Hình tượng An Tư công chúa trên sân khấu cải lương

"Vì nghĩa nước non" là vở diễn mới nhất vừa được Nhà hát Cải lương Việt Nam công diễn tại Nhà hát Lớn Hà Nội. Tái hiện tấm gương vì nước quên thân của công chúa An Tư thời nhà Trần, vở diễn không chỉ làm sống dậy một giai đoạn lịch sử hào hùng của dân tộc, mà còn gửi đi những thông điệp sâu sắc về lòng yêu nước, đức hy sinh.
Cảnh trong vở "Vì nghĩa nước non".
Cảnh trong vở "Vì nghĩa nước non".

"Vì nghĩa nước non" được Nghệ sĩ Nhân dân Hoàng Quỳnh Mai đạo diễn dựa trên kịch bản của tác giả Trần Hồng Vân; chuyển thể cải lương: Nghệ sĩ Ưu tú Ngọc Chi; âm nhạc: Nghệ sĩ Nhân dân Hoàng Anh Tú; Biên đạo múa: Nghệ sĩ Ưu tú Trần Thanh Nam; thiết kế sân khấu: Nghệ sĩ Ưu tú Nguyễn Hoàng Phong. Nội dung vở diễn tập trung khai thác giai đoạn đặc biệt trong cuộc đời công chúa An Tư - em gái Vua Trần Thánh Tông và là cô ruột của Vua Trần Nhân Tông.

Vào tháng Giêng năm 1285, đội quân Nguyên hùng mạnh do tên tướng Thoát Hoan chỉ huy tràn vào xâm lược Đại Việt lần thứ hai. Trước thế giặc hung hãn, trong tình thế vô cùng cấp bách, triều đình nhà Trần buộc phải tìm kế hoãn binh nhằm có thêm thời gian củng cố lực lượng, tổ chức chiến đấu. Để cứu đất nước khỏi thế nguy nan, công chúa An Tư đã sẵn sàng hy sinh, gạt tình riêng, tình nguyện vào trại giặc, chấp nhận làm thiếp của Thoát Hoan để tìm hiểu nội tình quân Nguyên và bí mật gửi tin tức giúp quân dân nhà Trần tìm thời cơ phản kích.

Và khi thời cơ ấy đến, An Tư công chúa đã biến mình thành ngọn lửa sống dẫn đường cho quân nhà Trần biết chỗ ở của Thoát Hoan, khiến hắn sợ hãi phải chui vào ống đồng chạy tháo thân... Gánh trên vai trách nhiệm lịch sử, công chúa An Tư đã góp phần không nhỏ vào chiến thắng vẻ vang của nhà Trần trong cuộc kháng chiến chống quân Mông-Nguyên xâm lược.

Cảnh trong vở diễn.

Cảnh trong vở diễn.

Nghệ sĩ Nhân dân Hoàng Quỳnh Mai cho biết, chị rất tâm đắc và hứng thú với kịch bản này, cho nên đã dành nhiều thời gian và công sức để nghiên cứu, tìm hiểu về bối cảnh lịch sử và nhân vật. Có lẽ cũng chính sự gặp gỡ, đồng cảm của tác giả nữ, đạo diễn nữ với nhân vật nữ đã mang đến sự mềm mại trữ tình rất riêng cho tác phẩm, đặc biệt ở những lớp múa hay những lớp chuyển cảnh tinh tế, dẫu cho vở diễn vẫn khắc họa trọn vẹn hào khí Đông A đầy hào sảng, oai phong, với những tiếng "Sát Thát" vang lên mạnh mẽ.

Một kịch bản chặt chẽ được dàn dựng chắc tay đã đưa người xem đến với nhiều miền cảm xúc, lúc thổn thức xúc động trước tình cảm trong sáng, thủy chung của công chúa An Tư dành cho Trần Thông; lúc giằng xé đớn đau, hy sinh tình riêng vì nghĩa lớn; lúc lại bật cười sảng khoái khi tên tướng Thoát Hoan tiếng tăm lừng lẫy cũng khó qua nổi ải mỹ nhân...

Theo dõi vở diễn, dễ nhận ra đạo diễn Hoàng Quỳnh Mai vẫn trung thành với những mảng miếng sân khấu truyền thống, tiếp tục phát huy thế mạnh của âm nhạc cải lương, song cũng không quên đưa vào những cách tân mới mẻ trong mạch diễn có tiết tấu nhanh, mạnh.

