Trước tình hình đó, lực lượng vũ trang, nòng cốt là Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An đã phối hợp chính quyền địa phương và các lực lượng khác kịp thời triển khai phương châm “4 tại chỗ”, chủ động ứng phó, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của người dân, sớm ổn định cuộc sống sau lũ cho đồng bào.
Mưa lũ, sạt lở đất nguy hiểm làm hàng trăm ngôi nhà bị cuốn trôi, hư hỏng; nhiều tuyến đường, cầu cống bị chia cắt; hàng nghìn người dân rơi vào cảnh thiếu thốn, khó khăn. Trong trận mưa lũ lịch sử cuối tháng 7 vừa qua ở miền tây Nghệ An, một lần nữa, bản lĩnh của Bộ đội Biên phòng lại được thể hiện khi họ phối hợp chính quyền địa phương kiên quyết sơ tán dân ra khỏi vùng nguy hiểm; đồng thời tổ chức tháo dỡ, di chuyển nhà cửa đến nơi an toàn để giảm thiểu thiệt hại.
Sáng 22/7, tại xã Nhôn Mai (Nghệ An), nước từ khe sâu bất ngờ dâng cao, cuốn trôi hai căn nhà nhỏ của cô giáo Lương Thị Trà, Trường tiểu học Nhôn Mai. Nhờ lực lượng ứng cứu có mặt kịp thời, gia đình cô được sơ tán đến nơi an toàn. “Chính quyền địa phương cùng bộ đội biên phòng, thanh niên tình nguyện và bà con đã nhanh chóng giúp vận chuyển đồ đạc; dịch chuyển ngôi nhà chính ra khỏi khu vực sạt lở”, cô Trà xúc động kể.
Mặc dù địa bàn vẫn bị chia cắt nhưng cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Nhôn Mai (Bộ đội Biên phòng Nghệ An) phối hợp cùng chính quyền và các lực lượng đã phát huy phương châm “4 tại chỗ” (lực lượng tại chỗ, chỉ huy tại chỗ, phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ) tháo dỡ và di dời kịp thời không chỉ nhà cô Trà mà còn nhiều ngôi nhà khác của đồng bào ở dọc sông suối có nguy cơ đổ sập.
Đồn Biên phòng Nhôn Mai khẩn trương dựng nhiều cầu tạm vào bản Huồi Tố 2 và nhiều bản khác đang bị nước lũ cô lập để kịp thời cứu trợ lương thực, thực phẩm, nước uống giúp người dân sớm ổn định cuộc sống. Không chỉ chủ động lực lượng, công tác bảo đảm hậu cần tại chỗ cũng được chú trọng. Hệ thống cấp nước của người dân bị hư hỏng do mưa lũ, mỗi ngày cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Nhôn Mai đã nỗ lực bơm, lọc và cung cấp hàng nghìn lít nước sạch cho bà con. Ông Lô Văn Nam, bản Nhôn Mai cho biết: “Nếu không có bộ đội, bà con chẳng biết lấy nước sạch ở đâu để dùng vì đường ống dẫn đã hỏng hết”.
Theo Trung tá Nguyễn Văn Thưởng, Chính trị viên Đồn Biên phòng Nhôn Mai, thực hiện tốt “4 tại chỗ” đã giúp giảm thiệt hại, nhất là về tính mạng con người, giúp địa phương chủ động hơn trong phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn. Giữa dòng nước lũ chảy xiết, cán bộ, chiến sĩ biên phòng cùng lực lượng địa phương vượt hiểm nguy, cứu bà Nguyễn Thị Thanh, người bị cô lập gần một tuần trong rừng sâu. Trước khi được lực lượng cứu hộ phát hiện và đưa về chăm sóc y tế, bà Thanh may mắn sống sót nhờ ăn măng và lá rừng. Để tiếp tế cho nhân dân vùng lũ bị chia cắt, bộ đội biên phòng cùng chính quyền địa phương đã thiết lập các điểm tiếp nhận hàng cứu trợ, sau đó tổ chức vận chuyển đến các điểm bị chia cắt.
Đơn cử như Đồn Biên phòng Nhôn Mai phối hợp chính quyền thiết lập điểm tiếp nhận hàng cứu trợ tạm thời, vận chuyển gần 10 tấn hàng bằng đường sông đến các bản bị cô lập. Những địa bàn không thể vận chuyển bằng đường sông, trong lúc đường bộ sạt lở nghiêm trọng, Đồn Biên phòng Mường Ải (Biên phòng tỉnh Nghệ An) phối hợp các lực lượng tại chỗ tổ chức cõng mì ăn liền, sữa, chăn, nước lọc, quần áo... hành quân bộ nhiều giờ đồng hồ, vượt qua những đoạn đường một bên là vách đá cheo leo và một bên là vực sâu, nước chảy cuộn để vào các bản bị cô lập trên địa bàn xã Mường Típ, cấp phát hàng hóa lương thực cho đồng bào... Xã Mỹ Lý, “rốn lũ” của các xã miền tây Nghệ An, có 219 ngôi nhà và ba trường tiểu học bị trôi hoàn toàn, hàng trăm ngôi nhà bị ngập, nhiều công trình công cộng, dân sinh bị tàn phá. Riêng bản Xằng Trên có 39 ngôi nhà bị cuốn trôi, 25 ngôi nhà bị ngập.
Dù thiệt hại vật chất rất lớn, nhưng nhờ sự vào cuộc kịp thời của cấp ủy, chính quyền, Đồn Biên phòng Mỹ Lý và các lực lượng trên địa bàn đã triển khai tốt “4 tại chỗ”, ứng cứu và sơ tán người dân ra khỏi vùng lũ đến nơi an toàn cho nên không xảy ra thiệt hại về người. Ngay khi lũ rút, để ổn định cuộc sống cho các hộ dân bị trôi, ngập nhà, bộ đội cùng nhân dân dựng hàng chục ngôi nhà tạm cho các hộ mất nhà sớm ổn định cuộc sống.
Thiếu tá Nguyễn Xuân Hóa, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Mỹ Lý chia sẻ: “Dù địa hình phức tạp, đường vận chuyển vật liệu khó khăn, chúng tôi vẫn quyết tâm vượt nắng, thắng mưa để giúp đồng bào sớm có chỗ ở ổn định”. Song song cứu hộ, công tác phòng chống dịch bệnh sau lũ được triển khai quyết liệt.
Các đồn biên phòng ở vùng lũ đã cử cán bộ quân y phối hợp trạm y tế xã khám, chữa bệnh cho đồng bào và tổ chức công tác phòng chống dịch bệnh sau lũ. Trung tá Hoàng Thế Ngọc, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Mỹ Lý cho biết, đơn vị đã cử quân y phối hợp Trạm Y tế xã Mỹ Lý tăng cường khám, chữa bệnh, phun khử khuẩn, cấp thuốc xử lý nguồn nước cho nhân dân... Nhờ thực hiện đồng bộ, quyết liệt phương châm “4 tại chỗ”, lực lượng vũ trang Nghệ An, trong đó có Bộ đội Biên phòng đã góp phần bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản, củng cố niềm tin của nhân dân vào lực lượng vũ trang, xem họ như điểm tựa vững chắc nơi biên cương Tổ quốc .
