ngọ đối với người dân nơi đây không chỉ là một ngày lễ truyền thống mà còn là dịp để người dân miền biển hướng về cội nguồn và gìn giữ những giá trị văn hóa lâu đời được truyền từ đời ông cha và duy trì qua nhiều thế hệ.

Những bì lá mồng 5 được bày bán góc chợ Hội An.

Mùa lá mồng 5 về giữa góc chợ phố cổ Hội An

Những ngày đầu tháng 5 âm lịch, góc chợ Hội An (thành phố Đà Nẵng) lại nhộn nhịp người mua, người bán các loại lá dân gian phục vụ Tết Đoan Ngọ. Chỉ xuất hiện vài ngày mỗi năm, những bao lá thuốc khô, bó lá tươi đã trở thành hình ảnh quen thuộc, gắn với tập tục nấu nước lá uống mồng 5 của người dân địa phương.