Sân khấu được cách điệu theo hình ảnh phượng bào làm nổi bật vẻ đẹp người phụ nữ, kết hợp những lớp múa uyển chuyển sử dụng đạo cụ là những chiếc quạt lớn đã tạo nên sự biến đổi linh hoạt cho từng cảnh diễn, lúc diễn tả tấm áo trinh tiết bị xé bỏ, lúc là con thuyền, lúc lại hóa thành ngọn lửa rực cháy... Sự dụng công này đã góp phần mang đến hiệu ứng thị giác độc đáo, đồng thời tác động mạnh tới xúc cảm người xem.

Với "Vì nghĩa nước non", Nhà hát Cải lương Việt Nam đã khoe được vẻ đẹp và tài năng của những diễn viên trẻ thuộc Đoàn nghệ thuật Truyền thống của Nhà hát, trong đó phải kể tới sự vào vai rất "ngọt" của nghệ sĩ Thùy Dung trong vai công chúa An Tư.

Bên cạnh đó, vở diễn có sự góp mặt ấn tượng của nhiều nghệ sĩ như: Nghệ sĩ Ưu tú Mạnh Hùng (vai Thoát Hoan); Nghệ sĩ Ưu tú Hồng Hạnh (vai Cốt Đãi Tam); Nghệ sĩ Ưu tú Thiên Hoa (vai Chiêu Phi); các nghệ sĩ Lê Trung Tuấn (vai Trần Thông), Vũ Long (vai Trần Nhân Tông), Trần Cường (vai Trần Quốc Toản), Ngọc Linh (vai Thị Nữ)...

"Vì nghĩa nước non" mang vẻ đẹp tổng hòa của những chất liệu làm nên vở diễn có thể coi là "trái ngọt" xứng đáng cho đam mê nghệ thuật, nỗ lực sáng tạo, cống hiến của ê-kíp dàn dựng và nghệ sĩ biểu diễn.

Có thể bạn quan tâm

Sách "Sinh năm 1972" bản tiếng Anh vừa ra mắt bạn đọc quốc tế.

Hồi ký "Sinh năm 1972" phát hành quốc tế trên Amazon

Sau khi đoạt Giải thưởng Sách quốc gia 2024 và được bạn đọc trong nước đón nhận, cuốn sách "Sinh năm 1972 - Khát vọng sống của kẻ đi ngược chiều" của tác giả Nguyễn Cảnh Bình mới đây đã chính thức phát hành phiên bản tiếng Anh trên nền tảng thương mại điện tử lớn nhất thế giới Amazon.

Thiếu tướng Phạm Văn Tú, Giám đốc Trung tâm Phát thanh-Truyền hình Quân đội chủ trì họp báo.

Chương trình nghệ thuật chính luận “Đường xuân đất Việt 2026-Hội tụ” sẽ phát sóng sáng Mùng 1 Tết Bính Ngọ

"Đường xuân đất Việt 2026-Hội tụ” là bản giao hưởng mùa xuân, kể về hành trình cùng những thành tựu của đất nước và Quân đội trong năm 2025; là món quà tinh thần của Quân đội nhân dân Việt Nam gửi tới đồng bào, chiến sĩ cả nước và bạn bè quốc tế trong thời khắc chuyển giao năm mới.

Cảnh trong phim "Bằng chứng sinh tử". (Ảnh: Galaxy Studio)

“Bằng chứng sinh tử”: Cuộc chiến của con người với AI

“Bằng chứng sinh tử” với sự góp mặt của ngôi sao Chris Pratt là câu chuyện về cuộc chiến của con người với sự xâm chiếm của AI trong những lĩnh vực then chốt của đời sống. Phim thuộc thể loại viễn tưởng, hành động, giật gân nhưng có pha trộn yếu tố tình cảm tạo nên sự đa sắc màu trong phim.

