Hệ thống Kho bạc Nhà nước vượt qua khó khăn, thách thức

Về hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, KBNN đã phối hợp các đơn vị có liên quan xây dựng và bổ sung một số quy định về quản lý ngân quỹ Nhà nước, báo cáo tài chính nhà nước vào Luật NSNN và Luật Kế toán năm 2015; đồng thời, nghiên cứu xây dựng và trình cấp có thẩm quyền ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện như Nghị định về quản lý ngân quỹ nhà nước, Nghị định về báo cáo tài chính nhà nước và các Thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính… tạo hành lang pháp lý quan trọng cho các hoạt động cải cách của hệ thống theo định hướng Chiến lược phát triển KBNN trong các năm tiếp theo.

Đặc biệt trong năm 2015, nhằm thể chế và cụ thể hóa đầy đủ các chức năng, nhiệm vụ được giao, phù hợp mục tiêu, định hướng cải cách hành chính nói chung và cải cách tài chính công nói riêng trong giai đoạn tới, KBNN đã xây dựng và trình Bộ Tài chính, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 26/2015/QĐ-TTg ngày 8-7-2015 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của KBNN trực thuộc Bộ Tài chính (thay thế Quyết định số 108/2009/QĐ-TTg ngày 26-8-2009). Theo đó, một mặt tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò quan trọng của hệ thống KBNN trong nền tài chính quốc gia; mặt khác, thiết kế tổ chức bộ máy hệ thống KBNN theo hướng thực hiện theo chức năng, tinh gọn đầu mối quản lý và giảm các đầu mối quản lý nội bộ (cụ thể, KBNN đã giảm 123 đầu mối cấp phòng tại KBNN cấp tỉnh; 660 đầu mối cấp tổ tại KBNN cấp huyện).

Về quản lý quỹ NSNN, đây là chức năng cơ bản và truyền thống, nên thường xuyên được KBNN quan tâm, chú trọng. Vì vậy, mặc dù trong năm 2015 cân đối thu, chi NSNN, huy động vốn… gặp nhiều khó khăn, do ảnh hưởng của các cơ chế chính sách, tình hình kinh tế khu vực và thế giới, song KBNN đã luôn phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan tập trung nhanh, đầy đủ, kịp thời các khoản thu vào NSNN (tính đến ngày 15-11-2015, tổng thu NSNN đạt 879.320 tỷ đồng, bằng 88,28% kế hoạch năm); thực hiện kiểm soát chi NSNN theo đúng quy định của Luật NSNN, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tài chính, bảo đảm việc kiểm soát chi NSNN vừa chặt chẽ và hiệu quả, vừa tạo thuận lợi cho các đơn vị sử dụng NSNN (cụ thể, KBNN đã phát hiện và yêu cầu bổ sung hồ sơ thanh toán khoảng 29.500 khoản chi thường xuyên chưa đủ thủ tục theo quy định,
số tiền thực từ chối thanh toán là
22 tỷ đồng đối với kiểm soát chi thường xuyên và khoảng 110 tỷ đồng đối với kiểm soát chi đầu tư). Bên cạnh đó, KBNN cũng đã tham mưu, báo cáo Bộ Tài chính triển khai nhiều giải pháp, biện pháp (như báo cáo Bộ Tài chính, Chính Phủ và Quốc hội cho phép phát hành trái phiếu Chính phủ có kỳ hạn từ ba năm trở lên; điều chỉnh tần suất đấu thầu, khối lượng, lãi suất từng đợt phát hành; tổ chức phát hành thêm trái phiếu sau phiên đấu thầu chính buổi sáng theo quy định; phát hành trái phiếu chính phủ bằng ngoại tệ cho Ngân hàng Ngoại thương; phát hành trái phiếu kỳ hạn dài cho Bảo hiểm xã hội và các công ty bảo hiểm nhân thọ,…), phấn đấu huy động vốn cho bù đắp bội chi NSNN và cho đầu tư phát triển đạt mức cao nhất theo kế hoạch do Bộ Tài chính giao.

Về hiện đại hóa công nghệ thông tin (CNTT) và cải cách thủ tục hành chính, đến nay, hầu hết các hoạt động nghiệp vụ KBNN đã và đang được tin học hóa, hiện đại hóa như: triển khai trên toàn quốc hệ thống thông tin quản lý ngân sách - kho bạc (TABMIS); dự án Hiện đại hóa thu NSNN và tổ chức phối hợp thu với các ngân hàng thương mại (NHTM) để tạo thuận lợi cho người nộp thuế; triển khai thanh toán điện tử tập trung với các hệ thống ngân hàng (năm 2015, KBNN đã cơ bản hoàn thành việc triển khai thanh toán điện tử với các ngân hàng thương mại, kể cả bằng VNĐ và bằng ngoại tệ)…

Bên cạnh đó, trong năm 2015, KBNN đã triển khai một số đề án, dự án cải cách như: triển khai thí điểm thu NSNN qua máy POS lắp đặt tại trụ sở KBNN; mở rộng công tác phối hợp thu NSNN với các NHTM; triển khai thí điểm thẻ chi tiêu công đối với các đơn vị sử dụng NSNN; triển khai thí điểm giao dịch điện tử đối với các thủ tục mở, sử dụng tài khoản và giao nhận, trả kết quả kiểm soát chi NSNN qua mạng; đơn giản hóa thủ tục kiểm soát chi và thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại các đơn vị KBNN,… Qua đó, đã góp phần cải cách thủ tục hành chính theo hướng công khai, minh bạch, đơn giản và giảm thủ tục, rút ngắn thời gian giao dịch của khách hàng (như rút ngắn thời gian kiểm soát chi đầu tư XDCB xuống còn ba ngày làm việc so với trước đây năm ngày đối với thanh toán trước, kiểm soát sau, bảy ngày đối với kiểm soát trước, thanh toán sau; thời gian thực hiện giao dịch nộp NSNN xuống còn khoảng 5 phút/giao dịch, so với trước đây là khoảng 30 phút/giao dịch).

