Ngày khai giảng năm học 2026 2027 diễn ra thật đặc biệt khi các địa phương đồng loạt đưa vào vận hành trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở ở các xã biên giới khang trang, hiện đại. Sau gần một năm, đến nay, 108 trường (thuộc giai đoạn một) tại 19 tỉnh, thành phố đã cơ bản hoàn thành mục tiêu xây dựng, tạo không khí phấn khởi ngày tựu trường.
Ngôi trường mơ ước ở vùng biên
Tháng 8 vừa qua, thầy và trò Trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Yên Sơn (tỉnh Sơn La) dự một sự kiện có ý nghĩa đặc biệt: Lễ khánh thành ngôi trường mới khang trang, hiện đại.
Thầy giáo Trần Văn Lâm, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, nhiều năm qua, rào cản về khoảng cách địa lý và sự thiếu thốn về cơ sở vật chất là những trở ngại lớn đối với hành trình tìm kiếm con chữ của học sinh nơi đây. Tuy nhiên, khát vọng học tập, khát khao vươn lên của các em được củng cố thêm khi có ngôi trường mới.
Trường có 12 lớp tiểu học, 18 lớp trung học cơ sở, đáp ứng nhu cầu học tập nội trú của 1.050 học sinh. Sự thay đổi lớn nhất chính là hệ thống cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học hiện đại mà trước đây học sinh, giáo viên mơ ước.
Hệ thống phòng học, thí nghiệm, máy tính, ngoại ngữ được đầu tư đồng bộ với máy chiếu, thiết bị tương tác thông minh. Các công trình phụ trợ phục vụ sinh hoạt được xây dựng hoàn chỉnh và khép kín…
Giờ đây, các thầy, cô giáo có thể yên tâm gắn bó với trường; học sinh có điều kiện ăn, ở, học rất tốt, được chăm sóc cả về thể chất lẫn tinh thần để phát triển toàn diện.
Tại Trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Mường Khương (tỉnh Lào Cai), thầy, cô giáo đang gấp rút chuẩn bị cho ngày khai giảng. Những dãy phòng, lớp học, nhà thi đấu đa năng, sân bóng đá… còn vương mùi sơn mới.
Hiệu trưởng nhà trường Mông Thị Duyên không giấu được niềm vui mừng, cho biết, ngày 25/8, trường nhận bàn giao toàn bộ hệ thống các phòng, lớp học, phòng chức năng, hiệu bộ, công vụ, nhà ở bán trú, bếp ăn và các hạng mục; sẵn sàng đón học sinh tựu trường từ ngày 28/8. Sau khi được bố trí đầy đủ đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên, trường ban hành kế hoạch phân công nhiệm vụ cụ thể đến từng cá nhân để vận hành trường hiệu quả.
Năm học này, cô Lù Thị Yến, giáo viên môn Ngữ văn, Trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Mường Khương được giao thêm nhiệm vụ quản lý học sinh nội trú.
Theo cô Yến, trường nội trú liên cấp có đặc thù không chỉ tổ chức dạy học, mà còn quản lý học sinh ăn, ở, sinh hoạt an toàn, đúng giờ. Vì vậy, mỗi giáo viên được phân công phụ trách từ 2 đến 3 phòng ở nội trú để kịp thời nhắc nhở, động viên học sinh.
Đối với những học sinh cấp tiểu học còn bé, lần đầu xa gia đình, thầy, cô giáo sẽ dành nhiều thời gian giúp các em làm quen với môi trường mới, từ vệ sinh cá nhân đến ăn uống, học tập, nghỉ ngơi đúng giờ.
Tại buổi gặp mặt do trường tổ chức, chị Mai Thị Thanh, thôn Sàng Chải (xã Mường Khương) gửi lời cảm ơn đến chính quyền địa phương, trường đã tạo điều kiện cho con được học tập trong ngôi trường mới khang trang, đầy đủ thiết bị hiện đại...
Vận hành đồng bộ, chất lượng
Lào Cai là một trong những địa phương nỗ lực xây dựng và đưa vào vận hành bốn trường phổ thông nội trú liên cấp trước ngày 30/8/2026. Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lào Cai Luyện Hữu Chung cho biết, thông qua chiến dịch 100 ngày đêm, với sự tham gia của cả hệ thống chính trị, các cơ quan, tổ chức và cá nhân, địa phương đã hoàn thành mục tiêu xây dựng trường, tuyển sinh, sắp xếp đội ngũ và đưa các trường vào hoạt động hiệu quả, an toàn.
Từ cuối năm 2025, sở chủ động rà soát nhu cầu đội ngũ và tổ chức tuyển dụng giáo viên các môn học ở các cấp học phổ thông cho bốn xã có trường nội trú liên cấp. Đến nay, cả bốn trường đã chuẩn bị, bố trí đủ số lượng và cơ cấu giáo viên, cán bộ quản lý, nhân viên theo yêu cầu.
Đáng chú ý, ngành giáo dục bố trí ba giáo viên tiếng Trung Quốc cho các đơn vị; xây dựng phương án tăng cường biệt phái giáo viên tiếng Trung Quốc từ các xã khác đến giảng dạy đáp ứng yêu cầu dạy và học ngoại ngữ tại khu vực biên giới...
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La Nguyễn Đình Việt khẳng định, việc đầu tư xây dựng các trường nội trú khang trang, đồng bộ tại các xã biên giới tạo nền tảng lâu dài để phát triển con người, nâng cao dân trí, chất lượng nguồn nhân lực và kinh tế-xã hội vùng biên. Những ngôi trường được xây dựng mang đến cho trẻ em môi trường học tập an toàn, khang trang, đầy đủ hơn, mở ra cơ hội tiếp cận tri thức, nuôi dưỡng ước mơ, hình thành nhân cách, rèn luyện ý chí, khát vọng vươn lên và chuẩn bị hành trang làm chủ tương lai cho học sinh vùng cao.
Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cho biết, xây dựng trường học được xác định là kết quả bước đầu. Tuy nhiên, chất lượng giáo dục cuối cùng vẫn phụ thuộc rất lớn vào việc vận hành trường mới cũng như giáo viên. Vì vậy, đội ngũ giáo viên phải được tính toán đầy đủ về số lượng, cơ cấu, năng lực và khả năng gắn bó lâu dài.
Trong khi đó, học sinh phải được trang bị nền tảng giáo dục phổ thông vững chắc, đủ năng lực để tiếp tục học lên cấp trung học phổ thông, học nghề, cao đẳng, đại học hoặc tham gia thị trường lao động phù hợp năng lực và nguyện vọng. Cùng với kiến thức, các em cần được phát triển ngoại ngữ, kỹ năng số, hiểu biết về khoa học-công nghệ, trí tuệ nhân tạo, tư duy sáng tạo và năng lực thích ứng.
Bộ Giáo dục và Đào tạo kỳ vọng, trong tương lai, khi nói đến học sinh vùng biên sẽ không bắt đầu câu chuyện bằng những khó khăn đang phải vượt qua, mà bằng năng lực, ước mơ, khát vọng và những đóng góp mà các em có thể tạo ra cho quê hương, đất nước. Đó mới là ý nghĩa sâu xa và là thước đo thực chất nhất của chủ trương đầu tư trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới.