Từ sự liên kết bền vững của HTX, người nông dân đã hiện thực hóa giấc mơ làm giàu bền vững trên đồng đất quê hương.
Làm kinh tế theo hướng mở
Tìm về thôn Xuân Hòa, xã Ba Gia, chúng tôi men theo con đường đất dẫn vào trang trại Cường Thỏ Đế của anh Phạm Hùng Cường. Nằm sau vạt rừng keo lá tràm, trang trại này có tổng diện tích 17 ha, chia làm hai phân khu chăn nuôi và trồng trọt. Hiện nay, anh Cường tập trung chăn nuôi thỏ, kết hợp trồng dưa hấu hữu cơ và măng tây.
Nhớ lại năm 2015, nhận thấy phong trào nuôi thỏ bắt đầu nở rộ ở các tỉnh lân cận, anh Cường rong ruổi đến nhiều vùng quê, trang trại để tìm hiểu về loài động vật này.
Thỏ giống New Zealand vốn là loài cho nhiều thịt, ưa thời tiết mát mẻ, phát triển tốt ở điều kiện nhiệt độ thấp. Thỏ New Zealand chỉ sinh trưởng tốt trong mùa mưa. Khi đưa giống thỏ này về miền trung, việc bảo đảm môi trường sống cho thỏ được anh Cường đặt lên hàng đầu.
Hiện tại, trang trại Cường Thỏ Đế duy trì 30% lượng công việc để chăn nuôi thỏ và 70% lượng công việc trồng dưa hấu hữu cơ. Mục đích của việc giảm phần việc nuôi thỏ xuống còn 30%, anh Cường cho biết cần dành thời gian lai giống thỏ, liên kết và điều phối các trại thỏ của các thành viên trong HTX.
“Những năm đầu mới nuôi thỏ, tôi đẩy mạnh số lượng đàn, có thời điểm lên đến hàng nghìn con. Ba năm trở lại đây, trại lớn nhất của HTX do anh Hồ Ngọc Thắng quản lý, nằm ở xã Tam Xuân, thành phố Đà Nẵng. Khi có đơn đặt hàng số lượng lớn, tôi tiếp nhận đơn rồi điều phối trại của anh Thắng cùng 5 hộ dân khác cung cấp thỏ thịt cho khách hàng. Việc này giúp rút ngắn thời gian vận chuyển, đồng thời cùng chia sẻ lợi nhuận kinh tế cho thành viên trong HTX”, anh Cường nói.
Ở trại nuôi theo hình thức trại lạnh của anh Thắng, hệ thống quạt gió điều hòa nhiệt độ, giàn phun hơi nước được lắp đặt kỹ lưỡng. Mỗi năm, thỏ mẹ có thể đẻ 5 lứa thỏ con giúp số lượng thỏ tăng lên đáng kể. Từng giai đoạn phát triển của đàn thỏ, anh Cường cùng đồng hành, hỗ trợ các kỹ thuật giúp thỏ nhanh lớn, giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.
Thỏ New Zealand mẹ (giống thuần chủng) khi mới nhập về nước có cân nặng trung bình 5 kg. Để tăng sức đề kháng cho thỏ mẹ thuần chủng, HTX tiến hành lai giống với thỏ nâu bản địa trong nước. Nhờ kỹ thuật này, các thế hệ F1, F2... đến thế hệ bán thương phẩm có sức đề kháng tốt và giá trị dinh dưỡng cao hơn.
Trong chặng đường 10 năm qua, HTX dành 7 năm đầu để ổn định hoạt động sản xuất và phát triển. Có những thời điểm, HTX đối diện với khó khăn, nhưng các xã viên vẫn giữ quan điểm nghề nông là “cuộc đua đường trường” chứ không thể ngày một ngày hai. Nhớ lại những ngày tháng đầu tiên, các hộ dân chưa biết phương pháp lai giống, kiểm soát điều kiện môi trường nơi trại nuôi, anh Cường dành ra những buổi chia sẻ, tập huấn trực tiếp tại trại riêng của các hộ dân.
Bài toán hiệu quả trong nông nghiệp tuần hoàn
Là người tiên phong xây dựng HTX, anh Cường thấy rõ người nông dân cần làm chủ mọi công đoạn (sản xuất, thu hoạch, tiêu thụ sản phẩm), làm nông nghiệp hiện đại cần đạt chuẩn sạch trong mọi công đoạn. Với cây măng tây, sau khi thu hoạch phần thân để bán, phần gốc măng được dùng làm thức ăn cho thỏ.
“Thức ăn của thỏ là các loại cây cỏ, khi thu hoạch măng tây, chúng tôi không bỏ phí phần gốc. Chính nhờ thành phần thức ăn có thêm măng tây, sức khỏe của thỏ được cải thiện. Quy tắc hàng đầu của tôi là tuyệt đối không dùng thuốc kháng sinh đối với thỏ. Mọi quy trình cho thỏ ăn, cân nặng đều ghi chép cụ thể”, anh Cường cho biết.
Trung bình mỗi tháng, trang trại Cường Thỏ Đế xuất ra thị trường khoảng 320 kg thỏ thịt và 10 tấn dưa hấu. So với nghề nông thuần túy, thu nhập ổn định từ nông nghiệp tuần hoàn thôi thúc các hộ dân liên tục học tập, nâng cao kỹ năng chăm sóc cây trồng, lai tạo giống vật nuôi.
Đối với anh Cường, cần nhất vẫn là tinh thần chịu khó, yêu công việc nông nghiệp. Hiện nay, thỏ thịt có giá từ 140 - 180 nghìn đồng/kg. Với 20 con thỏ giống, một hộ dân nuôi riêng lẻ thu về lợi nhuận khoảng từ 6 - 7 triệu đồng/tháng từ việc bán thỏ thịt.
Khi thị trường lắng xuống, đầu ra giảm thì các loại cây trồng là dưa hấu, măng tây giúp các xã viên xoay vòng vốn. Là Giám đốc HTX, anh Cường liên tục trau dồi kiến thức bởi làm nông nghiệp rất cần sự linh động, thích ứng theo điều kiện thực tế, nhất là mô hình nông nghiệp tuần hoàn. Từ đó, nông dân thấy được hiệu quả rõ nét, cùng nhau phát triển lâu dài.
Triển khai mô hình nông nghiệp tuần hoàn trên vùng đất cát, HTX chăn nuôi thỏ Quảng Ngãi vạch ra ba “bài toán” cần giải quyết bao gồm sản xuất đúng nhu cầu sản phẩm của thị trường; làm tốt khâu quảng bá, marketing cho sản phẩm; cuối cùng là mỗi hộ dân cần tự tính toán, quyết định giá bán hàng.
Một bước tiến quan trọng được HTX đẩy mạnh là việc truy xuất nguồn gốc cho sản phẩm. Mã QR Code chứa đầy đủ thông tin như nguồn gốc giống vật nuôi và cây trồng; quá trình phát triển; các phương pháp, quy trình chăm sóc; định vị GPS trang trại... được dán lên từng sản phẩm trước khi đến tay khách hàng. Đây là cách nông dân tạo thương hiệu và tăng giá trị sản phẩm cho thỏ thịt và dưa hấu hữu cơ.
Theo Chủ tịch Hội Nông dân xã Ba Gia Nguyễn Thành Luân, từ trước đến nay, cây lúa là cây trồng chủ yếu trong cơ cấu ngành nông nghiệp của xã. “Từ khi HTX của anh Phạm Hùng Cường triển khai nuôi thỏ kết hợp các loại nông sản, lợi ích về bảo vệ môi trường là điều thấy rõ. Các chất thải, phế phẩm chăn nuôi được xử lý triệt để. Ngoài ra, một số hộ dân chung quanh được giải quyết việc làm. Cá nhân nông dân Phạm Hùng Cường còn nhiều lần đi tập huấn kinh nghiệm cho người dân trên địa bàn. Trong tương lai, giá trị kinh tế từ việc chăn nuôi thỏ sẽ đóng góp hiệu quả vào thu nhập cho người nông dân”, ông Luân cho biết.