Năm 2016, để góp phần cùng ngành tài chính thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước giai đoạn 2016 - 2020 theo Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII, bên cạnh việc tiếp tục thực hiện ngày càng tốt hơn các nhiệm vụ chuyên môn, chính trị, hệ thống KBNN tập trung tổ chức triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm sau:

Thứ nhất, về cơ chế, chính sách, quy trình nghiệp vụ, tập trung xây dựng và trình Bộ Tài chính, Chính phủ ban hành đồng bộ và đầy đủ các văn bản hướng dẫn Luật NSNN, Luật Kế toán năm 2015, đặc biệt là các nội dung về tập trung các khoản thu và kiểm soát các khoản chi NSNN qua KBNN, sửa đổi mục lục NSNN theo quy định của Luật NSNN năm 2015, quản lý ngân quỹ nhà nước, báo cáo tài chính nhà nước,… bảo đảm khuôn khổ pháp lý phải đi trước một bước để có đủ thời gian và các điều kiện cần thiết khác cho việc triển khai thực hiện ngay khi Luật có hiệu lực. Thông qua đó, nâng cao chất lượng quản lý quỹ NSNN theo hướng đơn giản, hiện đại, công khai, minh bạch; thực hiện quản lý ngân quỹ nhà nước vừa an toàn, vừa hiệu quả, gắn quản lý ngân quỹ nhà nước với quản lý NSNN, quản lý nợ để giảm chi phí nợ vay và nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực tài chính của Nhà nước; cung cấp thông tin đầy đủ, toàn diện về tình hình NSNN, tài chính nhà nước, tình hình công nợ và tài sản của Nhà nước,…

Thứ hai, về quản lý quỹ NSNN và huy động vốn, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan thu để tập trung đầy đủ, kịp thời các khoản thu vào NSNN, phấn đấu hoàn thành và hoàn thành vượt mức dự toán thu NSNN năm 2016. Thực hiện kiểm soát chi NSNN chặt chẽ, hiệu quả theo đúng quy định của Luật NSNN, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, hướng dẫn của Bộ Tài chính và các bộ, ngành liên quan; đồng thời, kịp thời tham mưu, đề xuất với cấp có thẩm quyền các giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các đơn vị trong quá trình kiểm soát chi NSNN. Chủ động xây dựng kế hoạch, đề ra các giải pháp triển khai thực hiện nhiệm vụ huy động vốn cho NSNN và cho đầu tư phát triển theo đúng Nghị quyết của Quốc hội, phấn đấu hoàn thành kế hoạch huy động vốn được Bộ Tài chính giao.

Thứ ba, về công nghệ thông tin, lấy CNTT làm bước đột phá trong hiện đại hóa KBNN; đồng thời, kết hợp chặt chẽ giữa hiện đại hóa CNTT với việc hoàn thiện các chính sách, quy trình nghiệp vụ để từng bước tạo nên công nghệ kho bạc hiện đại. Bên cạnh đó, thực hiện chuyên môn hóa đội ngũ cán bộ CNTT, bảo đảm an toàn, bảo mật và khai thác, sử dụng có hiệu quả các hệ thống ứng dụng CNTT hiện đại.

Thứ tư, về tổ chức bộ máy, nguồn nhân lực, tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy KBNN theo Quy định số 26/2015/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, bảo đảm tinh gọn, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả, phù hợp định hướng, lộ trình cải cách của KBNN, đặc biệt là việc triển khai thống nhất đầu mối kiểm soát chi NSNN (chi thường xuyên, chi đầu tư). Bên cạnh đó, không ngừng nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, coi đây là hạt nhân của mọi lĩnh vực, có ảnh hưởng quyết định đến sự thành công hay thất bại của mọi hoạt động. Hệ thống KBNN phải thường xuyên trau dồi đạo đức nghề nghiệp cho cán bộ công chức, tránh hiện tượng tiêu cực, tha hóa trong hệ thống; phấn đấu xây dựng đội ngũ cán bộ KBNN có phẩm chất, tâm huyết và trình độ chuyên môn đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Thứ năm, về cải cách thủ tục hành chính, KBNN tích cực, chủ động, tập trung đẩy mạnh công tác cải cách thủ tục hành chính, lấy chất lượng cao trong quản lý và phục vụ các đơn vị giao dịch là mục tiêu của công tác cải cách hành chính KBNN. Tiến hành rà soát và hoàn thiện cơ chế, quy trình thủ tục trong thu, chi NSNN theo hướng: đơn giản hóa và giảm thủ tục hành chính, bảo đảm tính công khai, rõ ràng và minh bạch giảm chi phí thời gian và vật chất cho các đơn vị, cá nhân khi thực hiện thu, chi tại KBNN thông qua việc tiếp tục triển khai các đề án, dự án cải cách, hiện đại hóa.