"Cảm ơn âm nhạc" ghi dấu sự trở lại của Ban nhạc Quả dưa hấu. (Ảnh: Ê-kíp sản xuất)

Ban nhạc Quả dưa hấu trở lại với MV “Cảm ơn âm nhạc”

Tối 28/1, Ban nhạc Quả dưa hấu ra mắt MV “Cảm ơn âm nhạc”, như món quà nghệ thuật đặc biệt gửi đến người yêu nhạc. Ca khúc nằm trong live concert “Bản ghi nhớ” dự kiến sẽ diễn ra giữa tháng 3/2026, chính thức đánh dấu sự tái hợp của các thành viên Quả dưa hấu sau gần ba thập kỷ rời sân khấu chung.

Nhiều ca sĩ được giới trẻ yêu thích sẽ tham gia chương trình Đón Tết Nguyên đán Toàn cầu 2026 tại Hà Nội và Hải Phòng.

Chương trình giao lưu văn hóa nghệ thuật đặc sắc Việt Nam-Trung Quốc chào Xuân Bính Ngọ 2026

Trong không khí hân hoan đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, chương trình giao lưu văn hóa nghệ thuật Việt Nam-Trung Quốc “Đón Tết Nguyên đán toàn cầu 2026 (Global Youth Spring Festival Gala - Bạn đồng hành của tuổi thanh xuân)” sẽ diễn ra tại Hà Nội và Hải Phòng với chuỗi hoạt động sôi động và đặc sắc.

Không gian trưng bày các tác phẩm nổi bật do Nhà xuất bản Quân đội nhân dân ấn hành.

Ra mắt sách của Đại tướng Phan Văn Giang về xây dựng Quân đội trong kỷ nguyên mới

Ngày 27/1, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân phối hợp Cục Tuyên huấn ra mắt cuốn sách "Xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới" của Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Quốc phòng.

Cẩm nang tra cứu thông tin về đơn vị hành chính trước và sau sắp xếp

Cẩm nang tra cứu thông tin về đơn vị hành chính trước và sau sắp xếp

Nhằm cung cấp cho cán bộ, đảng viên và nhân dân một cách hệ thống thông tin về các đơn vị hành chính trong cả nước sau sáp nhập, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản cuốn sách "Đơn vị hành chính Việt Nam sau sắp xếp và vận hành chính quyền địa phương hai cấp" của hai tác giả Nguyễn Thái Bình và Trương Hải Long.

Hình tượng chú Tễu được tiếp cận như một biểu tượng văn hóa, kết tinh giữa nghệ thuật ẩm thực và những giá trị gắn với tình thân gia đình.

Kể câu chuyện văn hóa ẩm thực Việt từ hình ảnh chú Tễu

Trong kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam, chú Tễu của nghệ thuật múa rối nước là một hình tượng quen thuộc và giàu ý nghĩa. Tên gọi “Tễu” được cho là bắt nguồn từ chữ “Tiếu”, nghĩa là cười. Nụ cười của chú Tễu mộc mạc, hóm hỉnh nhưng ẩn chứa trí tuệ dân gian, tinh thần lạc quan và khát vọng an hòa của người Việt.

Công chúng thưởng thức các tác phẩm tại triển lãm "Chào xuân Bính Ngọ 2026". (Ảnh: CHIÊU ANH)

Bản giao hưởng rực rỡ, nồng nàn của mùa xuân

Triển lãm "Chào xuân Bính Ngọ 2026" giới thiệu đến công chúng gần 100 tác phẩm của các họa sĩ Nguyễn Ngọc Bình, Đặng Thanh Dương, Nguyễn Quý Dương, Nguyễn Ngọc Phương. Sự hội ngộ của 4 cá tính khác biệt này đã tạo nên không gian nghệ thuật, nơi những rung cảm trước thềm năm mới được chuyển hóa thành mảng màu nồng nàn, sống động.

Đoàn công tác UNESCO khảo sát thực địa tại Tháp Nhạn, Tuy Hòa. (Ảnh: UNESCO)

UNESCO hỗ trợ khẩn cấp cho Việt Nam sau các thảm họa thiên tai năm 2025

Trước những thiệt hại nặng nề do chuỗi bão lũ gây ra vào cuối năm 2025, Tổng Giám đốc UNESCO Khaled El-Enany chính thức công bố khoản hỗ trợ khẩn cấp nhằm bảo vệ di sản văn hóa và duy trì hoạt động giáo dục tại các cộng đồng bị ảnh hưởng với tổng ngân sách huy động khoảng 740.000 USD (tương đương khoảng 19,4 tỷ đồng).