Ngày 19/8, tại Phú Thọ, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng tham dự Lễ khánh thành và đưa vào sử dụng hồ Cánh Tạng.
Khánh thành đưa vào sử dụng hồ Cánh Tạng là 1 trong 250 công trình, dự án trọng điểm được khánh thành và khởi công trong cả nước chào mừng kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945-2/9/2025).
Phát biểu tại lễ khánh thành, đồng chí Trần Đức Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, quyền Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường, nhấn mạnh: “Hồ chứa nước Cánh Tạng không chỉ phục vụ sản xuất và đời sống, mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng và Nhà nước trong bảo đảm an ninh nguồn nước, ứng phó biến đổi khí hậu và phát triển bền vững”.
Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đề nghị tỉnh Phú Thọ xây dựng kế hoạch quản lý, khai thác an toàn, hiệu quả; đồng thời nghiên cứu phát triển kinh tế du lịch gắn với công trình. Công tác giải phóng mặt bằng còn lại, đặc biệt hệ thống đường ống dẫn nước, cần hoàn thành chậm nhất vào tháng 12/2025 để toàn bộ dự án phát huy tối đa hiệu quả.
Hồ chứa nước Cánh Tạng là công trình đa mục tiêu: vừa điều tiết nguồn nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt, vừa góp phần bảo vệ nhân dân trước thiên tai ngày càng phức tạp và cực đoan.
Giải cơn “khát” nước kéo dài nhiều thập kỷ
Dự án hồ Cánh Tạng được triển khai nhằm giải quyết tình trạng thiếu nước nghiêm trọng trong mùa kiệt tại vùng bán sơn địa, nơi có tới 24.235ha đất nông nghiệp nhưng chỉ khoảng 12,5% diện tích được tưới tiêu bằng hệ thống thủy lợi.
Nguồn nước khan hiếm khiến tỷ lệ hộ nghèo luôn ở mức cao (khoảng 20%), trong khi khu vực này lại có tiềm năng lớn để chuyển đổi sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế như cam, bưởi, mía tím, nhãn…
Hồ Cánh Tạng được xây dựng trên sông Sào, nguồn nước duy nhất còn lại có thể khai thác, mục tiêu cấp nước tưới trực tiếp cho 2.230ha, tạo nguồn cho 4.230ha đất canh tác của 13 xã thuộc hai huyện Lạc Sơn và Yên Thủy (nay thuộc tỉnh Phú Thọ).
Ngoài ra, hồ còn bổ sung nước cho 2.500ha đất nông nghiệp ở huyện Thạch Thành (cũ, thuộc tỉnh Thanh Hóa); cấp nước cho 200ha Khu công nghiệp Lạc Thịnh và phục vụ sinh hoạt cho 3.500 người dân xã Vụ Bản.
Công trình kỹ thuật phức tạp, vượt bão lũ và đại dịch
Thượng tá Hoàng Văn Nên, Bí thư Đảng ủy Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên 17 (Binh đoàn 12), đơn vị trực tiếp thi công dự án, cho biết: “Trong quá trình triển khai, chúng tôi phải đối mặt với nhiều thách thức như thời tiết bất thường, mưa lũ trái quy luật, siêu bão số 3 Yagi năm 2024, biến động giá vật tư và cả đại dịch Covid-19. Tuy nhiên, với tinh thần người lính Trường Sơn, đơn vị đã nỗ lực vượt qua khó khăn, linh hoạt tổ chức thi công, đồng thời phối hợp với chính quyền địa phương vận động nhân dân ủng hộ, tạo điều kiện cho dự án hoàn thành đúng tiến độ”.
Đây là công trình có quy mô lớn, diện tích thu hồi đất lên tới 1.200ha, ảnh hưởng đến hơn 600 hộ dân. Để bảo đảm ổn định đời sống, dự án đã xây dựng 8 khu tái định cư đồng bộ, có hạ tầng thiết yếu và điều kiện sống tốt hơn cho người dân.
Đồng thuận của người dân vùng dự án
Ông Bùi Văn Kiên (xóm Trắng Đá, xã Yên Phú, tỉnh Phú Thọ) chia sẻ: “Từ cuối năm 2019, chúng tôi đã được tuyên truyền về việc di dời để nhường đất cho dự án. Hôm nay chứng kiến công trình hoàn thành khang trang, sừng sững, chúng tôi rất vui. Hơn thế, tại khu tái định cư mới, môi trường sạch đẹp, đường sá thuận tiện, con cháu đi học an toàn, cuộc sống của gia đình tôi thay đổi vượt ngoài mong đợi”.
Bà Bùi Thị Nưa, người dân sống gần hồ Cánh Tạng, cũng phấn khởi: “Trước đây, sống trong vùng lòng hồ rất vất vả, đặc biệt những khi lũ về, đi lại khó khăn và luôn thấp thỏm lo âu. Giờ có nguồn nước sạch, đường sá thông suốt, cuộc sống yên tâm hơn nhiều”.
Thúc đẩy tái cơ cấu nông nghiệp, phát triển bền vững
Công trình được giám sát bởi Tổ chuyên gia kỹ thuật gồm các chuyên gia đầu ngành; kiểm định chất lượng bởi Văn phòng Tư vấn giám định Trường đại học Thủy lợi. Hệ thống quan trắc tự động, camera, thiết bị đo mưa, đo dòng chảy… cũng được lắp đặt để bảo đảm an toàn trong quá trình vận hành.
Ngay sau khi bàn giao cho Công ty khai thác công trình thủy lợi Hòa Bình, hồ Cánh Tạng đã phát huy hiệu quả, vận hành an toàn trong mùa mưa bão năm 2025, đặc biệt khi bão số 3 Wipha đổ bộ.
Hồ Cánh Tạng không chỉ giải quyết bài toán nước tưới, mà còn tạo tiền đề quan trọng cho tái cơ cấu nông nghiệp, phát triển cây trồng hàng hóa, du lịch, công nghiệp và cải thiện sinh kế cho người dân. Đây là dự án nằm trong định hướng phát triển nông nghiệp bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu đến năm 2030, tầm nhìn 2050 của tỉnh Phú Thọ.
Việc hoàn thành công trình không chỉ là thành quả của ngành nông nghiệp, mà còn là minh chứng cho sự đồng thuận, niềm tin và đóng góp to lớn của người dân, những người đã nhường đất, di dời để chung tay xây dựng một dự án mang tầm chiến lược, phục vụ lâu dài cho cả vùng trung du phía bắc.
